Addthis

Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2019

Στην κορυφή του κόσμου


Η πρώτη ταινία του Ρεμί Σαγέ "Long Way North" (2015), ήρθε στη Θεσσαλονίκη και το Ολύμπιον για την ενότητα των "παιδικών προβολών" το πρωί της Κυριακής. Ένα ιδιαίτερο animation που μας ταξιδεύει στη Ρωσία του 19ου αιώνα. Εξαιρετικά σχεδιασμένο με βαθύ νόημα για την επαναστατική δύναμη και διάθεση της νεολαίας από τη μία και το χρέος των νέων προς τις προηγούμενες γενιές από την άλλη. Καλά τα υψηλά αξιώματα κι η ανέλιξη, αλλά πάνω απ΄όλα είναι το αίσθημα της ευθύνης απέναντι στην ιστορία.

Ξεκίνημα στο άστυ με μία σπουδαία δεξίωση. Μία πρόφαση είναι ικανή να τινάξει τα πάντα στον αέρα. Ένα 15χρονο κοριτσάκι βυθίζεται στις τύψεις. Η Σάσα δεν έχει σκοπό όμως να το βάλει κάτω και να μείνει με σταυρωμένα τα χέρια. Είναι αποφασισμένη να αψηφίσει τις εντολές του πατέρα της και με ασπίδα τον λόγο της μητέρας της ξεκινάει ένα ταξίδι καλά σχεδιασμένο με βάρκα της, τους χάρτες και μία πυξίδα. Πρέπει να φτάσει σε απόσταση αναπνοής και στη συνέχεια να πείσει ένα καράβι με δέλεαρ τα χρήματα να την πάει στο θρυλικό "DAVAI".


Όταν η τελική διαδρομή ξεκινήσει είναι πεπεισμένη πως θα φτάσει μέχρι το τέλος και θα δώσει λύση στο μυστήριο, δίνοντας απαντήσεις στον εαυτό της, σώζοντας παράλληλα την τιμή της οικογένειάς της ("μας ατίμωσες"). Κανείς δε νοιάζεται όμως για το τι μένει πίσω. Υπάρχει στόχος και πρέπει να επιτευχθεί με κάθε κόστος. Μία αρχοντοπούλα, θα αναγκαστεί να δουλέψει, να δώσει τα πολύτιμα σκουλαρήκια της και να μεταλλαχθεί μέσα σε περίπου ένα μήνα για να φτάσει εκεί που επιθυμεί και να λυτρωθεί. Ως μία πρώιμη ανταμοιβή της η θέα από το κατάρτι. Μία μοναδική αίσθηση ελευθερίας.

H λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά. Τα αναχρονιστικά στοιχεία δίνουν έναν τόνο λίγο πιο επίκαιρο όπως η πενικιλλίνη, η οποία ακόμα δεν είχε ανακαλυφθεί μέχρι το 1928, η τεχνική "κάρπα" που καθιερώθηκε μεταξύ 1950-60. Οι άνθρωποι του καραβιού μπορεί να μην είναι αριστοκρατές, μπορεί να μην ταιριάζουν με την ευγένεια της νεαρής κοπέλας, αλλά είναι έτοιμοι να παλέψουν και να θυσιαστούν. Ξεχωρίζει ο καπετάνιος, ο ηγέτης της αγέλης των λύκων κι ο σκύλος με το όνομα Schackle, πιθανώς προς τιμήν του Ernest Schackleton.


Τι κι αν όλα είναι προαποφασισμένα στην Αγία Πετρούπολη, ο Σαγέ αποφασίζει να αναδείξει δύο καθημερινούς "ήρωες" μακριά από το κέντρο της ρωσικής κοινωνίας της εποχής. Τον παππού που φτάνει μέχρι τον Βόρειο Πόλο να υψώσει τη σημαία της πατρίδας του και την εγγονή του που έχει δώσει το δικό της ραντεβού μαζί του και θα είναι συνεπής ο κόσμος να χαλάσει. Η ηθική δικαίωση θα αποτελέσει και την ενηλικίωση της Σάσα, που θα φύγει κοριτσάκι και θα επιστρέψει γυναίκα. Μπορεί να καταφέρει τα πάντα. Κέρδισε την εκτίμηση όλων. Το πείσμα της οδήγησε σε μία μεγάλη "ανακάλυψη".

Με απαλή μουσική στα σημεία που πρέπει, με εναλλαγή των σκίτσων που σε κανένα σημείο δεν χάνει τη συνοχή της. Είναι αρκετός πάντα ένας καταλύτης, ένας αρωγός της προσπάθειάς σου για να πετύχεις όσα ονειρεύεσαι. Φτάνει να βρεθείς στο σωστό μέρος την ιδανική χρονική στιγμή και να έχεις τύχη. Τίποτα όμως δε χαρίζεται. Πρέπει να το κερδίσεις με τον κόπο και την επιμονή σου. Αυτό είναι και το επιμύθιο της ταινίας. Η ώρα της συνάντησης έφτασε. Ώρα για έναν διάλογο. Ο στόχος επετεύχθη ...

Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2019

Μια εικόνα... χίλια πίξελς



Ακόμη μια επιλογή από τον μακρύ κατάλογο "Ζευγάρια". Σουλατσάροντας ανάμεσα στις φωτογραφίες με τον κέρσορα του ποντικιού μου, έπεσα πάνω στην συγκεκριμένη. Σκέφτηκα θα την πειράξω λίγο. Αυτό ήταν! Ο "καρτουνίστικος" χαρακτήρας του συγκεκριμένου φίλτρου με συνεπήρε. Στα μάτια μου το μεσήλικο ζευγάρι μοιάζει σαν να ξαναβρήκε τη χαμένη του εφηβεία. Σαν να είναι στο πρώτο ραντεβού. Αυτή νιώθω πως πρέπει να είναι η φυσική εξέλιξη των ανθρώπινων σχέσεων. Να ξεκινάς με αγάπη και με αυτή να πορεύεσαι. Να μη κάθεσαι σπίτι σου μπροστά στο σαχλοκούτι με τα πρωινάδικα και τα προγράμματα πλύσης εγκεφάλου. Αλλά να είσαι έξω και να ζεις την κάθε στιγμή σαν να ήταν η τελευταία ...  με την αγάπη σου. Γιατί στο τέλος της μέρας, μένουν μόνο τα συναισθήματα.

6/12/2019
Τάσος Τσιφτσής


Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2019

Στόχος, ο ΦΟΒΟΣ


7 Δεκεμβρίου 2008. Έχει μόλις ξημερώσει. Ξυπνώ κι ανοίγω το ραδιόφωνο όπως κάθε μέρα. Ασυνήθιστο για έναν μαθητή πρώτης λυκείου. Βλέπω τα μηνύματα στο κινητό μου τηλέφωνο. Αντιλαμβάνομαι πως κάτι σοβαρό έχει συμβεί το προηγούμενο βράδυ. Πρόεδρος της τάξης κι από μικρός στους αγώνες. Λίγες ημέρες νωρίτερα μάλιστα έχει τερματιστεί μία πολυήμερη κατάληψη στο 2ο Λύκειο Χαριλάου, 31ο Θεσσαλονίκης. Παίρνω την τσάντα και γρήγορα φτάνω στον προαύλιο χώρο του σχολείου. Αναβρασμός.

Συζητήσεις, φωνές, αντιδράσεις. Προσπαθώ να πάρω απόσταση, να αντιμετωπίσω την κατάσταση ψύχραιμα. Γίνεται η καθιερωμένη προσευχή και μπαίνουμε για την πρώτη ώρα. Η ιδέα της αποχής έχει ναυαγήσει. Η νευρικότητα μεταφέρεται στην αίθουσα. Είμαι σίγουρος πως το ίδιο συμβαίνει και στις υπόλοιπες. Αγωνία μέχρι το πρώτο μεγάλο διάλειμμα που συμβαίνει μετά το πρώτο δίωρο. Επιτέλους επαφή με τον έξω κόσμο. Οι κινητοποιήσεις στην Αθήνα έχουν ήδη ξεκινήσει. Παίρνουμε την απόφαση να εγκαταλείψουμε μαζικά το σχολείο και να βρεθούμε στο κέντρο της πόλης που ηδη βράζει. Δεν είμαστε λίγοι, ούτε και πολλοί. Κάποιοι διστάζουν, άλλοι φοβούνται, αρκετοί αδιαφορούν.

Ξεκινάμε με τα πόδια, γρήγορα γρήγορα. Δεν λογαριάζουμε αποστάσεις και χιλιόμετρα. Κατηφορίζουμε και αυτό που θα συμβεί είναι μοναδικό. Ενώνονται μαζί μας κι ενωνόμαστε μαζί τους. Εκατοντάδες παιδιά έχουν πάρει την ίδια αυθόρμητη απόφαση εκείνη τη δύσκολη ώρα. Προχωράμε με σιγουριά. Διασχίζουμε γειτονιά γειτονιά και το κομβόι ολοένα μεγαλώνει. Μέχρι να φτάσουμε μπροστά από τα Πανεπιστήμια. Εκεί πλέον οι δρόμοι έχουν κλείσει. Άνθρωποι κάθε ηλικίας δίνουν βροντερό παρόν. Μία από τις μαζικότερες πορείες στη νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης είναι σε εξέλιξη.

Η δολοφονία ενός νεαρού ανθρώπου, ενός 15χρονου μαθητή είναι από μόνη της ικανή να πυροδοτήσει όλη αυτή την κατάσταση. Υποβόσκουν όμως και βαθύτερα αίτια όπως η οικονομική κρίση που έχει αρχίσει να διαφαίνεται, το κράτος διαφθοράς που ζει και βασιλεύει, η ολοένα αυξανόμενη ανεργία και το μέλλον των νέων. Κι ήταν οι τελευταίοι που το πρωτοστάτησαν τότε. Είχαν τη δύναμη να αντισταθούν, να φωνάξουν, να πολεμήσουν για τα θεμελιώδη δικαιώματά τους. Οι επόμενες ημέρες συνοδεύτηκαν από ταραχές σε ολόκληρη την Ελλάδα. Και μετά ήρθε το 2009 και μαζί του τα μνημόνια κι η σταδιακή φτωχοποίηση της χώρας.

Δεν έχει νόημα να φορέσουμε το κοστούμι του πολιτικού αναλυτή στην παρούσα φάση τουλάχιστον. Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία, ΣΥΡΙΖΑ και ξανά Νέα Δημοκρατία. Παραγραφές και "σκευωρίες". Είμαστε πλέον στο 2019, κοντεύει 2020. Ο δολοφόνος είναι εκτός φυλακής. Κι εμείς δεν είμαστε πια 15, αλλά 26. Τι άλλαξε άραγε; Οι πιο πολλοί έχουν χάσει τη φλόγα τους. Έχουν αποδεχθεί την μοίρα μας κι έχουν παραιτηθεί. Άλλοι μετανάστευσαν για να σωθούν, άλλοι κυνηγούν μία θέση στον "παράδεισο" του δημοσίου, άλλοι βολεύονται με τον πενιχρό βασικό μισθό, έχοντας σκοτώσει προ πολλού τα όνειρά τους κι άλλοι συλλέγουν πτυχία με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. 

Αυτός ο δρόμος όμως δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Δε θα έρθει μόνο του, "το καλύτερο αύριο". Απαιτεί αγώνα και συνεχή προσπάθεια. Για τον διπλανό μας, για τους συνανθρώπους μας για εμάς τους ίδιους σε τελική ανάλυση. Κι όσο περισσότερο πιστέψουμε ο ένας στον άλλον και τη δύναμη της μεταξύ μας επικοινωνίας, τόσο ευκολότερα θα νικήσουμε τον ΦΟΒΟ και την τρομοκρατία που θέλουν να μας επιβάλλουν με τα Μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις ακραίες πολιτικές τους. Μάζα άκριτη επιθυμούν, εύκολα κατευθυνόμενη. Με καλά μελετημένα επιχειρήματα και πολυδιάστατη προσωπικότητα θα τους αντιμετωπίσουμε.

Η ταξική πάλη κορυφώνεται, η μεσαία τάξη συρρικνώνεται μέρα την μέρα και τίποτα δε φαίνεται να προμηνύει κάτι αισιόδοξο στην πατρίδα μας. Ζητούμενο μία ζωή με αξιοπρέπεια. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Εκείνο το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου γεννήθηκαν ερωτήσεις. Οι απαντήσεις θα δίνονται ισόβια. Αυτό είναι το χρέος μας στην μνήμη ενός 15χρονου. Με τον πολιτισμό κόντρα στη ΒΙΑ, με την μουσική κόντρα στην καταστολή, με τη σκέψη και τη λογική κόντρα στους παρορμητισμούς της στιγμής ...

Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2019

4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 ημέρες


Η 2η Νύχτα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου έφερε στη θρυλική αίθουσα του Ολύμπιον τη σπουδαία ταινία του Κριστιάν Μουντζίου ή Μουνγκίου. Μία επιλογή του αρχιτέκτονα Πρόδρομου Νικηφορίδη, ο οποίος ευχαρίστησε στον λόγο του τον Θωμά Λιναρά, που του την είχε προτείνει. Χρυσός Φοίνικας στις Κάννες και καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία για το 2007. Στη Θεσσαλονίκη βρέθηκε μάλιστα η Λάουρα Βασιλίου, η οποία συζήτησε με το σινεφίλ κοινό της πόλης με την ολοκλήρωση της προβολής.

Μεταφερόμαστε στη Ρουμανία της εποχής του Τσαουσέσκου, περίπου στο 1987. Αλήθειες και μύθοι. Πόσα έργα έχουν γραφτεί για εκείνη την εποχή. Δύο νεαρές κοπέλες, φίλες και συμφοιτήτριες αποφασίζουν να κάνουν κάτι παράνομο για την εποχή. Κλείνουν ένα δωμάτιο ξενοδοχείου και ξαφνικά έρχεται να τις συναντήσει ένας μυστηριώδης άντρας. Το κουβάρι σιγά σιγά ξετυλίγεται και άμεσα πρέπει να ληφθούν γενναίες αποφάσεις. Μέχρι πού είναι ικανές να φτάσουν η μία για την άλλη; Αποθέωση της αλληλεγγύης στα όρια της στέρησης της προσωπικής ελευθερίας. Είναι όμως αυτή η τελευταία λέξη τόσο βαρύνουσας σημασίας εκείνη την εποχή, που μπορεί να ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως.


Δίπλα στους πρωταγωνιστές (Oτίλια, Γκαμπίτα και κ.Μπέμπε) σκιαγραφείται ολόκληρη η κοινωνία. Το κόμμα κι η δύναμή του ορίζουν τις ζωές των ανθρώπων. Ο σοσιαλισμός επελαύνει. Θα έρθει όμως το τέλος του και ταξιδεύοντας στο σημερινό Βουκουρέστι θα δούμε πως έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο καπιταλιστικό κέντρο γεμάτο πολυεθνικές. Χαρακτηριστική η ταινία "Toni Erdmann" της Μάρεν Άντε. Σύγκρουση δύο κόσμων, δύο εποχών μέσα σε λίγα χρόνια. Υπήρξε άραγε ουσιαστική βελτίωση για τη ζωή των ανθρώπων ή οι ρωγμές του παρελθόντος απλά αγγίζουν τη διάλυση σήμερα;

Συγκλονιστική η Άννα-Μαρία Μαρίνκα. Ακροβατεί ανάμεσα στους διάφορους ρόλους που πρέπει να διαδραματίσει. Από τη μία η συνείδηση, το χρέος, από την άλλη το χατίρι, η υπόσχεση. Ηθικά ακέραια είναι έτοιμη να θυσιαστεί για να γλιτώσει τη φίλη της. Ο αλτρουισμός στο μεγαλείο του. Η Λάουρα Βασιλίου ακούγεται λιγότερο. Είναι μία τραγική φιγούρα. Δεν ξέρει που πρέπει να λογοδοτήσει, από που να ζητήσει πρώτα συγγνώμη. Βιώνει μία φρίκη σε διαφορετικά επίπεδα. Έχει αργήσει να πάρει μία απόφαση ζωής κι η όλη διαδικασία ενέχει αρκετούς κινδύνους, καθώς μιλάμε για μία ανορθόδοξη ιατρική επέμβαση.


Η φωτογραφία του Όλεγκ Μούτου δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τρέχει πίσω από κάθε σκηνή. Ιχνηλατεί κάθε τους βήμα και σημειώνει με ακρίβεια τα ίχνη. Το έργο αποκτά αξιοσημείωτη ζωντάνια και παραστικότητα όσο πλησιάζουμε προς το φινάλε του. Έχει πια σκοτεινιάσει. Το λεωφορείο αργεί, ταξί δεν περνούν. Οι εντολές πρέπει να εφαρμοστούν κατά γράμμα με απόλυτη ακρίβεια. Κάθε λάθος μπορεί να αποβεί μοιραίο και να κοστίσει. "Η εμπιστοσύνη είναι ζωτικής σημασίας", προκειμένου να υλοποιηθεί το σχέδιο και μετά ... σιωπή. Αυτό ήταν. Τελειώνει εδώ, ας το ξεχάσουμε.

Σκληρές εικόνες. Μία πραγματικότητα που προκαλεί αρνητικά συναισθήματα. Σήψη, βρωμιά, δυσωδία. Ένα λάθος με αφετηρία την αγάπη, τον έρωτα πληρώνεται με το ακριβότερο τίμημα. Δεν υπάρχει επιστροφή. Το σημάδι θα μείνει για πάντα ανεξίτηλο. Τώρα μπορούν τουλάχιστον να απολαύσουν ένα πιάτο φαγητό. Δεν υπάρχει όρεξη για πολλές λέξεις. Το κοντράστ με τον γάμο στη διπλανή αίθουσα τρομερό. Με αφηγηματική οικονομία ο σκηνοθέτης μας οδηγεί κι αφήνει την τελευταία κουβέντα στον θεατή. Του μεταβιβάζει την ευθύνη. Καλείται πλέον αυτός να αποφασίσει ...


Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2019

Atlantique


Tο πολυσυζητημένο σκηνοθετικό ντεμπούτο της 32χρονης Μάτι Ντιόπ από τη Σενεγάλη μπορεί να μην ταξίδεψε μέχρι την Ελλάδα, αλλά εμείς καταφέραμε να το παρακολουθήσουμε μέσω της πλατφόρμας του Netflix. Μία από τις ταινίες της χρονιάς για πολλούς κριτικούς και κινηματογραφικά μέσα. Εκεί που το κυνικό συναντά το μεταφυσικό ξεκινάει το έργο της. Στο Ντακάρ οι άνθρωποι λιμοκτονούν. Ένας επιχειρημαίας έρχεται να δώσει ελπίδα και ένα ουρανοξύστης υψώνεται ανάμεσα στα χαμόσπιτα. Η κοινωνία καταρρέει, αυτός όμως είναι έτοιμος να χτίσει το δικό του παλάτι.

Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2019

Μια εικόνα... χίλια πίξελς


Στους περισσότερους αρέσει, ενώ άλλοι είναι κάθετα αντίθετοι. Όπως και να έχει είναι η τέταρτη χρονιά που η Black Friday βρίσκεται στη χώρα μας. Για αυτό και επέλεξα μια φωτογραφία ... black, σε γκρίζο φόντο. Νωρίς το μεσημέρι βρέθηκα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Βλέποντας τόσο κόσμο να μπαινοβγαίνει μανιωδώς στα μαγαζιά, μία συγκεκριμένη απορία γεννήθηκε κι ένα ερώτημα περνούσε/περνάει ξανά και ξανά από το μυαλό μου μέχρι αυτήν την ώρα: Πού βρίσκουν τόσα χρήματα να ξοδέψουν;  Όταν όλοι μιλάνε για την οικονομική κρίση και τους πενιχρούς μισθούς. Η σκέψη μου προχωράει στο εξής: Άραγε αξίζει να αποδημήσεις, ως άλλο χελιδόνι, σε μία "καλύτερη" χώρα απλά για να ικανοποιήσεις τις υλιστικές σου ανάγκες ή να σταθείς κολόνα στον τόπο σου και να παλέψεις; Εσύ τι θα έκανες; Τι έκανες; Τι θα κάνεις;

Κάπου στην πλατεία Αριστοτέλους, πολύ παλιά ...

29/11/2019
Τάσος Τσιφτσής

Τρίτη 26 Νοεμβρίου 2019

"Ο Ιρλανδός"


Ο Μάρτιν Σκορσέζε, όπως ακριβώς ο Κουεντίν Ταραντίνο λίγους μήνες νωρίτερα στέλνει το δικό του αποχαιρετιστήριο μήνυμα για το μεγάλο του πάθος, το σινεμά. Δύο ιερά τέρατα της έβδομης τέχνης που στη δύση της καριέρας τους αρνούνται να εγκαταλείψουν αρχές και φιλοσοφία ετών, που έκαναν το κοινό να τους λατρέψει και μπαίνουν στην τελική κούρσα για το Oscar Σκηνοθεσίας. "The Irishman" βασισμένο στο "I heard you paint houses" του Charles Brandt. Ένα γκανγκστεστερικό κρεσέντο μας μεταφέρει νοερά σε μία άλλη εποχή, με την αυτοδικία έμμεσα να επικροτείται. Η δύναμη της εξουσίας είναι παροδική. Σε έναν ακύρηχτο πόλεμο επιβιώνει και φτάνει μέχρι τα βαθιά γεράματα ο πιο ευέλικτος.

Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2019

Donbass


Εκεί ακριβώς που ακουμπάει το ντοκιμαντέρ την μυθοπλασία, εκεί που η Ρωσία φτάνει στα όρια της Ουκρανίας ξεκινάει το έργο του αρτίστα, Σεργκέι Λόζνιτσα. Μπορεί να γράφουμε και λέμε πως ζούμε σε καιρό πολέμου, αλλά εκεί οι άνθρωποι βρίσκονται σε μία διαρκή μάχη με τα όπλα στα χέρια. Ο δριμύς χειμώνας εντείνει τη δραματικότητα. Δώδεκα ή δεκατρείς μικρές ιστορίες της καθημερινότητας αυτών των ανθρώπων. Η χαρά, η λύπη, η διαχείριση της απώλειας, τα κατάλοιπα του παρελθόντος, που στοιχειώνουν το παρόν. Eπίσημη υποψηφιότητα της Ουκρανίας για το Oscar διεθνούς ταινίας.

Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2019

Μια εικόνα... χίλια πίξελς




Πίσω στην αγαπημένη μας συνήθεια μετά από πολύ καιρό. Τότε φοιτητής στην Αθήνα, τώρα αγκυροβολημένος για τα καλά στη Θεσσαλονίκη. Ο φωτογραφικός φακός είναι το μόνο μέσο που μπορεί να αποτυπώσει συναισθήματα. Η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν ήμουν  κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο στη γραφή, αλλά θεωρώ πως έχω την ικανότητα να βρίσκομαι στον κατάλληλο τόπο, την κατάλληλη στιγμή για το πολυπόθητο κλικ. Έτοιμοι ... Νέα αρχή, λοιπόν, με τη στήλη:

"Μία εικόνα χίλια πίξελς"

Η εικόνα αυτή τραβήχτηκε τις μέρες του 60ού Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Είναι μία από τις αγαπημένες μου. Δεν ξέρω γιατί, αλλά μου τράβηξαν το ενδιαφέρον οι συγκεκριμένοι άνθρωποι. Μια φωτογραφία που ίσως ταξίδεψε σε παιδιά, φίλους και συγγενείς με φόντο τη νυχτερινή παραλιακή και τον Λευκό Πύργο. Πάντα οι φωτογραφίες ανθρώπων και αγαπημένων προσώπων μου προκαλούν ... ένα έμμεσο αίσθημα νοσταλγίας. Σκέφτομαι τι μπορεί να μου θυμίσουν όταν τις βλέπω μετά από πολύ πολύ καιρό, ανοίγοντας το μπαούλο των αναμνήσεων όταν θα έχω πια γεράσει. 

22/11/2019
Τάσος Τσιφτσής

Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2019

Eπιστροφή στην Belle Epoque


Σάββατο βράδυ, κεντρική αίθουσα του Ολύμπιον. Ένα Φεστιβάλ ολοκληρώνεται. Αυθόρμητα μέσα σου προσπαθείς να κάνεις έναν μίνι απολογισμό. Επιλέξαμε το "La Belle Epoque" του Nικολά Μπεντός. Aπό τις Κάννες στη Θεσσαλονίκη. Την ώρα που έχεις βυθιστεί σε περισυλλογή έρχεται μία γαλλική κομεντί να απαλύνει τον πόνο της σκέψης. Για κάποιους λειτούργησε ευεργετικά, για εμένα προσωπικά απέτυχε. Καθώς μελετούσα το πρόγραμμα και πριν κάνω τις επιλογές μου περίμενα σίγουρα να δω κάτι διαφορετικό. Κάτι πιο βαθύ που πραγματικά θα μιλάει για τη "λυτρωτική μαγεία του σινεμά", που είναι ικανό να φωτίσει τις μεγαλύτερες αλήθειες.

Τρίτη 19 Νοεμβρίου 2019

Pain and Glory


H νέα ταινία του Πέδρο Αλμοδόβαρ κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες εδώ και περίπου τρεις εβδομάδες. Ο Ισπανός σκηνοθέτης καταθέτει το πόνημά του για τη ζωή του δημιουργού, του καλλιτέχνη. Από ζενίθ στο ναδίρ κι αντίστροφα. Μία καθημερινότητα γεμάτη μεταπτώσεις. Πρέπει να έχεις τη δύναμη ψυχής να ισορροπείς. Να γνωρίζεις καλά μέσα σου ποιος είσαι και που βαδίζεις. Ο τίτλος περιγράφει εξαιρετικά τη διαδρομή. Πόνος, πόνος, πόνος ... ενδεχομένως δόξα ή έστω χαρά ... πόνος, πόνος, πόνος ... Πολλές οι λύπες και λίγες αντίστοιχα οι επιτυχίες.

Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019

Yπάρχει Θεός και το όνομά του είναι Πετρούνια


"Ματιές στα Βαλκάνια" στο πρόσφατο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, υποψήφια στην τελική τριάδα για το Βραβείο LUX του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής στο Βερολίνο. Όλα αυτά για μία ταινία από τη Βόρεια Μακεδονία. "God exists, Ηer Name is Petrunija" της Τεόνα Στρουγκάρ Μιτέφσκα. Κάπου εδώ θέλω να τονίσω πως πέρυσι δεν είδαμε στην πόλη μας το "Μυστικό Συστατικό" λόγω του τεταμένου κλίματος για τα γνωστά εθνικά ζητήματα. Ο Πολιτισμός όμως είναι εδώ για ενώσει τους λαούς, δεν κοιτάει σύνορα, πόσο μάλλον όταν έχουν τόσο μικρές διαφορές.

Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2019

Το νου σου στα παιδιά


Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μπορεί να ολοκληρώθηκε, τα όσα είδαμε ωστόσο μας συντροφεύουν μία εβδομάδα μετά και θα το κάνουν για πολύ καιρό ακόμα. Μία από τις τελευταίες ταινίες που παρακολουθήσαμε και συμμετείχε στο Διεθνές Διαγωνιστικό ήταν το "Beware of Children" του Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ. Μια συμπαραγωγή Σουηδίας και Νορβηγίας διάρκειας 157', η οποία έφυγε με δύο Βραβεία από τη διοργάνωση. Ένα καταμέστο Ολύμπιον χειροκρότησε ζεστά τον σκηνοθέτη που βρέθηκε στην αίθουσα και την πόλη μας.

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2019

Oι Άθλιοι


H πρώτη μεγάλου μήκους απόπειρα του ντοκιμαντερίστα, Λατζ Λι, είναι ένα έργο πιο επίκαιρο από ποτέ. Μία ημέρα μετά τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την επίθεση στο Μπατακλάν βρέθηκα στο Ολύμπιον και παρακολούθησα ένα αριστούργημα που συνδέει τους "Άθλιους" του Βίκτωρος Ουγκώ με το σήμερα. Στον πνευμά των μεγάλων ταινιών της τρέχουσας κινηματογραφικής περιόδου ακόμα ένα μήνυμα για όσα έρχονται. Mία "πύρινη" λαίλαπα που θα παρασύρει τα πάντα στο διάβα της. Bραβείο Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών και η υποψηφιότητα της Γαλλίας για το Oscar διεθνούς ταινίας.

Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2019

Line (Μικρό μήκος, μεγάλο νόημα)


Στο πρόσφατο Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους Θεσσαλονίκης είχαμε την τύχη να δούμε και να συνομιλήσουμε με τον Γιάννη Οικονομίδη. Στο μυαλό μου σχεδόν έναν μήνα μετά υπάρχει ένα φιλμ μόλις έντεκα λεπτών του Λουκά Αγέλαστου. "Η γραμμή". Μία τηλεφωνική γραμμή. Το τηλέφωνο χτυπάει. Δεύτερο τηλεφώνημα. Αντικείμενο συζήτησης μία οφειλή. Στην μία άκρη οι αδυσώπητοι τεχνοκράτες, στην άλλη μία δύστυχη μητέρα. Ο στόχος σαφής: H κάλυψη του χρέους με κάθε τρόπο, με κάθε κόστος. Τίποτα δεν μπορεί να προκαλέσει την ευαισθητοποίησή τους.

Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019

H Πολιορκία της οδού Λιπέρτη


Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε. Στο δεκαήμερο μαγείας της έβδομης τέχνης στην πόλη μας κατάφερα να παρακολουθήσω κοντά στις 35 ταινίες εκ των οποίων οι πέντε ήταν ελληνικές. Ήδη μία πρώτη αναφορά έγινε στα σκηνοθετικά ντεμπούτο για τον Σταύρο Παμπαλλή και την "Πολιορκία της οδού Λιπέρτη", η οποία απέσπασε συνολικά πέντε Βραβεία, μεταξύ των οποίων αυτό της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Συμπαραγωγή Ελλάδας και Κύπρου, έναν χρόνο μετά το "Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ" του Μάριου Πιπερίδη.

Τρίτη 12 Νοεμβρίου 2019

Aύριο περνάω απέναντι ...


Η περσινή ερμηνεία της Μαρίσσας Τριανταφυλλίδου στο "Η δουλειά της" του Νίκου Labot, που τιμήθηκε με Βραβείο γυναικείας ερμηνείας στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, σε συνδυασμό με το ευαίσθητο θέμα που πραγματεύεται με οδήγησαν στο να παρακολουθήσω το "Αύριο περνάω απέναντι" της Σεπιντέ Φαρσί. Δεν το μετάνιωσα στιγμή. Μία ταινία επίκαιρη με φόντο το μεταναστευτικό, η οποία θέτει στο κέντρο της τον άνθρωπο και μας δείχνει πως τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο στην εποχή μας.

Σκηνοθετικά ντεμπούτο που κέρδισαν το κοινό του Φεστιβάλ


Το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε. Τα δικά μας κείμενα όμως δε σταματούν, όπως κι η αγάπη μας για το Σινεμά. Δεν είναι ένα διάλειμμα, μία εκτόνωση και μετά κάνουμε αποτοξίνωση. Σήμερα θα καταπιαστούμε με τρία σκηνοθετικά ντεμπούτο που τάραξαν το κοινό στη φετινή διοργάνωση και κέρδισαν την εκτίμησή του. Μία συμπαραγωγή Κύπρου-Ελλάδας και οι επίσημες υποψηφιότητες Αυστραλίας και Αλγερίας για το Oscar Διεθνούς ταινίας.

Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 2019

Δυστυχώς απουσιάζατε


Η μεγάλη επιστροφή του Κεν Λόουτς είναι γεγονός. Συνεπής στο ραντεβού του με την ιστορία ο βετεράνος σκηνοθέτης σε συνεργασία με τον Πωλ Λάβερτι ξεκινάει εκεί ακριβώς που μας άφησε με το "Ι, Daniel Blake" και διεισδύει στα άδυτα της οικογένειας για να εξευρενήσει πόσο έχει διαβρώσει τις σχέσεις μεταξύ των μελών της ο φιλελευθερισμός κι η οικονομική κρίση. Μία ταινία για την εργατική τάξη, για τους απόκληρους του συστήματος, που είναι αναγκασμένοι να υπομείνουν τα πάνδεινα για να ξημερώσει και το επόμενο πρωί.

Ο σύζυγος οδηγός σε εταιρεία διανομής, η μητέρα κάτι ανάμεσα σε κοινωνικό λειτουργό και κατ΄οίκον νοσοκόμα. Ένας διαρκής αγώνας με τεράστιο αντίκτυπο στην καθημερινότητά τους. Για το μεσημεριανό φαγητό, για την κοινωνική ασφάλιση, για τα παιδιά. Ατέλειωτες ώρες απουσίας από το σπίτι, συγκρούσεις στο εργασιακό περιβάλλον, εκμετάλλευση. Πρέπει όμως τελειώνοντας την βάρδια να απορροφήσεις τους κραδασμούς και να γυρίσεις σπίτι ένας άλλος άνθρωπος. Πόσο να αντέξεις; Θα βρεθείς και πάλι στο σημείο μηδέν.


Mεταφερόμαστε στη σημερινή Αγγλία που έχει πάρει την μεγάλη απόφαση για το Brexit κι αναζητεί την καλύτερη δυνατή φόρμουλα για το πετύχει ανώδυνα. Δεν υπάρχει επίγειος παράδεισος. Όποιος το πιστεύει είναι γελασμένος. Συνεχείς προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κι όταν φτάνεις στα όρια σου, ανταλλάσσεις σκληρές κουβέντες που αμέσως μετανιώνεις. Το άγχος κι η πίεση αποτελούν τους χειρότερους συμμάχους. Ειδικά η σχέση πατέρα-υιού όπως αποδίδεται είναι σεμιναριακού επιπέδου.

Hθοποιοί άγνωστοι στο ευρύ κοινό (Κρις Χίτσεν και Ντέμπυ Χάνιγουντ), σχεδόν ερασιτέχνες δίνουν τρομερές ερμηνείες. Τα βλέμματά τους φωτιά. Η αξιοπρέπεια δεν αφήνει τον πατέρα να πάρει ταμείο ανεργίας. Θα το κάνει μόνο όταν πεινάσει πραγματικά. Καμία δουλειά δεν είναι ντροπή. Τι κι αν χρειάζεται να κάνει δύο ή τρεις μαζί; Τίποτα δε θα λείψει από το σπίτι. Κι είναι μία εικόνα τόσο δυνατή, που δεν αντέχω και θα κάνω spoil, αν και ποτέ δεν το επιλέγω. Oι τόνοι ανεβαίνουν, υπάρχει μία έντονη στιχομυθία στο τραπέζι. Κι αντί ο υιός να ταραχθεί, να συγκρουστεί, να λυπηθεί, συνεχίζει να κοιτάζει την οθόνη του νέου του iPhone.

Αγωνιστές της ζωής. Αληθινοί, σύγχρονοι ήρωες. Κάθε ατυχία γι΄αυτούς ισοδυναμεί με καταστροφή. "Πού είναι άραγε το οχτάωρο εργασίας"; Πού είναι άραγε ο Μάιος του Σικάγο; Έγιναν κι αυτά κομμάτι μίας ρομαντικής ιστορίας. Σήμερα "όλη μας η ζωή είναι το κινητό μας" και κινητήριος μοχλός τα χρήματα. Μαζί τους φέρνουν όμως και την απομόνωση, την μοναξιά, την κατάθλιψη, όταν δεν έχει ανθρώπους να μοιραστείς συναισθήματα κι εμπειρίες. Μου έρχεται παραπάνω από μία φορά στο μυαλό μέσα σε αυτήν την εξαιρετική ταινία, η ατάκα του Parasite, "είναι ευτυχισμένη, γιατί είναι πλούσια".


Όπως έγραφα για τον "Ντάνιελ Μπλέικ", είμαι από τους ανθρώπους, που γράφουν ακόμα με μολύβι, τώρα μοιράζομαι μαζί σας πως ανήκω σε μία ομάδα ανθρώπων που τελείωσε το σχολείο δίχως ηλεκτρονικό υπολογιστή. Δεν ένιωσα στιγμή την έλλειψή του και είμαι σίγουρος πως κέρδισα πολλά περισσότερα με την άμεση επαφή με τους ανθρώπους. Εκείνα τα χρόνια γνώριζα παράλληλα τα ποσοστά και τις επιδόσεις. Ένα αδηφάγο σύστημα που σε θέλει "άριστο" για τους τύπους και δε σου εξασφαλίζει τίποτα.

Κοινωνικός ρεαλισμός. Αυτές οι δύο λέξεις αποτελούν την ταυτότητα του Κεν Λόουτς. Προσθέτω κι ένα επίθετο: Σκληρός (κοινωνικός ρεαλισμός).  Θέλει δυνατή καρδιά για να επιμείνεις. Έτσι θα πεθάνει όμως γεμάτος. Ήσυχος με τη συνείδησή του. Αφετηρία της τελευταίας του δημιουργίας μάλιστα αποτελεί μία αληθινή ιστορία. Με το που κλείσουν τα φώτα, πρέπει να είσαι έτοιμος να πονέσεις, να ταυτιστείς, να συγκινηθείς. Αυτό επιλέγεις να δεις. Δεν είναι ψυχαγωγία και διασκέδαση, είναι μάθημα ζωής.

"Sorry we missed you" ...

60ό ΦΚΘ: Τελετή λήξης


Σε ατμόσφαιρα γιορτής έγινε η τελετή απονομής των βραβείων του 60ού Φεστιβάλ
Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019 στο κατάμεστο
Ολύμπιον.

Την τελετή άνοιξαν η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Ελίζ Ζαλαντό και ο
καλλιτεχνικός διευθυντής, Ορέστης Ανδρεαδάκης. «Το 60ό Διεθνές Φεστιβάλ
Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ήταν όλα όσα ελπίσαμε και, για αυτό, θέλουμε να
ευχαριστήσουμε όσους το έκαναν πραγματικότητα», τόνισε η κ. Ζαλαντό. Από την
πλευρά του ο κ. Ανδρεαδάκης ευχαρίστησε τους συνεργάτες, τους χορηγούς, τους
θεατές, τους εθελοντές και τους εργαζόμενους της διοργάνωσης, καθώς όπως είπε,
«όταν σβήνουν τα φώτα αυτό που μένει είναι ο μόχθος των εργαζομένων. Αυτό που
βλέπετε εσείς, το φτιάχνουν εκείνοι». «Ξεκινήσαμε με ένα “Χρόνια Πολλά” και
τελειώνουμε με ένα “Καλή Συνέχεια Φεστιβάλ”», προσέθεσαν, ολοκληρώνοντας τον
χαιρετισμό τους.

Παρουσιαστές της τελετής ήταν η ηθοποιός Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου και ο
δημοσιογράφος και κριτικός κινηματογράφου Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος. «Ως
μαθήτρια προσπάθησα να τρυπώσω στην τελετή λήξης του φεστιβάλ με πλαστή
ταυτότητα, μόνο και μόνο για να δω την ταινία. Πολύ αργότερα βρέθηκα σε αυτή σκηνή
για να παραλάβω ένα βραβείο», θυμήθηκε η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου. Ο Θοδωρής
Κουτσογιαννόπουλος αναφέρθηκε στα βραβεία της Αγοράς, που απονεμήθηκαν την
Παρασκευή. Συνολικά δόθηκαν 11 βραβεία, σε υπηρεσίες και χρηματικά έπαθλα αξίας
200.000 ευρώ. «Όπως όλοι γνωρίζουμε, από τις ζυμώσεις της Αγοράς προκύπτει το
σινεμά για το οποίο θα μιλάμε αύριο. Φέτος έγιναν 550 συναντήσεις ανάμεσα σε
σκηνοθέτες, παραγωγούς και αγοραστές. Να υπενθυμίσουμε ότι στο 60ό Φεστιβάλ, 12
ταινίες του επίσημου προγράμματος ξεκίνησαν την πορεία τους από την Αγορά»,
παρατήρησε ο κ. Κουτσογιαννόπουλος.

Ακολούθησε η απονομή των βραβείων κοινού Fischer. Ο Γιάννης Γεωργακέλλος,
διευθυντής επικοινωνίας και εταιρικών υποθέσεων της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας,
απένειμε τα βραβεία δίνοντας συγχαρητήρια στην ομάδα του Φεστιβάλ «για την άψογη
διοργάνωση αυτού του θεσμού που εδώ και 60 χρόνια αποτελεί σημείο αναφοράς για
τον κινηματογράφο και για τη Θεσσαλονίκη», όπως είπε και πρόσθεσε: «Εδώ και 13
χρόνια η Fischer είναι δίπλα στο Φεστιβάλ. Θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε
όλους εσάς και στις χιλιάδες των θεατών που όχι μόνο γέμισαν τις αίθουσες, αλλά και
σε 19.000 ανθρώπους που τίμησαν με την ψήφο τους τις ταινίες και τα Βραβεία Κοινού
Fischer».

Aκολούθησε η απονομή των Βραβείων (προήγουμενο άρθρο) κι η εξαιρετική ταινία "Jojo Rabbit" του Taika Waititi.