Addthis

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2020

Έχετε δει ντοκιμαντέρ με κινούμενα σχέδια;


22 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ [5-15/3/2020]

Έχετε δει ντοκιμαντέρ με κινούμενα σχέδια;

Το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5/3 – 15/3/2020) διοργανώνει το
πρώτο παγκοσμίως πλήρες και ολοκληρωμένο αφιέρωμα στο animated
ντοκιμαντέρ, ένα απρόσμενο αφιέρωμα στο υβριδικό υπο-είδος που αναπτύσσεται
ραγδαία.

Το αφιέρωμα, το οποίο περιλαμβάνει μια επιλογή από μικρού και μεγάλου μήκους
animated ντοκιμαντέρ, έχει ως στόχο να αναδείξει τη χρήση των κινουμένων σχεδίων
ως στρατηγική αναπαράστασης στο ντοκιμαντέρ, παρουσιάζοντας τις διαφορετικές
χρήσεις και τεχνικές που χρησιμοποιούνται.

Κωμωδίες, θρίλερ, πορτρέτα, σύγχρονες αφηγήσεις. Τα ντοκιμαντέρ με κινούμενα
σχέδια είναι τόσο πολύπλευρα, όσο η ίδια η ζωή. Το animation προσφέρει δημιουργική
ελευθερία στους σκηνοθέτες, ζωντανεύει την Ιστορία και εμπλουτίζει το είδος του
ντοκιμαντέρ.

Σας παρουσιάζουμε τα ντοκιμαντέρ του αφιερώματος, ενώ στο μεταξύ σάς
επιφυλάσσουμε και μερικές εκπλήξεις. Η πλήρης λίστα θα ανακοινωθεί σύντομα.
Σας καλούμε να τα ανακαλύψετε:

Waltz with Bashir του Άρι Φόλμαν, Ισραήλ-Γαλλία-Γερμανία, 2008, 87΄

Ο ισραηλινός σκηνοθέτης Άρι Φόλμαν προσπαθεί να ξορκίσει τα φαντάσματα του
παρελθόντος, μέσα από το αυτοβιογραφικό Waltz with Bashir. Σχεδόν 26 χρόνια μετά
την Κρίση του Λιβάνου και την σφαγή χιλιάδων Παλαιστινίων στα προσφυγικά
στρατόπεδα της Σάμπρα και της Σατίλα υπό το άγρυπνο βλέμμα ισραηλινών
στρατιωτών, ο Φόλμαν, ο οποίος συμμετείχε ως νεαρός στρατιώτης στην Κρίση του
Λιβάνου, επιχειρεί ένα τραυματικό ταξίδι στον αιματηρό Σεπτέμβριο του 1982.

Crulic: The Path to Beyond της Άνκα Νταμιάν, Ρουμανία-Πολωνία, 2011, 73΄

Βιογραφική ταινία που αφηγείται την ιστορία του Κρούλιτς, ενός 33χρονου Ρουμάνου
που πέθανε στις πολωνικές φυλακές, ενώ έκανε απεργία πείνας. Ο διακεκριμένος
ρουμάνος ηθοποιός Βλαντ Ιβάνοφ αφηγείται το ειρωνικό voiceover του Κρούλιτς από
το υπερπέραν. Ένα δυνατό οπτικό στιλ, αποτέλεσμα υπέροχων τεχνικών animation
όπου συνδυάζονται ζωγραφική στο χέρι, κολάζ, stop-motion και cut-outs, δημιουργεί
μια εντυπωσιακή, απρόσμενα ολοκληρωμένη ταινία που θα τη θυμάστε για καιρό.

Is the Man Who Is Tall Happy?: An Animated Conversation with Noam Chomsky
του Μισέλ Γκοντρί, Γαλλία, 2013, 88΄

Με έναν απρόσμενο συνδυασμό μορφής και στιλ, το ντοκιμαντέρ animation του Μισέλ
Γκοντρί προσφέρει στους φιλοσοφικούς συλλογισμούς του Νόαμ Τσόμσκι έναν
εκφραστικό καμβά με ένα απολαυστικά αναρχικό στιλ animation. Το θέμα της ταινίας
είναι η ακαθόριστη φύση κάθε τρόπου σκέψης. Μοιράζεται αποτελεσματικά το ταξίδι
των δύο ομιλητών, χωρίς όμως να μας αποκαλύψει κάποιον απτό προορισμό. Η ταινία
τελειώνει, αλλά η συζήτηση συνεχίζει να αντηχεί επ’ αόριστον.

The Wanted 18 των Αμέρ Σομάλι και Πολ Κόουαν, Καναδάς-Παλαιστίνη-Γαλλία, 2014,
75΄

Συνδυάζοντας συνεντεύξεις και αρχειακό υλικό με animation, το ντοκιμαντέρ των Αμέρ
Σομάλι και Πολ Κόουαν αφηγείται την παράξενη ιστορία 18 αγελάδων. Οι αγελάδες
αποκτήθηκαν από μία παλαιστινιακή κοινότητα τη δεκαετία του 1980 και έγιναν
σύμβολο ελευθερίας και αντίστασης, παρέχοντας γάλα στους παλαιστίνιους κατοίκους
του οικισμού Μπέιτ Σαχούρ, ώστε να μην εξαρτώνται από τους ισραηλινούς
παραγωγούς. Σύντομα οι ισραηλινές Αρχές στράφηκαν κατά των αγελάδων,
χαρακτηρίζοντάς τες απειλή για την ασφάλεια. Με χιούμορ, το ντοκιμαντέρ καταγράφει
το πνεύμα της πρώτης Ιντιφάντα μέσα από τις προσωπικές εμπειρίες εκείνων που την
έζησαν.

25 April της Λιάν Πούλεϊ, Νέα Ζηλανδία, 2015, 85΄

Η τραγική έκβαση της Εκστρατείας της Καλλίπολης του 1915. Το ντοκιμαντέρ βασίζεται
σε εικονογραφήσεις των επιστολών έξι Νεοζηλανδών που συμμετείχαν στη μάχη του
Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αφηγείται την ιστορία της οδυνηρής θυσίας χιλιάδων
στρατιωτών από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Nuts! Της Πένι Λέιν, ΗΠΑ, 2016, 79΄

Ευρηματικό και άκρως διασκεδαστικό ντοκιμαντέρ που διηγείται τη (σχεδόν) αληθινή
ιστορία του Τζον Ρόμιουλους Μπρίνκλεϊ, ενός γιατρού από το Κάνσας που ανακάλυψε
το 1917 ότι μπορούσε να θεραπεύσει την ανδρική ανικανότητα μεταμοσχεύοντας
όρχεις τράγων στους πάσχοντες. Συνδυάζοντας αναπαραστάσεις animation
ζωγραφισμένες στο χέρι, συνεντεύξεις, αρχειακό υλικό και έναν εξαιρετικά αναξιόπιστο
αφηγητή, το Nuts! ακολουθεί την άνοδο του Μπρίνκλεϊ από τη φτώχεια και την αφάνεια
στα ύψη της διασημότητας, του πλούτου και της κοινωνικής επιρροής. Η ταινία, ο τίτλος
της οποίας είναι λογοπαίγνιο με τις έννοιες «τρελός» και «όρχεις» προσφέρει μια
απολαυστικά ανορθόδοξη ματιά σε ένα εξωφρενικό -και σε μεγάλο βαθμό
ανεξερεύνητο- κεφάλαιο της αμερικανικής ιστορίας.

Tower του Κιθ Μέιτλαντ, ΗΠΑ, 2016, 82΄

Ο σκηνοθέτης αναπαριστά με συναρπαστικό, πρωτότυπο τρόπο το πρώτο περιστατικό
μαζικής δολοφονίας σε εκπαιδευτικό ίδρυμα στις ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας κινούμενα
σχέδια τα οποία εναλλάσσει με συνεντεύξεις των επιζώντων. Τον Αύγουστο του 1966
ένας οπλισμένος άντρας οχυρώθηκε στο ψηλότερο σημείο του πανεπιστημίου του
Τέξας στο Όστιν και άρχισε να σκορπά τον θάνατο. Πυροβόλησε 16 ανθρώπους και
τραυμάτισε 33. Το animation παγώνει στον χρόνο τα πρόσωπα -θύματα και αυτόπτες
μάρτυρες- ενώ φορτίζει συναισθηματικά μια ιστορία τρόμου, αλλά και ανθρώπινης
γενναιοδωρίας.

Another Day of Life των Ραούλ ντε λα Φουέντε και Ντέιμιαν Νένοφ, Πολωνία-Ισπανία-

Βέλγιο-Γερμανία-Ουγγαρία, 2018, 86΄
Η συναρπαστική ιστορία ενός τρίμηνου ταξιδιού που έκανε ο γνωστός πολωνός
ρεπόρτερ Ρίσαρντ Καπισίνσκι στην συγκλονισμένη από τον εμφύλιο πόλεμο Ανγκόλα,
όπου η πρώτη γραμμή του πολέμου άλλαζε από τη μία ημέρα στην άλλη. Το
ντοκιμαντέρ χρησιμοποιεί τα απομνημονεύματα του Καπισίνκι.

Chris the Swiss της Άνια Κόφμελ, Ελβετία-Κροατία-Γερμανία-Φινλανδία, 2018, 90΄

Κροατία, Ιανουάριος 1992. Ενώ μαίνεται ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία, ένας νεαρός
Ελβετός δημοσιογράφος βρίσκεται νεκρός υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, φορώντας τη
στολή μιας διεθνούς ομάδας μισθοφόρων. Μικρή, η ξαδέλφη του Άνια Κόφμελ θαύμαζε
αυτόν τον όμορφο νεαρό. Τώρα που μεγάλωσε, αποφασίζει να διερευνήσει την ιστορία
του, προσπαθώντας να κατανοήσει την αλήθεια πίσω από την ανάμιξη του Κρις στη
σύρραξη.

Μικρού μήκους ντοκιμαντέρ:

His Mother's Voice του Ντένις Τάπικοφ, Αυστραλία, 1997, 15΄
Τι μπορεί να πει μια μητέρα που χάνει βίαια το γιο της; Το ντοκιμαντέρ του Ντένις
Τάπικοφ δίνει την απάντηση και μάλιστα δύο φορές. Ο Μάθιου Ίσντεϊλ πυροβολήθηκε
θανάσιμα σε ένα σπίτι στο Μπρίσμπεϊν της Αυστραλίας τον Απρίλιο του 1995. Μερικές
εβδομάδες αργότερα, η μητέρα του, Κάθι Ίσντεϊλ έδωσε συνέντευξη στον σταθμό ABC
Radio. Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει την ιστορία με δύο πολύ διαφορετικούς τρόπους,
αναδεικνύοντας τις απεριόριστες δυνατότητες της τέχνης για την αντιμετώπιση των
τραυματικών εμπειριών, σε μια βαθιά προσωπική διερεύνηση της αβύσσου της
ανθρώπινης ψυχής.

Survivors της Σίλα Σοφιάν, ΗΠΑ, 1997, 16΄

Το θέμα της οικογενειακής βίας παρουσιάζεται μέσα από ένα animated ντοκιμαντέρ 16
λεπτών. Με αφαιρετικές ή εξαιρετικά παραστατικές εικόνες, το ντοκιμαντέρ βασίζεται σε
συνεντεύξεις θυμάτων οικογενειακής βίας που αφηγούνται με θάρρος τις ιστορίες τους
και, με τη βοήθεια ειδικών, κάνουν τα πρώτα βήματα για να ξεπεράσουν τις
τραυματικές εμπειρίες τους. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει και τις αφηγήσεις θυτών.

Grasshopper του Μπομπ Σάμπιστον, ΗΠΑ, 2003, 15΄

Να αποφύγεις με κάθε τρόπο την μοναξιά σου… Ο Άρμιντ Φαντέχρα, πλανόδιος
φιλόσοφος, μιλά για την αστρολογία και τους εποικοδομητικούς τρόπους
περισυλλογής. Σε γκρι και πράσινο, αυτή η αμοντάριστη συνέντευξη δείχνει τι
συμβαίνει όταν προσεγγίζεις τον σωστό άγνωστο με μία κάμερα.

Ryan του Κρις Λάντρεθ, Καναδάς, 2004, 14΄

Η βραβευμένη με Όσκαρ animated ταινία μικρού μήκους του Κρις Λάντρεθ βασίζεται
στη ζωή του Ράιαν Λάρκιν, ενός καναδού animator ο οποίος δημιούργησε μερικές από
τις πιο σημαντικές animated ταινίες της εποχής του. Ο Ράιαν βιώνει έναν εφιάλτη:
εθίζεται στα ναρκωτικά και αναγκάζεται να ζητιανεύει στο δρόμο για να τα βγάλει πέρα.
Μέσω CGI χαρακτήρων, o Λάντρεθ παίρνει συνέντευξη από τον σκηνοθέτη με σκοπό
να φωτίσει την ψυχική του κατάρρευση και να προβάλει τις δικές του αντιφάσεις.

Never Like the First Time του Γιόνας Οντέλ, Σουηδία, 2006, 15΄

Τέσσερις άνθρωποι θυμούνται την πρώτη φορά που έκαναν σεξ. Οι διαφορετικές
εμπειρίες παρουσιάζονται στις τέσσερις animated ιστορίες, άλλοτε τραγικές και άλλοτε
κωμικές, ειπωμένες από τους εφήβους και τους ηλικιωμένους πρωταγωνιστές τους,
έχουν όλες ένα κοινό στοιχείο: «Ποτέ δεν είναι σαν την πρώτη φορά!» Οι άνθρωποι
πίσω από τις φωνές παραμένουν ανώνυμοι και εξηγούν με ειλικρίνεια τι σήμαινε γι’
αυτούς.

Slaves των Χάνα Χάιλμπορν και Ντέιβιντ Αρονόβιτς, Σουηδία-Νορβηγία-Δανία, 2008,
15΄

Ο Αμπούκ και ο Ματσιέκ είναι δύο από τα χιλιάδες παιδιά που στρατολογήθηκαν από
χρηματοδοτούμενη από την κυβέρνηση παραστρατιωτική οργάνωση στη διάρκεια του
Εμφυλίου Πολέμου στο Σουδάν. Στο animated ντοκιμαντέρ τα δύο παιδιά αφηγούνται
την ιστορία τους από τη στιγμή της στρατολόγησής τους μέχρι την απελευθέρωσή τους
από την Επιτροπή για την Εξάλειψη της Απαγωγής Γυναικών και Παιδιών (CEAWK).

Madagascar, carnet de voyage του Μπαστιέν Ντιμπουά, Φίτζι-Γαλλία, 2010, 12΄

Το ντοκιμαντέρ, με τη μορφή ταξιδιωτικού ημερολογίου, ακολουθεί τα βήματα ενός
περιηγητή, ο οποίος βιώνει από πρώτο χέρι τις παραδόσεις και τις τελετές της Μαδαγασκάρης, ειδικά τη Φαμαντιχάνα, την τελετή «στροφής των οστών». Οι σελίδες
γυρίζουν, τα σχέδια ζωντανεύουν και τα καταπράσινα τοπία της Μαδαγασκάρης
εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο. Ας αρχίσει η γιορτή... Το συνονθύλευμα από σχέδια
και εικόνες με διάφορες τεχνοτροπίες ανασυνθέτει εκείνη την κάποτε συντριπτική
αίσθηση ότι είμαστε πλήρως παρόντες και σε υπερδιέγερση, που μας κυριεύει όταν
βρεθούμε σε ένα τόσο πλούσιο αλλά ξένο περιβάλλον.

Lipsett Diaries του Θεοντόρ Ουσέβ, Καναδάς, 2010, 14΄

Το ντοκιμαντέρ επιχειρεί μία κάθοδο στη δίνη της αγωνίας που βασάνιζε τον φημισμένο
καναδό σκηνοθέτη πειραματικών ταινιών Άρθουρ Λίπσετ, ο οποίος πέθανε πρόωρα σε
ηλικία 49 ετών. Η animated ταινία με τη μορφή ημερολογίου χαρτογραφεί τα
δαιδαλώδη μονοπάτια της ψυχικής διαταραχής, με εικόνες και ήχους που
παραπέμπουν στα μοναχικά παιδικά χρόνια του καλλιτέχνη, τις ξέφρενες δημιουργίες
του και την ιλιγγιώδη πτώση του στα βάθη της κατάθλιψης και της τρέλας. Το
αποτέλεσμα είναι τόσο θεαματικό όσο και τολμηρό: μια κατακερματισμένη και
συναρπαστική ταινία μικρού μήκους που μας βυθίζει στον ανεμοστρόβιλο ενός μυαλού
εκτός ισορροπίας – μια μοναδική μελέτη του τι συμβαίνει όταν η ευφυία έρχεται
πρόσωπο με πρόσωπο με την τρέλα...

30%: Women and Politics in Sierra Leone των Αν Κέιντι και Εμ Κούπερ, Βρετανία-
Σιέρα Λεόνε, 2013, 11΄

Τρεις γυναίκες από διαφορετικά κοινωνικά υπόβαθρα μας παρουσιάζουν με πάθος την
ιστορία του δεκαετούς αγώνα για τη δίκαιη εκπροσώπηση των γυναικών στη
διακυβέρνηση της Σιέρα Λεόνε. Η Μπερναντέτ Λαχάι, η Σαλαμάτου Καμάρα και η
Μπάρμπαρα Μπανγκούρα μοιράζονται τις ιστορίες τους σχετικά με τα εμπόδια που
αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στη σφαίρα της πολιτικής στη Σιέρα Λεόνε. Το έξοχο
animation με ελαιογραφίες σε γυαλί της Εμ Κούπερ σε συνδυασμό με live action
μεταμορφώνει ζητήματα που αφορούν το φύλο και την πολιτική σε μια καθηλωτική
προβολή που μας βάζει σε σκέψεις.

Nowhere Line: Voices from Manus Island του Λούκας Σρανκ, Αυστραλία, 2015, 15΄

Μια animated ταινία μικρού μήκους που αφηγείται τις ιστορίες δύο κρατούμενων στο
διαβόητο Υπεράκτιο Κέντρο Κράτησης Αιτούντων Άσυλο της Νήσου Μάνους στην
Αυστραλία. Τον Οκτώβριο του 2014, ο σκηνοθέτης Λούκας Σρανκ επικοινώνησε
τηλεφωνικά με τους δύο άνδρες, οι οποίοι κατάφεραν να διηγηθούν τις ιστορίες τους
μέσα από το κέντρο κράτησης. Οι συνεντεύξεις τους μας προσφέρουν μια
ανατριχιαστική εικόνα της καθημερινότητας των 2.000 ανθρώπων που κρατούνται αυτή
τη στιγμή στα υπεράκτια κέντρα κράτησης της Αυστραλίας. Οι ιστορίες τους είναι η
φωνή της ταινίας, εισχωρώντας βαθιά μέσα στις περίφρακτες εγκαταστάσεις του
κέντρου κράτησης.

The Driver is Red του Ράνταλ Κρίστοφερ, ΗΠΑ, 2017, 15΄

Το ντοκιμαντέρ του Ράνταλ Κρίστοφερ εκτυλίσσεται στην Αργεντινή της δεκαετίας του
1960 και αφηγείται την ιστορία του ισραηλινού μυστικού πράκτορα Σβι Αχαρόνι, ο
οποίος κυνηγούσε έναν από τους πιο υψηλόβαθμους Ναζί – εγκληματίες πολέμου, τον
Άντολφ Άιχμαν.

Flesh της Καμίλα Κάρτερ, Βραζιλία-Ισπανία, 2019, 12΄

Θέμα της ταινίας είναι ο τρόπος που οι γυναίκες αντιμετωπίζονται σαν σώματα προς
κατανάλωση. Μέσω της μορφής και της υφής πραγματικών υλικών όπως η μπογιά, η
υδατογραφία, ο πηλός και το φιλμ 35 χιλιοστών, σε συνδυασμό με σφάλματα ανάλυσης
της εικόνας όπως τα glitches και datamosh, πέντε γυναίκες εμφανίζονται ως animation
από γυναίκες animator, αναδεικνύοντας τον διεστραμμένο τρόπο που τις βλέπει η
κοινωνία.


To πρόγραμμα προβολών Φαργκάνη-Κολοσσαίον


ΦΑΡΓΚΑΝΗ

Πέμπτη 23/1/2020 έως Τετάρτη 29/1/2020
ΚΑΘΕ ΔΕΥΤΕΡΑ ΚΑΙ ΠΕΜΠΤΗ
4€ ΤΟ ΑΤΟΜΟ

ΕΝΩΜΕΝΕΣ ΠΑΤΟΥΣΕΣ
(μεταγλωττισμένη στα ελληνικά)
Σάββατο 25/1 και Κυριακή 26/1
μία προβολή στις 16:20

ΝΤΟΥΛΙΤΛ
(μεταγλωττισμένη στα ελληνικά)
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 16:10,
Σάββατο 25/1 μία προβολή στις 14:15,
εκτός Κυριακής 26/1

ΕΥΤΥΧΙΑ
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 18:00

CATS
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 20:10,
Κυριακή 26/1 μία προβολή στις 22:40

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΤΖΟΥΕΛ
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 22:05,
εκτός Κυριακής 26/1

«The Cabinet of Dr.Caligari» Live Show
«Το εργαστήρι του Δρ.Καλιγκάρι»
με Live Μουσική από τους The Prefabricated Quartet
Η ταινία ορόσημο στην ιστορία του βωβού κινηματογράφου
Κυριακή 26/1 μία προβολή
στις 20:30

ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ


από 23/1/2020 έως 29/1/2020
ΚΑΘΕ ΔΕΥΤΕΡΑ ΚΑΙ ΠEMΠΤΗ
2 ΑΤΟΜΑ 1 ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ

ΕΝΩΜΕΝΕΣ ΠΑΤΟΥΣΕΣ
(μεταγλωττισμένη στα ελληνικά)
Σάββατο 25/1 και Κυριακή 26/1
μία προβολή στις 16:30
ΝΤΟΥΛΙΤΛ
(μεταγλωττισμένη στα ελληνικά)
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 16:15,
Σάββατο 25/1 και Κυριακή 26/1
μία προβολή στις 14:30,
εκτός Παρασκευής 24/1
ΕΥΤΥΧΙΑ
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 18:10,
εκτός Παρασκευής 24/1
Η ΑΛΗΘΕΙΑ
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 20:20,
εκτός Παρασκευής 24/1
Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΤΖΟΥΕΛ
Κάθε μέρα μία προβολή
στις 22:10,
εκτός Παρασκευής 24/1

Πρόγραμμα Προβολών Μακεδονικόν-Βακούρα


Μακεδονικόν

Τζότζο, Rabbit 18:00, 20:00, 22:00

Bακούρα

Αίθουσα Ι

Judy - 17:00
1917 - 19:00 & 21:15, Δευτέρα μόνο στις 19:00
Playmobil, η ταινία - Κυριακή στις 11:00
Ψυχρά και Ανάποδα 2 - Κυριακή στις 12:30
Κινηματογραφική Λέσχη ΕΡΤ3 & Kemes: Ο Εκβιαστής (1961) | Δευτέρα στις 21:00

Αίθουσα ΙΙ
Ιστορία Γάμου - 17:00
Οι Δύο Πάπες - 19:15
Παράσιτα - 21:30
Οικογένεια Άνταμς - Κυριακή στις 11:00

To πρόγραμμα προβολών στις αίθουσες του Φεστιβάλ


Πρόγραμμα Προβολών Πέμπτη 23 έως Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2020

ΟΛΥΜΠΙΟΝ (τηλ. 2310-378404, www.filmfestival.gr)

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΟΛΥΜΠΙΟΝ:  Η αλήθεια (Προβολές: 18.00 - 20.00) / Η ομορφιά της ύπαρξης (Προβολές: 22.00).

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ:  Τραγούδι χωρίς όνομα (Προβολές: 17.45 - 19.45) / Το λουλούδι της ευτυχίας (Προβολές: 21.30) / Frances Ha - Σινεμά και Ψυχανάλυση (Προβολή: Σάββατο 14.00)


ΑΠΟΘΗΚΗ 1, ΛΙΜΑΝΙ (τηλ. 2310-378404, www.filmfestival.gr)

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΖΟΝ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ: Ραντεβού στο Μπελ Επόκ (Προβολές: 17.15) / Ένα ψηλό κορίτσι (Προβολές: 19.15 εκτός Τετάρτης) / Ευτυχία (Προβολές: 21.30 εκτός Τετάρτης) / Ουρανός - Τετάρτη στο Λιμάνι με το CineDoc (Προβολή: Τετάρτη 21.00)  

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΡΝΕΣ:  Το λουλούδι της ευτυχίας (Προβολές: 17.00) / Μια Λευκή, λευκή μέρα (Προβολές: 19.00) / Παράσιτα (Προβολές: Πέμπτη έως Σάββατο 21.30) / Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης - αφιέρωμα «Οι σκηνοθέτες του αύριο επιλέγουν για εσάς» (Προβολές: Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη 21.00) / Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης φιλοξενεί το 2o Παιδικό & Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας στη Θεσσαλονίκη (Προβολές: Σάββατο & Κυριακή

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ
Γενική είσοδος: 7,5€
Τρίτη & Πέμπτη 1+1: 7,5€
Φοιτητικό: 6€
Κάρτα ανεργίας: 6€
CineΚάρταF: 4€ - CineΚάρταF Gold: Δωρεάν
Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης: Γενική είσοδος 4€, CineΚάρταF: 3€, CineΚάρταF Gold: Δωρεάν

Τετάρτη 22 Ιανουαρίου 2020

Στα μαχαίρια


Ο Ράιαν Τζόνσον ("The Brothers Bloom", "Looper", "Star Wars: Tελευταίοι Jedi") σκηνοθετεί την καλύτερή του ταινία και σηκώνει στα ύψη την αδρεναλίνη με το "Knives Out". Μπορεί να μην έγινε μεγάλος ντόρος, αλλά στην προκειμένη περίπτωση έχουμε ένα θρίλερ μυστηρίου μέχρι την τελευταία σκηνή. Ένα σενάριο που έχει τρωτά σημεία, έρχεται όμως η εξαιρετική πλοκή να μας παρασύρει σαν ορμητικό ποτάμι στον κόσμο του δημιουργού. Σε αυτό το σύμπαν πρέπει να παλέψεις για να επιβιώσεις και να λύσεις τον γρίφο. Τα πράγματα μοιάζουν απλά. Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι όπως φαίνονται με μία πρώτη ματιά.

Ο σπουδαίος λογοτέχνης Χάρλαν Θρόμπεϊ αυτοκτονεί το βράδυ των 85ων γενεθλίων του. Τι τον οδηγεί σε αυτή τη ξαφνική επιλογή; Νωρίτερα έχει πάρει τις αποφάσεις του και έχει έρθει σε έμμεση ή άμεση σύγκρουση με όλα τα μέλη της οικογένειας του, εκτός από την αγαπήμενη-πλην όμως απομακρυσμένη κόρη του. Ο καθένας έχει έναν λόγο να τον βγάλει από την μέση. Κανείς όμως δεν είναι ικανός να διαπράξει φόνο. Οι αστυνομικές αρχές μετά από μία σειρά καταθέσεων είναι έτοιμες να κλείσουν τον φάκελο, ωστόσο ένας δαιμόνιος ντεντέκτιβ είναι αποφασισμένος να φτάσει στους ηθικούς αυτουργούς με κάθε κόστος.


Ένα εξαιρετικό παζλ της σύγχρονης Αμερικής. Μία οικογένεια των άκρων. Χωράει τους πάντες. Από νεοναζί ("Η Αμερική είναι για τους Αμερικάνους") μέχρι ακτιβίστριες. Άπαντες έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους την κληρονομιά. Η λύπη τους κρατάει μέχρι την κηδεία. Στη συνέχεια ξεκινάει μία άτυπη "μοιρασιά". Κανείς όμως δεν μπορεί να γνωρίζει την μεγάλη ανατροπή στη διαθήκη. Όταν αποκαλυφθεί κάποιοι θα χάσουν τη γη κάτω από τα πόδια τους. Ο σύγχρονος Πουαρό (Ντάνιελ Κρεγκ) μετράει κάθε λέξη, στήνει την αφήγηση κι ετοιμάζεται για την μεγάλη ρελάνς. Βρισκέται ολοένα και πιο κοντά στην τελική άκρη. Είναι σίγουρος πως στο τέλος θα κερδίσει το καλό. Επιλέγει σύμμαχο.

Μεγάλη αποκάλυψη η Μάρτα (Άννα Ντε Άρμας). Αθόρυβη προσπαθεί να διαχειριστεί τη δυσάρεστη συγκυρία και να δικαιολογήσει ένα μοιραίο λάθος(;). Oι διαδοχικές ανατροπές τρελαίνουν τον θεατή. Μετατρέπεται ο ίδιος σε ερευνητή και πλέκει σενάρια παράλληλα με την εικόνα που τρέχει. Ποιος είναι το πρόσωπο κλειδί και ποια η ιδιαιτερότητα της νοσοκόμας μέσω της οποίας θα ξεπεράσουμε το αδιέξοδο; Ένα θρίλερ που έχει ακόμα και γκανγκστερική καταδίωξη αυτοκινήτων. Η άρνηση στα ψέματα, το ήθος της εργαζομένης κι η αντίδραση στο άκουσμά τους μας οδηγεί. Eίναι αποφασισμένη να πληρώσει και να υποστεί τις συνέπειες για να σώσει την οικογένεια και τη ψυχή της. (Χαρακτηριστικό το "always?" ... γεμάτο τύψεις και φόβο).


Θηρία έτοιμα να κατασπαράξουν ένα κορίτσι από τη Λατινική Αμερική. Μία ευαίσθητη παρουσία που έδωσε ζωή στον Χάρλαν. Φίλος που τόσο του έλειπε στα τελευταία του. Κι αν την άκουγε πιθανότατα θα ήταν ακόμα στη ζωή. Σαφείς κοινωνικοπολιτικές αιχμές από τον δημιουργό, που αφήνει μία αισιόδοξη νότα ως επιμύθιο. Μακάρι να ήταν έτσι και στην πραγματικότητα. Εναλλαγή συναισθημάτων, συνεχής ένταση, επιτυχία. Ακόμα και τα "μαχαίρια" συνηγορούν προς τη δικαίωση. Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού.

Το φινάλε θα φέρει κάθε κατεργάρη στον πάγκο του. Δύο άδικα θύματα, ο ένοχος στη φυλακή, οι άπληστοι ήρθε η ώρα επιτέλους να εργαστούν και να χτίσουν τη δική τους περιουσία. Κι η Μαρία Καμπρέρα έτοιμη για μία νέα ζωή όπως της αξίζει. Το καλό νίκησε. Η προσπάθεια δικαιώθηκε. Σπουδαία έργο. Από τα καλύτερα της κινηματογραφικής χρονιάς στην κατηγορία του. Φύγαμε γεμάτοι μετά από δύο ώρες προβολής. Δράση χωρίς προκαθορισμένη κατάληξη. Δυσκολεύεσαι να αποκρυπτογραφήσεις τους κώδικες του μυστηρίου κι όταν αυτό συμβεί, έρχεται τελικά η λύτρωση.


Κυριακή 19 Ιανουαρίου 2020

Μια εικόνα... χίλια πίξελς

Ανακατεύοντας τις σκέψεις στο κεφάλι μου έρχονται συνέχεια μπροστά αυτές που σχετίζονται με τις αξίες. Δεν χρειάζεται να παλέψεις για τα χρήματα, δε θα σε θυμάται κανείς για αυτά. Αυτό που μένει ως αποτύπωμα σου σε αυτόν τον κόσμο θεωρώ πως είναι το τι άνθρωπος είσαι, τι πιστεύεις και πως το υποστηρίζεις. Αξίες όπως η οικογένεια, η φιλία κι η αγάπη είναι βασικοί πυλώνες στη ζωή μας που έχουν από πολλούς (τους περισσότερους) ξεχαστεί. Έχουμε την υποχρέωση να μη τις παραμελούμε και να αγωνιζόμαστε για αυτές χωρίς να τα θυσιάζουμε όλα στον βωμό του πλούτου. 
Παρακολουθώντας την ταινία "Ευτυχία" του Άγγελου Φραντζή στην μεγάλη οθόνη μεσοβδόμαδα συνειδητοποίησα πόσο πολύ με ελκύει η εποχή εκείνη, κοντά στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Οι ρεμπέτες, οι τόσο αυθεντικοί αυτοί άνθρωποι είχαν πάνω απ' όλα την τιμή, την οικογένεια και την τέχνη τους. Με τα χρήματα να είναι απλά μέσο επιβίωσης και όχι αυτοσκοπός, αφού όλοι είμαστε περαστικοί από αυτόν τον τόπο. 
Τη ζωή του ο καθένας την περπατάει όπως θέλει. Απλώς χρειάζεται να έχεις έναν στόχο, να ακολουθείς τις δικές σου αξίες και να πατάς γερά στα πόδια σου.

19/1/2020
Τάσος Τσιφτσής

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2020

To λουλούδι της Ευτυχίας


Η Αυστριακή Τζέσικα Χάουσνερ επέστεψε στις Κάννες με την πέμπτη της μεγάλου μήκους ταινία, "Little Joe", η οποία αποτελέι και το αγγλόφωνο ντεμπούτο της. Η ταινία προβλήθηκε στο πλαίσιο των Ειδικών προβολών στο 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τώρα ήρθε η ώρα να πάρει διανομή στις αίθουσες. Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας για την Εmily Beecham που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στο καθήκον της ανατροφής του μονάκριβού της υιού και την αγάπη της για την επιστήμη. Ένα φιλμ εκπρόσωπος του ανεξάρτητου σινεμά για σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του.

Μία νέα χωρισμένη βιολόγος, η Άλις βιώνει ένα εσωτερικό αδιέξοδο. Πρέπει να είναι σωστή μητέρα ("sorry darling") και ταυτόχρονα έχει τεράστιες ευθύνες σε ένα εργαστήριο-θερμοκήπιο βιοκαλλιέργειας με την δημιουργία ενός υβριδίου που έχει ως στόχο να φέρει την ευτυχία στους ανθρώπους. Σύντομα θα κατανοήσει πως το εγχείρημα που μοιάζει πρωτοποριακό κι είναι έτοιμο να χαρίσει χρήματα και υστεροφημία δεν είναι τόσο αθώο όσο παρουσιάστηκε αρχικά. Όταν ένας επιστήμονας υγείας παίρνει ένα τέτοιο ρίσκο πρέπει να είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει τις (δυσμενείς) συνέπειες ανά πάσα στιγμή.


Ταξιδεύουμε σε έναν πρωτόγνωρο κόσμο και προσπαθούμε να εξερευνήσουμε τους κανόνες και τα μυστικά του. Σιγά σιγά η πλοκή ξετυλίγεται και παίρνει χαρακτήρα ταινίας τρόμου. Βιώνουμε κι εμείς το θρίλερ. Τίθεται το θεμελιώδες ζήτημα της ηθικής στην επιστήμη. Κι αυτό πιστέψτε με έχει τεράστιες προεκτάσεις, στην ιατρική, στη φαρμακολογία, στη γενετική. Για να αναλυθούν πρέπει να γράψουμε σελίδες ολόκληρες. Μιλάμε για μία τεράστια βιομηχανία που πάνω απ΄όλα έχει το κέρδος. Ακριβώς όπως το γράφω. Τόσο κυνικά. Ο παράγοντας ανθρώπινη ζωή, η υπέρτατη αξία, δυστυχώς ακολουθεί. Μαχαιριά.

Σε μία εποχή που χαρακτηρίζεται από άγχος, ένταση, φρενήρεις ρυθμούς ζωής, οι περισσότεροι άνθρωποι οδηγούνται σε κάποιας μορφή ψυχική ασθένεια, με πιο χαρακτηριστική την κατάθλιψη. Ολοένα και πιο διαδεδομένα γίνονται στις μέρες μας τα φυτοθεραπευτικά σκευάσματα ως μία εναλλακτική στα συνθετικά παράγωγα, πιθανώς με λιγότερες παρενέργειες. Ο ασθενής είναι έτοιμος να δοκιμάσει τα πάντα προκειμένου να θεραπευτεί και να αποδράσει από το φαινομενικό αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί και του κλείνει τους ορίζοντες. Τι θα συμβεί όμως αν στην εξίσωση μπουν τα παιδιά;


Το δράμα επιτείνεται. Η καριέρα είναι μία μεγάλη φιλοδοξία. Σε κρατάει σε εγρήγορση, σου δίνει ζωή, σε ανανεώνει όσο ανελίσσεσαι, αλλά παράλληλα σου σπαταλά πολύτιμες ώρες από τον προσωπικό σου χρόνο, αρκετές φορές σε εγκλωβίζει κι άλλες σε διαλύει ψυχοσωματικά. Ενδεχέται να καταντήσεις ένας άριστος επιστήμονας και ταυτόχρονα ένας "κενός" άνθρωπος. Μέτρον άριστον. Είναι τόσο σύνθετο το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα του ανθρώπου (υποδοχείς, κανάλια ιόντων, πολύπλοκα συστήματα, επιδράσεις και κόντρα αλληλεπιδράσεις) που είναι τρομερά δύσκολο να πετύχεις τον στόχο σου. Μιλάμε άλλωστε για τον εγκέφαλο του ανθρώπινου οργανισμού.

Για να δώσει χαρά το φυτό θέλει συγκεκριμένη φροντίδα. Δημιουργείται μία σχέση δηλαδή "δούναι και λαβείν". Κι εδώ νομίζω πως έχουμε ένα έμμεσο σχόλιο για τη σχέση ανθρώπου-φύσης, που ξεφεύγει από τα μέτρα της ταινίας και μας βάζει σε επιπρόσθετες σκέψεις. Μιλάμε καθημερινά για περιβαλλοντική καταστροφή, για κλιματική αλλαγή, για πρωτοβουλιές, αλλά όσο η Κίνα (24% περίπου των παγκόσμιων ρύπων) κι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (12-14% αντίστοιχα) αρνούνται να αποδεχτούν την ύπαρξή τους, ο δρόμος που έχουμε πάρει μοιάζει να μην έχει επιστροφή. 

Η αλήθεια


Ο Χιροκάζου Κόρε Έντα επιστρέφει μετά τους "Κλέφτες Καταστημάτων" σε ένα διαφορετικό φόντο από το γνώριμό του και μέσα σε αυτό χτίζει ένα ακόμα οικογενειακό δράμα με ισχυρές δόσεις χιούμορ. Ταινία έναρξης στο Φεστιβάλ της Βενετίας με μεγάλη πρωταγωνίστρια την Κατρίν Ντενέβ (Οι Ομπρέλες του Χερβούργου) και πλάι της τη Ζιλιέτ Μπινός κι ένα βήμα πίσω τον Ίθαν Χοκ. Πιστός στο μοτίβο που τον καθιέρωσε στη συνείδηση του κοινού ως έναν από τους κορυφαίους κινημαρτογραφιστές του κοινωνικού σινεμά ξεκινάει συμβολικά με ένα δέντρο που όσο περνάει ο καιρός τα φύλλα του αλλάζουν χρώμα και σταδιακά πέφτουν. Κανείς δε βγήκε νικητής απέναντι στον χρόνο.

Το σκηνικό στήνεται στο Παρίσι. Υπάρχει η γιαγιά, οι σύζυγοι, η εγγονή. Η Φαμπιέν έχει γράψει τα απομνημονεύματά της με τίτλο, "La Verite". Ένα βιβλίο γεμάτο παραλείψεις σημαντικών προσώπων και ανώδυνων ψεμάτων πάνω στα οποία η μεγάλη καλλιτέχνης δόμησε τη ζωή της. Πείθει πρώτα απ΄όλα τον ίδιο της τον ευατό, ότι έτσι έγιναν τα πράγματα. Η κόρη της Λουμίρ έρχεται με τον σύζυγο και την κόρη της από την μακρινή Νέα Υόρκη προκειμένου να είναι παρόντες σε αυτή τη σημαντική στιγμή της μητέρας της. Το βίβλιο γίνεται η αφορμή να συγκρουστούν, να ειπωθούν σκληρές κουβέντες κι εν τέλει να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους.


Η μεταφορά του έργου του σπουδαίου δημιουργού από την Ασία στην Ευρώπη ενέχει ένα ρίσκο. Το τόλμησε και πέτυχε διάνα στα δικά μου μάτια. Έχει να διαχειριστεί ιερά τέρατα κι όμως καταφέρνει να τους περάσει τη δική του ματιά. Μας δίνει αυτή τη φορά ένα πιο ανάλαφρο θέαμα, δίχως να αποκλείνει όμως από την ουσία του έργου του. "Η ποίηση είναι απαραίτητη στο σινεμά". Είναι όμως πρωτόγνωρο να βλέπω τον Κόρε Έντα να σκηνοθετεί αυτό το κάστινγκ, όπως θα ήταν κάτι αντίστοιχο να έκανε κι ο Ευρωπαίος, Κεν Λόουτς. Aυτή η αίσθηση μένει αρχικά, αλλά όσο το επεξεργάζεσαι, το σκέφτεσαι κατανοείς το μεγαλείο του σκηνοθέτη.

Μία ταινία (ας πούμε επιστημονικής φαντασίας) αναπτύσσεται μέσα στο φιλμ με στόχο να αναδείξει τη σπουδαία προσωπικότητα της Κατρίν Ντενέβ που όμως δεν της εξασφαλίζει την πολυπόθητη χαρά. "Ήμουν κακή μάνα, αλλά καλή ηθοποιός". Λατρεύει το είδωλό της. Χλιαρό τσάι, συνεχές κάπνισμα και τα βράδια ακριβό ουίσκι. "Δεν είναι κακό να είσαι δυνατός". Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Κάπου εδώ ήρθε η ώρα να αναφέρουμε τη Σάρα. Ακούγεται το όνομά της ξανά και ξανά. Με μία μικρή έρευνα έφτασα στην άκρη του μίτου και ναι μιλάμε για την αδελφή της Κατρίν (Francoise Dorleac) που έφυγε άδικα στα 26 της χρόνια σε τροχαίο δυστύχημα. Ταλαντούχος ηθοποιός κι αυτή με προδιαγραφές να φτάσει στην κορυφή του καλλιτεχνικού στερεώματος. Κάπως έτσι η πραγματικότητα συνεχώς συμπλέκεται με την μυθοπλασία η ζωή αντιγράφει την τέχνη και το ανάποδο.


Είναι όμως τόσο δεξιοτέχνης ο Κόρε Έντα που δεν μας αφήνει να χαθούμε. Έχει αφήσει τα ψιχουλάκια που θα μας φέρουν πίσω στον σκοπό (τέλος). Και θέλει να τονίσει πως η αλήθεια, η ανάγνωση των πραγμάτων είναι έννοια υποκειμενική. "Δεν μπορείς να εμπιστεύεσαι την μνήμη". Ένας άνθρωπος μόνο μπορεί να ενεργοποιήσει την προσωπική σου επανεκκίνηση που συνεπάγεται συμβιβασμών με την πραγματικότητα. Το υπεραντλατικό ταξίδι συνεχώς αναβάλλεται κι ο χρόνος της επαφής μητέρας-κόρης επιμηκύνεται. Μία αγκαλία είναι ικανή να γιατρέψει πληγές και να φέρει την πολυπόθητη συγχώρεση και τότε ...

Ο κύκλος της ζωής είναι νομοτελειακός. Όσο πιο γρήγορα συμβιβαστείς με τους κανόνες του, τόσο πιθανότερο είναι να έρθεις πιο κοντά στην αληθινή ευτυχία. Το να προσπαθείς να ξορκίσεις τα φαντάσματα του παρελθόντος μοιάζει με αέναη προσπάθεια που μόνο στεναχώρια προκαλεί. Η άρνηση αποτελεί κακό σύμμαχο, σε οδηγεί σε νοσηρά μονοπάτια. Πώς όμως μία ντίβα της καλλιτεχνικής σκηνής να κάνει έστω ένα βήμα πίσω; Να παντρευτεί την μετριοφροσύνη και να συγγενέψει με την αυτογνωσία και την περισυλλογή; Θα τη "σκοτώσει", θα πληγώσει τον εγωισμό της, θα την αλλάξει ή μήπως τελικά θα τη σώσει; Περισσότερες και πιο ασφαλείς απαντήσεις στη νέα ταινία του Κόρε-Έντα.

Τετάρτη 15 Ιανουαρίου 2020

Ένα ψηλό κορίτσι


Το ντεμπούτο του ("Closeness") Καρντεμίρ Μπαλάγκοφ στα 26 του μόλις χρόνια μας είχε κερδίσει στο 58ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης. Ο πολλά υποσχόμενος σκηνοθέτης επέστρεψε στην μεγάλη οθόνη και το 60ό επετειακό Φεστιβάλ της πόλης με το "Beanpole" βασισμένο στο βιβλίο της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, "Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας". Bραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο  τμήμα "Ένα Κάποιο Βλέμμα" στις Κάννες κι επίσημη Υποψηφιότητα της Ρωσίας για το Oscar Διεθνούς Ταινίας.

Λένινγκραντ 1945 έναν χρόνο μετά τον πόλεμο. Επιτέλους πρώτες στιγμές ειρήνης. Ένα έθνος, ένας κόσμος που καλείται να διαχειριστεί ατομικά και συλλογικά τραύματα. Μία μεταπολεμική παράνοια σκεπάζει τα πάντα. Η Ίγια, ένα κορίτσι διακοσίων εκατοστών έχει επιστρέψει λαβωμένη από το μέτωπο και εργάζεται σε ένα νοσοκομείο. Το μετατραυματικό σοκ την κάνει εύθραυστη, ευάλωτη ανά πάσα στιγμή. Δεν έχει όρεξη να ζει, δυσκολεύεται να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Έχει βιώσει τη δίνη των συρράξεων στην πρώτη γραμμή κι όλα αυτά μοιάζουν να της έχουν κλέψει τη διάθεση για ζωή. "Είμαι κενή, μέσα μου είμαι κενή".


Ο σκηνοθέτης δομεί ένα ύψιστο δράμα χαρακτήρων που αλλοιώθηκαν και διαβρώθηκαν στο μέτωπο. Οι τραγικές φιγούρες πληθαίνουν όσο περνάει ο χρόνος. Σώματα καταπονημένα, πνεύματα διαλυμένα, ψυχές νεκρές. Βίαια ξεσπάσματα, κυκλοθυμικές παλινωδίες, κλονισμένες ψυχοσυνθέσεις συμπληρώνουν το παζλ της τοπικής κοινωνίας. Η φωτογραφία κι η ενδυμασία δίνουν το χρώμα της εποχής. Μουντό. Η Βικτόρια Μιρσνιτσένκο (Ίγια) από την μία αθώα, αλλά και στυγερή κι η Βασιλίσσα Περελίγκινα (Μάσα) αυθόρμητη κι απαιτητική. Άνθρωποι που αναζητούν το γιατρικό ή την λύτρωση επίμονα. Δεν αντέχουν άλλο να πολεμούν, δηλώνουν παραίτηση.

Παρά τις καλές προθέσεις και τον σεβασμό μου στο πρόσωπο του δημιουργού Μπαλάγκοφ διακρίνω μία σύγχυση ιδεών κι απόδοσης του περιεχομένου. Αργή πλοκή, αργοί ρυθμοί, επαναλήψεις, έλλειψη κορύφωσης της δράσης, κενά (τι έγινε μετά το επεισόδιο με τον Πάσκα;), μία γενικότερη νωχελικότητα στις κινήσεις, ασάφεια και μία-δύο μεγάλες καλοστημένες σκηνές που δικαιολογούν εν μέρει την επιλογή της ταινίας και τις βραβεύσεις της. Η σημαντικότερη όλων ο μονόλογος της Μάσα στο τραπέζι κι οι ατάκες-φωτιά, "δεν έχει δει ποτέ σκύλο, φαγώθηκαν όλοι" και "δεν υπάρχει τίποτα μέσα σου να δημιουργήσει ζωή".


Αυτό που κρατώ προσωπικά είναι πως ολοένα πληθαίνουν τα φιλμ που αφορούν την κόλαση του πολέμου και τις δραματικές συνέπειες αυτού. Βλέπουν κάτι να έρχεται οι άνθρωποι του Πολιτισμού; Για την ακρίβεια θεωρώ ότι μεγάλο μέρος της κινηματογραφικής παραγωγής (1917, Joker, Parasite, Donbass, Synonyms, Les Miserables, Sorry we Μissed you) αναλώνεται στον κοινωνικό κινηματογράφο κάθε χρόνο ολοένα και περισσότερο και συγκλίνουν πως μία μοιραία σύγκρουση πλησιάζει, για την ακρίβεια βρίσκεται προ των πυλών. Αυτό δεν σας κρύβω ότι με τρομάζει. Moιάζει σαν ένα κύμα που μέρα με την μέρα γίνεται ψηλότερο και με ξεπερνάει.

Η συμμετοχή στον σπαραγμό ισοδυναμεί με (αργή) καταδίκη. Ακόμα κι αν δεν πέσεις στο πεδίο της μάχης, οι στιγμές σε στοιχειώνουν για πάντα σαν μία βαθιά ουλή που δε θα κλείσει. Ποτέ δε θα ζήσεις ξανά ως "κανονικός" άνθρωπος. Κι όταν έρθει η στιγμή να θυσιαστείς στον βωμό της φιλίας, την ώρα που οι ενοχές σε κυνηγούν κάθε βράδυ ο δρόμος δεν έχει επιστροφή. Αναζητείς την εξιλέωση, μα δεν υπάρχει διαφυγή από το αδιέξοδο. Η βία έχει γίνει κομμάτι σου, πονάς, ξεσπάς, κλαις και ελπίζεις σε ένα θαύμα ή ακόμα χειρότερα δεν ελπίζεις πια ...

Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2020

Πατέρας και υιός


Μετά το αριστουργηματικό "Shoplifters" (Χρυσός Φοίνικας Καννών 2018) και λίγο πριν κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους η νέα του δουλειά και πρώτη αγγλόφωνη "Truth" αποφάσισα να ανατρέξω στο έργο του Ιάπωνα σκηνοθέτη Χιροκάζου Κόρε Έντα. Έτσι κατάφερα να παρακολουθήσω τα "Our Little Sister", "Third Murder", "Αfter the Storm" και τελευταίο το "Father and Son". Γι΄αυτό γράφω στις παρακάτω σειρές. Μία ταινιά του 2013 με διαχρονική ισχύ. Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του πατέρα, πού αρχίζει και πού τελειώνει; "Αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα" έλεγε ο θυμόσοφος ελληνικός λαός.

"Ελπίζω να μην είναι κανένα μπέρδεμα" ... Ένα φρικτό λάθος, από αυτά που δε συνηθίζεται να συμβαίνουν φέρνει δύο οικογένειες προ μεγάλων εκπλήξεων. Οι αποφάσεις που θα κληθούν να πάρουν ταρακουνούν συθέμελα τις ζωές των πρωταγωνιστών κι επιφέρουν τεράστιες αλλαγές στην καθημερινότητά τους. Στο σινεμά του Κόρε Έντα δεν μιλάμε για άψυχα πράγματα, αλλά για ανθρώπους, για ένα εξαντλητικό παιχνίδι αισθήσεων και συναισθημάτων που δεν μπορεί να μη σε αγγίξει. Είναι κάποιες καταστάσεις που όσα λεφτά κι αν έχεις δεν μπορείς να τις διαχειριστείς και να τις προσαρμόσεις στα "θέλω" σου. Προσπαθείς να ζυγίσεις τα πράγματα με βάση τη λογική, αλλά τα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί κάνουν την κάθε σου επιλογή να μοιάζει λάθος.



Ο συνεχής ήχος του πιάνου από την πρώτη κιόλας σκηνή είναι ο κινητήριος μοχλός της πλοκής. Δημιουργεί συνδέσεις, χτίζει γέφυρες κι ουσιαστικά ολοκληρώνει με έναν κύκλο ένα "πείραμα", τη δοκιμασία, την περιπέτεια που φανερά απέτυχε ("η αποστολή τελείωσε"). Όλα ξεκίνησαν όμως με ένα "... έτσι εξηγούνται όλα". Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει, αλλά κόκκαλα ραγίζει. Είναι πολλές φορές που οι γονείς στα πρόσωπα των παιδιών τους βλέπουν την ελπίδα να καταφέρουν ότι οι ίδιοι δεν μπόρεσαν, δεν πρόλαβαν, δεν ... Η εκπλήρωση των απωθημένων με αυτήν την μορφή καταδικάζει τα τέκνα. Από τη μία η σιδηρά πειθαρχία κι οι κώδικες-κανόνες της υψηλής κοινωνίας κι από την άλλη η συνεχής (κατά)πιεση για κάτι μεγαλύτερο, για άνοδο του πήχη.

Κοινωνικός κινηματογράφος ανάλογος του Κεν Λόουτς. Γίνεσαι θέλοντας και μη μέρος του προβλήματος. Τι απόφαση θα έπαιρνες άραγε αν σου συνέβαινε αυτό; Τι σημαίνει να διαμορφώνεις τον χαρακτήρα και να δομείς την προσωπικότητα ενός ανθρώπου από το μηδέν; Αναγκαστικά οι ζωές των δύο οικογενειών για ένα μεγάλο διάστημα τέμνονται. Ζωές φαινομενικά παράλληλες δίχως κοινά σημεία. Η μοίρα όμως τις ενώνει και δίνει ένα μάθημα σε όλους τους πρωταγωνιστές και φυσικά στους θεατές που εξερευνούν αυτή την αθέατη πλευρά της πραγματικότητας. Δε συζητάμε για μία ευθεία γραμμή κι απαραίτητα είναι τα περιθώρια ευελιξίας με στόχο να βρεθεί η ιδανική λύση για τους μικρούς μας ήρωες, για δύο νεαρά αγγελούδια.


Μεταφορά της ευθύνης, "δεν έπρεπε να το καταλάβετε"; Κανείς δεν μπορεί να δικάσει. Ουδείς θέλει να φαντάζεται πως θα του τύχει κάτι ανάλογο και θα το πληροφορηθεί μάλιστα έξι χρόνια μετά. Ο κόσμος κάτω από τα πόδια του καταρρέει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Κι όταν ο γόρδιος δεσμός του λάθους λύνεται κατανοούμε το μέγεθος του προβλήματος που επεκτείνεται σε ολόκληρη την κοινωνία. Το θέμα είναι ταξικό, ακουμπάει τον καπιταλισμό. Τα άκρα οδηγούν σε μία ενδόμυχη τάση εκδίκησης. Καταδικαστέα μεν, εν μέρει εξηγείται δε. Άπαντες παρουσιάζονται ως θύματα. Παλεύουν να αναπνεύσουν και να αποδεχθούν πως το "έγκλημα" έχει παραγραφεί.

Ο σκηνοθέτης χτίζει μαεστρικά οικογενειακά δράματα και ακτινογραφεί υποδειγματικά τους χαρακτήρες (εσωτερικά κι εξωτερικά) με τις ακτίνες Χ να φτάνουν μέχρι τα σωθικά τους. Έγραψα για τα Παράσιτα πως συνδυάζουν στοιχεία από το "Shoplifters" και το "Burning". Είμαι πεπεισμένος πλέον πως ο Μπονγκ Τζουν Χο έχει μελετήσει σε βάθος το έργο του Κόρε Έντα, αφουγκράζεται τις απόψεις του στο έπακρο κι οι δύο τους ανοίγουν έναν δημόσιο καλλιτεχνικό, κοινωνικό διάλογο μέσα από τα έργα τους. Κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, βρίσκονται στην ίδια πλευρά της ιστορίας αποφασισμένοι να καταδείξουν τα κακώς κείμενα των χωρών τους και παράλληλα να κάνουν μία ύστατη προσπάθεια προειδοποίησης πριν την τελική κάθαρση που μοιάζει πια αναπόφευκτη.

Μια εικόνα... χίλια πίξελς

Κάθε ηλιοβασίλεμα που βλέπω ισοδυναμεί με μια καλή ανάμνηση. Νιώθω πως κοιτάζοντας τον ήλιο να βυθίζεται στον ορίζοντα, πρέπει να κρατήσω τη στιγμή αυτή και τη μέρα που προηγήθηκε για πάντα στο μυαλό μου. Δημιουργείται αμέσως το συναίσθημα ότι κάθε μέρα είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Είναι ανάγκη να την στύβουμε και να την πίνουμε με απόλαυση και όχι να την αφήνουμε να περνάει άσκοπα. Ας ζήσουμε κάθε ηλιοβασίλεμα, μέχρι το τελευταίο, συνθέτοντας ένα πλούσιο άλμπουμ αναμνήσεων.

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2018

12/1/2020
Τάσος Τσιφτσής

Dheepan


" Ντίπαν, ο άνθρωπος χωρίς πατρίδα ". Μία ταινία του Ζακ Οντιάρ ("Προφήτης", "Σώμα με σώμα"), έντονα επίκαιρη, με διαχρονικό όμως χρώμα, που πραγματεύεται το ευαίσθητο ζήτημα της μετάβασης των μεταναστών στον Δυτικό Κόσμο και την ενσωμάτωσή τους σε μία νέα καθημερινότητα, που μόνο εύκολη δεν είναι. Θίγονται πολλά και σημαντικά κοινωνικά ζητήματα και προς τιμήν του σκηνοθέτη, αποδίδονται σχεδόν όλα εύστοχα. Ο ρατσισμός, η άκρατη βία, το παρεμπόριο όπλων και ναρκωτικών είναι μερικά απ΄αυτά.

Βρισκόμαστε στην Γαλλία. Ο πόλεμος στη Σρι Λάνκα μαίνεται. Ένας πιστός στρατιώτης δεν αντέχει άλλο, τον αργό θάνατο της ψυχής στη δίνη των μαχών κι αποστατεί. Για να επιβιώσει συνθέτει μία οικογένεια, με μία άγνωστη γυναίκα κι ένα παιδάκι. Η προσαρμογή κάθε άλλο παρά εύκολη. Στόχος η διπλή (επαν)ένταξη. Αφενός στην νέα κοινωνική πραγματικότητα κι αφετέρου στην νέα οικογένεια. Προσποιούνται μέχρι να σπάσουν σαν άνθρωποι, καθώς η μεταξύ τους καχυποψία κυριαρχεί. Ένα υπέρτατο προσωπικό δράμα, που παίρνει καθολικές διαστάσεις, με τον αγώνα του ανθρώπου για την επιβίωση κι ένα καλύτερο μέλλον. Σκληρό το τίμημα της παραμονής στον " δυτικό παράδεισο ". Την ώρα που διαψεύδεται η ελπίδα, πρέπει να δουν στο βάθος μία όαση ελπίδας στην έρημο της απελπισίας.


O πρωταγωνιστής, Γεθιουθάσαν Αντονιθάσαν ήταν στην πραγματικότητα νεαρός στρατιώτης στο πλευρό των Ταμίλ Τάιγκερς στον πόλεμο της Σρι Λάνκα, πριν μεταβεί στην Γαλλία. Όπως ακριβώς δηλαδή ο ρόλος του στην ταινία. Στη ζωή του είναι πλέον συγγραφές, πολιτικός ακτιβιστής και γράφει νουβέλες (μυθιστορήματα-Gorilla). Πρώτη φορά στο Σινεμά εμφανίστηκε στο Indian Film Sengadal (2011), έχοντας δευτερεύοντα ρόλο. Αντιθέτως, οι γυναίκες πρωταγωνίστριες (U. Srinivasan και C. Vinasithamby) κάνουν το προσωπικό τους ντεμπούτο στην μεγάλη οθόνη. Αξίζει να σημειωθεί επίσης, πως το Dheepan είναι η πρώτη γαλλική ταινία, που γυρίστηκε σχεδόν εξ΄ολοκλήρου στη γλώσσα Ταμίλ.

Σταυροδρόμι πολιτισμών. Mέσα σε ένα φιλμ 115 λεπτών διακρίνουμε την λαβυρινθώδη διαδρομή απόκληρων ανθρώπων προς την γη της επαγγελίας. Δεν γνωρίζουν τη γλώσσα, δεν έχουν συνηθίσει σε τέτοιες συνθήκες, ελλοχεύει ο φόβος της απειλής από τις συμμορίες της περιοχής κι όμως εκεί πιστοί στον αγώνα. Μεταφέρουν στοιχεία της χαμένης πατρίδας. Το μή χείρον βέλτιστον ... δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Έρχονται όλο και πιο κοντά κι αγγίζουν τα όρια μίας πραγματικής οικογένειας. Ο Ντίπαν ξεχνάει για λίγο το παρελθόν του.

O ίδιος ο Ζακ Οντιάρ δήλωσε: "Αυτή η ταινία ήταν ένα μεγάλο ρίσκο για μένα. Τολμώ να πω πως ήταν ένα επικίνδυνο ταξίδι. Όμως αφέθηκα στην ιστορία. Πραγματικά μου έκανε μεγάλη εντύπωση η υποδοχή του φιλμ. Πολύ χάρηκα που άρεσε σε όσους την παρακολούθησαν. Είμαι έκπληκτος, είναι συγκινητικό, όταν συνειδητοποιείς πως σε τιμούν οι αδελφοί Κοέν. Ανεβαίνεις στην σκηνή και βρίσκεσαι δίπλα σε ανθρώπους που θαυμάζεις κι εκτιμάς. Αυτό θέλω, να κάνω ταινίες ".

Ένα ξέσπασμα του πρωταγωνιστή είναι ικανό να διαταράξει τις ισορροπίες. Είναι ο καταλύτης για να επέλθει η μεγάλη αλλαγή. Τα πάντα ισορροπούν σε τεντωμένο σχοινί, σε μία κλωστή. Η γαλήνη κι η ηρεμία κλονίζονται. Μέσα από σκληρές εικόνες, ο Ντίπαν δίνει τον αγώνα του, τίμιο κι αρσενικό, για τον εξαγνισμό του παρελθόντος, την κάθαρση και την τελική λύτρωση. Μοναδικό το παιχνίδι της κάμερας. Το φινάλε χαρούμενο. Έχουμε πλέον στην πραγματικότητα, μία οικογένεια και μάλιστα με νέο μέλος. Οι δυσκολίες ενώνουν τους ανθρώπους. Κι αυτό το παιδί είναι ο καρπός της συνολικής προσπάθειας. Το μήνυμα της νίκης του ανθρώπου, του καλού, που συμβολίζεται με την μετακόμιση.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μία παιδική μου εικόνα. Κάποτε είδα σε έναν τοίχο να γράφει, " πατρίδα μου είναι μόνο το σώμα μου ". Σήμερα λοιπόν είδα το ρητό να ενσαρκώνεται στην οθόνη. 

H oμορφιά της ύπαρξης


Ο Σουηδός Ρόυ Άντερσον ολοκλήρωσε την άτυπη τριλογία ("Τραγούδια από τον δεύτερο όροφο", "Εσείς οι Ζωντανοί","Ένας Περιστέρι Έκατσε σε ένα κλαδί Συλλογιζόμενο την Ύπαρξή του") του κι αφήνει ένα ευαίσθητο υστερόγραφο, το οποίο τιμήθηκε στο πρόσφατο Φεστιβάλ της Βενετίας με το Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας κι έκανε Πανελλήνια Πρεμιέρα στο 60ό επετειακό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Φθινοπωρινή μελαγχογλία, το καλοκαίρι μόλις έχεις ολοκληρωθεί. Ψιλόβροχο κι υγρασία διαβρώνουν τα κόκκαλα των ανθρώπων. Η ώρα της εσωτερικής περισσυλογής και αυτοκριτικής έχει φτάσει.

Μέσα από ξεχωριστές μικρές μικρές ιστορίες (βινιέτες) προσπαθεί να εξηγήσει την κατάσταση που βιώνει η ανθρωπότητα σήμερα. Δεν μένει όμως στο φαίνεσθαι και διεισδύει με χειρουργική ακρίβεια στο είναι. Μία διεξοδική εξερεύνηση και σύμμαχός του η εξαιρετική μουσική που σαγηνεύει τα πλήθη κι εντείνει το αίσθημα της ματαιότητας των πάντων. Ο κύκλος της ζωής είναι ταυτόχρονα είναι μεγαλύτερη ευλογία, αλλά κι η μεγαλύτερη δοκιμασία. Μάχη, πάλη, πολλά τα δεινά, ελάχιστα τα καλά. Πρέπει να αντέξεις ...


Λεπτοκεντημένο έργο τέχνης με έμφαση στη λεπτομέρεια. Σε έναν κόσμο σκληρό, κυνικό, βαθιά πληγωμένο όλοι μας αναζητούμε μια αγκαλιά παρηγοριάς και λίγη κατανόηση. Υπάρχει διάχυτη ανάγκη για απευθείας επικοινωνία. Ο σκηνοθέτης προσπαθεί να ντύσει αυτό το μακάβριο θέαμα με ισχυρές δόσεις χιούμορ ως αντισταθμιστικό. Πάνω που πάει η κατάθλιψη να μας κλείσει το μάτι, εμείς παίρνουμε ανάσα και συνεχίζουμε τον αγώνα. Αυτό είναι το παιχνίδι, το ζήτημα να βάλεις τους δικούς σου κανόνες και να το αντιμετωπίσεις αισιόδοξα. Διαφορετικά έχασες εκ προοιμίου.

Οι "σιωπές" που ακολουθούν τα λόγια της αφηγήτριας μας δίνουν τον χρόνο να σκεφτούμε. Η εικόνα ως ένα κάδρο ζωγραφικής γίνεται η αφορμή και ταξιδεύουμε τόσο νοητικά, όσο και με τις αισθήσεις μας. Ο Άντερσον συνδέει τον κινηματογράφο, την μουσική, τις εικαστικές τέχνες. Δημιουργεί μία αλυσίδα διαφυγής. Σουρρεαλιστικές εικόνες, σαρκαστική διάθεση για τους ίδιους μας τους εαυτούς. Από την καθημερινή ρουτίνα που πρέπει να "σκοτώσουμε" και να αποδράσουμε, μέχρι τον φασισμό που αναβιώνει και κινείται απειλητικά εκμεταλλευόμενος της ιστορικές συγκυρίες.


Κανείς όμως δεν έχει όρεξη να (σε) ακούσει. -"Τι θα κάνω τώρα που έχασα την πίστη μου"; -"Συγγνώμη κλείνουμε"... Ένα αέναο υπαρξιακό αδιέξοδο. Όσοι έχουν βάλει το προσωπικό τους τρένο στις ράγες συνεχίζουν, οι υπόλοιποι σταδιακά χάνουν την ελπίδα τους κι αρνούνται να παλέψουν. Αδύναμοι πια, ευάλωτοι όσο ποτέ. Ξετυλίγεται ένας κόσμος ψυχικά νοσούντων από άκρη σε άκρη. Από στη Στοκχόλμη μέχρι την Κολωνία και τη Δρέσδη κι από εκεί στην Αυστραλία που φλέγεται και την Αμερική που δείχνει έτοιμη να ξεκινήσει έναν ακόμα πόλεμο εν όψει εκλογών Προέδρου.

Ο δημιουργός προσπαθεί να δώσει αξία στα αληθινά μεγάλα. Προτείνει τον δικό του τρόπο ιδιότυπης ψυχοθεραπείας. Περιγράφει το "χάος", αλλά δεν το αποδέχεται, δεν έχει εγκλωβιστεί. Αρνείται να σταυρωθεί κι έχει σκοπό να μην ανέβει τον Γολγοθά. Αναζητεί τη λύτρωση μέσα από άλλους τρόπους, ακολουθεί μία διαφορετική διαδρομή. Μόνο η ΑΓΑΠΗ είναι ικανή να σε οδηγήσει στο εξιδανικευμένο. "Δεν είναι φανταστικά"; Τέρμα το άγχος, τέρμα το στρες κι η υπέρμετρη πίεση. Μία πλάκα είναι η ζωή ... απόλαυσέ την.

Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 2020

Ida


Πριν τον "Ψυχρό Πόλεμο" και μετά το "Last Resort" ο Πολωνός Πάβελ Παβλικόφσκι δημιούργησε το βαθιά προσωπικό "Ida". Καθολική η μητέρα του, Εβραίος ο πατέρας κι η γιαγιά του χάθηκε στο Άουσβιτς. Ένα ασπρόμαυρο φιλμ 82΄που έφερε στην αγκαλιά του το OSCAR Ξενόγλωσσης Ταινίας και το Βραβείο LUX του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Χριστιανική εκκλήσια και σοσιαλιστικό καθεστώς πληγώνουν τις ψυχές των ανθρώπων. Σε ένα αντίστοιχο τέλμα έχουμε περιέλθει και σήμερα με τις ανάλογες συνισταμένες κι αυτό κάνει το έργο επίκαιρο και συγχρόνως διαχρονικό.

1962 μεταπολεμική Ευρώπη, μία νεαρή μοναχή εβραϊκής καταγωγής έρχεται σε επαφή με τα εγκόσμια καθώς ενηλικιώνεται. Η θεία της έχει υποχρέωση να της αποκαλύψει μερικά οικογενειακά μυστικά πριν πάρει τον οριστικό της δρόμο στη ζωή, με την παραμονή της στο μοναστήρι. Αποφασίζει να αναζητήσει τις ρίζες της και να εξερευνήσει το παρελθόν της. Θέτει σε κίνδυνο την αθωότητα της, έρχεται αντιμέτωπη κατάματα με τους πειρασμούς κι ακροβατεί ανάμεσα στην μέχρι τώρα ζωή και πορεία της και την ηθική υποχρέωση της εύρεσης του πατρικού τάφου.


Γλαφυρές εικόνες, τρομερά πλάνα, μουσική με δύναμη εις τη νιοστή και ένα γκρίζο φόντο που αντικατοπτρίζει αφενός τον ψυχισμό της Άννα(ς) κι αφετέρου τους ανθρώπους της εποχής που κουβαλούν τα ένοχα μυστικά του παρελθόντος κι ένα τεράστιο βάρος που δεν τους αφήνει να συνεχίσουν. Ελεγεία των αισθήσεων, χάνεσαι για λίγο. Η νεαρή συμβολίζει την ελπίδα στα δικά μου μάτια. Μία παρθένα ψυχή, ένα παρθένο πλάσμα. Ένα θύμα που βλέπει μπροστά της τον γκρεμό και πίσω το ρέμα. Όσο ο χρόνος περνά κατανοούμε την ανάγκη της να ζήσει ελεύθερη από κάθε άποψη. Αποχαιρετά σιγά σιγά αυτά που "χάνει'.

Δύο εξαιρετικές πρωταγωνίστριες. Δύο εκ διαμέτρου διαφορετικές, αντιφατικές μπορούμε να πούμε προσωπικότητες. Αγκάτα Kουλέσα (Cold War)-Κόκκινη Ουάντα κι Αγκάτα Τρεμπουσκόφσκα στο ντεμπούτο της (επιλέχθηκε μέσα από μία φωτογραφία)-Άννα, ενώ κάνουμε και την πρώτη μας γνωριμία με την Τζοάννα Κούλιγκ. Το σαθρό, το διεφθαρμένο από την μία και το αγνό, το ευαίσθητο από την άλλη. Συνυπάρχουν. "Η Γερμανία γ@@@@" την Πολωνία". Τα σημάδια μιλούν για το άγριο φονικό. Είναι ανεξίτηλα, όσο κι αν προσπαθούν να τα ξεπλύνουν αναπαράγοντας μύθους, που συχνά κατασκευάζουν οι νικητές για να επουλώσουν τις πληγές.


Β΄Παγκόσμιος πόλεμος. Eπίγεια κόλαση. Αποτρόπαια εγκλήματα στον βωμό μίας δήθεν άριας (αρίας) φυλής κι όταν ο κόκκινος στρατός δώσει τέλος ξεκινάει μία εποχή φόβου και δυσπιστίας για την πλατιά πληγωμένη μάζα. Όλα αυτά ήταν βήματα για να φτάσουμε στο σήμερα. Το να γνωρίζει κανείς Ιστορία είναι πάρα πολύ σημαντικό. Στους περισσότερους νέους έχει περάσει ως κάτι αρνητικό, ως ένα απλό μάθημα στο σχολείο που βαθμολογείται αυστηρά. Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι έτσι. Ειδικά όπως διαμορφώνεται η σημερινή συγκυρία ο καθένας μας πρέπει να κάνει την προσωπική του υπέρβαση και να διαβάσει, να μελετήσει σε βάθος και να κατανοήσει τους παγκόσμιους συσχετισμούς.

Το ασπρόμαυρο μας υπνωτίζει. 3...2...1... Είμαστε πλέον κοινωνοί του έργου του Παβλικόφσκι, στη δική του σφαίρα. Μας έχει κερδίσει. Το δίλημμα είναι ένα: Τα παρατάς όλα και επιστρέφεις εκεί που ανήκεις ή όχι; Έχεις πάρει τη σωστή απόφαση; Συνεχή διλήμματα, ο θεατής καλείται κι αυτός να βάλει τη σφραγίδα του, αφού πρώτα παιδευτεί πολύ εσωτερικά. Ίσως απέναντι να είναι καλύτερα όπως μας λέει στον Ψυχρό Πόλεμο, ίσως κι όχι και πάλι όμως αφήνει την τελική απόφαση σε εμάς, αφού πρώτα μας έχει "βασανίσει" με το αριστούργημά του. 

Mπορούν τα Παράσιτα να κάνουν το απόλυτο;


Πέρυσι ήταν το "Roma" του Αλφόνσο Κουαρόν για το οποίο έγινε τεράστιος ντόρος σε παγκόσμια κλίμακα. H oσκαρική παραγωγή του Netflix άγγιξε το απόλυτο. Ήρθε όμως το "Green Book" του Πίτερ Φάρελι να πάρει το Χρυσό Αγαλματίδιο καλύτερης Ταινίας κι άφησε το "Roma" με τα αντίστοιχα καλύτερης Ξενογλώσσης και Σκηνοθεσίας. Φέτος σε αντίστοιχη θέση έχουμε το "Parasite" του Μπονγκ Τζουν Χο από τη Νότια Κορέα κατά την ταπεινή μου άποψη. Έχοντας παρακολουθήσει στην μεγάλη οθόνη Joker, Irishman, Marriage Story, Two Popes, 1917, Once Upon a Time in Hollywood αναρωτιέμαι πραγματικά αν τα Παράσιτα μπορούν να καταφέρουν αυτή τη σπουδαία τριπλή διάκριση.

Παλεύω να συνέλθω μέσα μου από το 1917. Ήταν γροθιά στο στομάχι. Δε συζητώ ότι δίκαια κέρδισε της Χρυσές Σφαίρες καλύτερης δραματικής ταινίας και σκηνοθεσίας, αλλά εδώ πλέον μιλάμε για λεπτομέρειες και καθαρά υποκειμενικές διαφορές μεταξύ αριστουργημάτων της έβδομης τέχνης. Θεωρώ δεδομένο πως το Parasite θα πάρει το ΟSCAR Διεθνούς (πρώην Ξενόγλωσσης ταινίας). Στη συγκεκριμένη κατηγορία η αποδοχή του είναι καθολική. Από εκεί και πέρα κυριολεκτικά όλα είναι ανοιχτά. Στο κομμάτι της καλύτερης ταινίας βλέπω μεγάλη πτώση αποδόσεων του έργου του Κουεντίν Ταραντίνο. Ξαφνικά έγινε φαβορί μετά την κατάκτηση της Χρυσής Σφαίρας στο είδος του.

Η κρυφή μου επιθυμία είναι να κάνουν (τουλάχιστον) το double. Καλύτερη Ταινία και καλύτερη Διεθνής ταινία. Το αξίζουν γιατί ο σκηνοθέτης έχει συλλάβει και συνθέσει στο έργο τόσα πολλά μηνύματα δίχως να μοιάζουν ξένα. Χτίζει μία εξαιρετική γέφυρα ανάμεσα στο σήμερα και στο αύριο που έρχεται και πλέον πλησιάζει απειλητικά. Η ώρα της κάθαρσης έφτασε. Είναι μία από τις τρεις ταινίες που είδα φέτος για τρεις φορές προκειμένου να την εμπεδώσω. Μέχρι χθες το βράδυ ήμουν πεπεισμένος για το απόλυτό της, αλλά το αριστούργημα του Σαμ Μέντες είναι καθηλωτικό. Ίσως θέλω χρόνο να καθαρίσει το μυαλό να σταθεί στο μέρος της η ψυχή μου.


Στις άλλες κατηγορίες έχω πειστεί πως ο Χοακίν Φοίνιξ θα είναι ο μεγάλος νικητής στον α΄ανδρικό ρόλο. Παρ΄ότι θεωρώ τη συγκεκριμένη κατηγορία πιο ισορροπημένη απ΄ό,τι δείχνει με τις ερμηνείες των Άνταμ Ντράιβερ (Ιστορία Γάμου), Ρόμπερ Ντε Νίρο (Ιρλανδός), Aντόνιο Μπαντέρας (Πόνος και Δόξα) να είναι επίσης συγκλονιστικές. Για τον α΄γυναικείου δεν έχω παρακολουθήσει το "Judy" κι ως εκ τούτου δεν έχω άποψη. Για τον β΄ανδρικό πολύ θα ήθελα μία ανατροπή με τον Τζο Πέσι από τον Ιρλανδό να είναι στην καρδιά μου, ενώ στο β΄γυναικείου η Λάουρα Ντερν (Ιστορία Γάμου) μάλλον θα ντουμπλάρει τις επιτυχίες της.

Επιστρέφω όμως στα Παράσιτα. Ένα έργο που δίνει την ευκαιρία στον ασιατικό κινηματογράφο να βρεθεί στην κορυφή του κόσμου. Η άνοδος του θεαματική. Σημειώσαμε μόνο μέσα στο 2019 στις ελληνικές αίθουσες το "Παιχνίδι με τη Φωτιά", το "Ένας Ελέφαντας στέκεται Ακίνητος", το αριστούργημα του Μπονγκ Τζουν Χο και λίγο νωρίτερα στη δύση του 2018 τους "Κλέφτες Καταστημάτων" του Χιροκάζου ΚόρεΈντα. Πανικός σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Όσο πλησιάζουμε στην απονομή θα έχουμε πολλά περισσότερα να πούμε, καλή συνέχεια σε όλους ...


1917


Λίγες ημέρες μετά την μεγάλη διπλή νίκη-βράβευση στις Χρυσές Σφαίρες κόντρα στα προγνωστικά, το 1917 του Σαμ Μέντες ήρθε στη Θεσσαλονίκη κι εμείς βρεθήκαμε στον κινηματογράφο Βακούρα για να το παρακολουθήσουμε στην πρώτη του προβολή το απόγευμα Πέμπτης. Ένα βιογραφικό έργο που έχει βασιστεί στις μαρτυρίες του παππού του σκηνοθέτη. Αποχωρώντας από την αίθουσα σηκώθηκα μουδιασμένος, εξουθενωμένος, αγχωμένος. Μία ψυχοσωματική εξάντληση, μία πληρότητα αισθήσεων, ένα δίωρο μάχης για την επιβίωση και το χρέος παρέα με τους πρωταγωνιστές.

Ο Α΄Παγκόσμιος πόλεμος μαίνεται. Έχει ξεκινήσει ήδη από το 1914 και θα ολοκληρωθεί όπως γνωρίζουμε το 1918. Εμείς μεταφερόμαστε στον Απρίλιο του 1917 μέσα στα χαρακώματα. Το σκηνικό κάθε άλλο παρά άνοιξη θυμίζει. Δύο νεαρά παιδιά, ο Μπλέικ κι ο Σκόφιλντ αναλαμβάνουν μία δύσκολη αποστολή. Πρέπει να μεταφέρουν ένα μήνυμα που θα σώσει χιλιάδες ζωές. Με κομμένη κυριολεκτικά την ανάσα παρακολουθούμε την διαδρομή τους. Μία ανελέητη περιπλάνηση με πυξίδα το συναίσθημα. "Επικίνδυνο πράγμα η ελπίδα". Αγώνας μέχρι εσχάτων. Ποτέ δεν είναι αργά. Το τέλος φτάνει μόνο όταν υλοποιηθεί ο σκοπός.


Χωρισμένη σε δύο μέρη η ταινία όσο προχωράει μου φέρνει συνειρμικά στο μυαλό το βιβλίο του Νταβίντ Ντιόπ, "Τη νύχτα όλα τα αίματα είναι μαύρα", που αναφέρεται στην ίδια πονεμένη για την ανθρωπότητα χρονική περίοδο. Ο όλεθρος του πολέμου, η παντελής έλλειψη κάθε μορφής ηθικής. Οι πάντες είναι αναλώσιμοι. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από τις συρράξεις. Δεν κοιτάει χρώμα, δεν κοιτάει στολές, κόβει το νήμα της ζωής και συνεχίζει. Αυτά ακριβώς επιδιώκει να φωνάξει ο σκηνοθέτης σε μία περίοδο που τα τυμπανά του ηχούν ξανά κι η γειτονιά μας περνάει δύσκολες ώρες.

Τεχνικά μιλάμε για ένα ντελίριο εικόνων. Ο Ρότζερ Ντίκινς διευθυντής φωτογραφίας έχει βάλει φαρδιά πλατιά τη σφραγίδα. Εξαιρετικό και το μοντάζ. Η κάμερα ακολουθεί τους ήρωες. Θαρρείς αρκετές στιγμές πως παίζεις κάποιο παιχνίδι δράσης στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η αδρεναλίνη χτυπάει κόκκκινο. Το ανθρώπινο στοιχείο παλεύει να μείνει ζωντανό, όταν οι καταστάσεις επιβάλλουν βάναυσα την αποκτήνωση. Παντού διαμελισμένα πτώματα. Επιβάλλεται να πατήσεις πάνω τους για να προχωρήσεις. Ερείπια ενός κόσμου που καταρρέει. Πώς να συνεχίσει η ανθρωπότητα μετά από αυτό το σοκ; Aκόμα κι οι επιζώντες είναι βαριά (ψυχικά) τραυματίες.


Μπορεί σήμερα να βιώνουμε μία άλλη μορφή "πολέμου". Μίας οικονομικής εξαθλίωσης, αλλά είμαστε τυχεροί καθώς δε βιώσαμε την μαζική εξόντωση. Που δεν είδαμε τον εφιάλτη με τα μάτια μας κι υπάρχει η ΕΙΡΗΝΗ. Μιλάμε για 16.000.000 νεκρούς μόνο στα πεδία των μαχών (1914-1918). Κάποιους τους "ενδιέφερε μόνο η μάχη". Η υστεροφημία και το μετάλλιο. Πάντα όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος της παγίδας που θα οδηγήσει σε αποστολή αυτοκτονίας. "Εκεί είναι η γη που ο συμφερτός κατοικεί". Οι άνθρωποι, τα πιο αυτοκαταστροφικά όντα ... Μοναδική σωτηρία η ίδια η φύση. Αρκετές φορές είναι καρμικό να αντέξεις.

103 χρόνια μετά το φάντασμα αναβιώνει και σήμερα τα όπλα είναι υπερηχητικά, ικανά να εξαφανίσουν τα πάντα όταν ανοίξει ο ασκός του Αιόλου και πάψει το διάστημα της ψυχρής εκεχειρίας. Δράση σε εξωτερικό χώρο και παράλληλα στιγμές κλειστοφοβικού θρίλερ. Διττή μάχη απέναντι στον εχθρό και τον χρόνο. Παντού συντρίμμια μίας εποχής. Αθώα θύματα στον βωμό συμφερόντων "τρελών" ηγετών. Δυστυχώς η Ιστορία δε γίνεται μάθημα κι όλα δείχνουν πως επαναλαμβάνεται κι όλοι εμείς απλά καταδικασμένοι να ζήσουμε όσα έρχονται. 

Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2020

Χρυσές Σφαίρες 2020


Aνατροπές και νικητές "1917" και "Κάποτε στο Χόλιγουντ ..." στη χθεσινή λαμπρή τελετή απονομής Χρυσών Σφαιρών. Αναλυτικά οι κινηματογραφικές κατηγορίες:


ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ - ΔΡΑΜΑ      1917 του Σαμ Μέντες
Α' ΑΝΔΡΙΚΟΣ - ΔΡΑΜΑ               Χοακίν Φίνιξ, Joker
Α' ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ - ΔΡΑΜΑ            Ρενέ Ζελβέγκερ, Judy
ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ - ΚΩΜΩΔΙΑ Ή ΜΙΟΥΖΙΚΑΛ Κάποτε στο Χόλιγουντ του Κουέντιν Ταραντίνο
Α' ΑΝΔΡΙΚΟΣ - ΚΩΜΩΔΙΑ Ή ΜΙΟΥΖΙΚΑΛ  Τάρον Εγκερτον, Rocketman
Α' ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ - ΚΩΜΩΔΙΑ Ή ΜΙΟΥΖΙΚΑΛ  Ακουαφίνα, The Farewell
Β' ΑΝΔΡΙΚΟΣ  Μπραντ Πιτ, Κάποτε στο Χόλιγουντ
Β' ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ  Λόρα Ντερν, Ιστορία Γάμου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ  Σαμ Μέντες, 1917
ΣΕΝΑΡΙΟ  Κουέντιν Ταραντίνο, Κάποτε στο Χόλιγουντ
ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ - ANIMATION Ο Ευγενικός Κύριος Λινκ, του Κρις Μπάτλερ
ΜΟΥΣΙΚΗ Χίλντουρ Γκούντναντότιρ, Joker
ΤΡΑΓΟΥΔΙ I'm Gonna Love Me Again, Ελτον Τζον και Μπέρνι Τάουπιν από το Rocketman
ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΤΑΙΝΙΑ Παράσιτα του Μπονγκ Τζουν-χο

Μια εικόνα... χίλια πίξελς

Καλή χρονιά σε όλους. Εύχομαι υγεία και ευτυχία να έχουμε το 2020 και ο καθένας να επιτύχει στους στόχους που θέτει. Η φωτογραφία που επέλεξα να μοιραστώ μαζί σας αυτή τη φορά είναι μια από το εξωτερικό. Δεν ήξερα, αλήθεια, τι να σχολιάσω. Τα ταξίδια ή τη φιλία; 
Λοιπόν, η φιλία είναι κάτι το απερίγραπτο. Οι φίλοι όπως συνηθίζεται να λέγεται είναι "η οικογένεια που επέλεξες να έχεις". Στα δύσκολα έρχεσαι κοντά και μοιράζεσαι τα εύκολα. Τα δύσκολα είναι αυτά που χτίζουν και σφυρηλατούν κάθε ανθρώπινη σχέση. 
Ένας καλός φίλος αξίζει περισσότερο από μια ντουζίνα γνωστούς, περαστικούς ανθρώπους. Κρατήστε κοντά τους φίλους σας και τα καλύτερα έρχονται.

Γέφυρα των στεναγμών (Κολέγιο St John's), Κέιμπριτζ, Αγγλία

6/1/2020
Τάσος Τσιφτσής