Μακεδονικόν (Τηλ: 2310-261-727, Φιλικής Εταιρίας - Δημητρίου Μαργαρίτη, Αγορά εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/
ΟΛΥΜΠΙΟΝ (τηλ. 2310-378404, www.filmfestival.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΟΛΥΜΠΙΟΝ: Σμύρνη μου αγαπημένη (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00, 21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ: Έρημη χώρα (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.30, 21.30).
ΑΠΟΘΗΚΗ 1 (τηλ. 2310-378404, www.filmfestival.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΡΝΕΣ: Για πάντα κοντά σου (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00), Η μικρή μαμά (Προβολές: Πέμπτη έως Σάββατο 21:00) / Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης - Αφιέρωμα στον Κερκ Ντάγκλας (Προβολές: Κυριακή 21.00 Το τελευταίο ατού, Δευτέρα 21.00 Μόνοι είναι οι γενναίοι, Τρίτη 21.00 Σταυροί στο μέτωπο, Τετάρτη 21.00 Ο συμβιβασμός).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΖΟΝ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ: Τι βλέπουμε όταν κοιτάμε τον ουρανό; (Προβολές: Σάββατο έως Τετάρτη 18.30, Πέμπτη έως Τετάρτη 21.30), Latin Noir (Προβολές: Πέμπτη, Παρασκευή 19.00).
Σε ασπρόμαυρο φόντο ταξιδεύουμε στην επαρχία του Ιράν. Μοιάζει με μία διαδρομή στον χρόνο. Οι εργάτες δουλεύουν με τα χέρια. Χτίζουν τούβλο τούβλο με μοναδική βοήθεια από τα ζώα. Η απουσία των μηχανών είναι εμφανής. Ηλικιωμένοι, μεσήλικες, νέοι, παιδιά όλοι στη δουλειά. Η εκμετάλλευση στο απόγειό της και η δύναμη της εξουσίας απέναντι στους κατατρεγμένους της ζωής. Συνδετικός κρίκος μεταξύ αφεντικού και εργατών ο 40χρονος Λατφόλα. Η θέση του δύσκολη. Τα πράγματα όμως παίρνουν άσχημη τροπή όταν ανακοινώνεται πως το εργοτάξιο πρέπει να κλείσει με πρόσχημα την οικονομική κρίση και την αύξηση του πληθωρισμού.
Από την αφήγηση δε λείπουν οι σαφείς αιχμές για το ανδροκρατούμενο - θεοκρατικό κράτος που φυσικά συγκαλύπτει υπό τον μανδύα του συμφέροντα και τραπεζίτες. "Διαίρει και βασίλευε". Οι άνθρωποι σκέφτονται μονάχα πως θα επιβιώσουν, επινοούν εχθρούς, εμπλέκονται σε έριδες και οι δυνατοί υλοποιούν αναίμακτα τα σχέδια τους. Ο επιστάτης θα βρεθεί στην μέση, με την απειλή να τεθεί στο μάτι του κυκλώνα και να χάσει τον σεβασμό του περίγυρου και φυσικά αυτή που έχει ερωτευτεί. Από την άλλη όμως υπάρχει ο δυνάστης, που τυχαίνει να είναι ευεργέτης του. Hθικό δίλημμα, αλλά και στην πράξη.
Ο σκηνοθέτης έχει επιλέξει εκ προοιμίου να μας μιλήσει για τη σκληρή πλευρά της ζωής. Δεν έχει διάθεση να ωραιοποιήσει καταστάσεις και να αφήσει περιθώρια στον θεατή να πάρει ανάσα όσο εκτυλίσσεται το φιλμ. Οι επαναλήψεις έρχονται σαν μοτίβο για να καταστήσουν απόλυτα σαφές το πρόβλημα και την ηθική των πρωταγωνιστών μας. Η κατάσταση σύντομα ξεκαθαρίζει. Οι "υποτελείς" ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ. Είναι αδύναμοι να οργανωθούν και να αντιδράσουν, διότι εγκυμονεί ο κίνδυνος να χάσουν και τα ελάχιστα που έχουν.
Ένα ντεμπούτο που καλλιεργεί προσδοκίες για την εξέλιξη και το μελλοντικό έργο του Μπαχραμί. Mε μία ιδιαίτερα εικαστική ματιά "ακτινογραφεί" την κοινωνία των προαστίων, μέσα από από μία καλά στημένη αλληγορία, που ψάχνει ελπίδα κι ένα καλύτερο αύριο γι΄αυτήν, αλλά κυρίως για τα παιδιά που φέρνει στη ζωή. Η πλοκή δίνει κυμαινόμενη ένταση όσο πλησιάζουμε προς το συγκινητικό φινάλε. Κρίσιμες αποφάσεις θα παρθούν και πλέον ο καθένας γνωρίζει πως δεν είναι "αθώος" ...
Υ.Γ. Αφιερωμένη στον εργάτη πατέρα του ...
Ο φόβος επικαλύπτει τις πληροφορίες και τις ειδήσεις. Ο τρόμος έχει μπει σε κάθε σπίτι ποικιλότροπα. Ανασφάλεια και αμφιβολία για το αν και πως θα ξημερώσει. Την ώρα που μαίνεται η θύελλα κρουσμάτων με την μετάλλαξη Δ να μένει ζωντανή κόντρα στα προγνωστικά, η ακρίβεια σαρώνει τα νοικοκυριά. Αρκετοί φίλοι δεν έχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν τη θέρμανση στο σπίτι τους. Η ΔΕΗ οδηγείται σε ακραία υποβάθμιση και οι "καλοθελητές" είναι έτοιμοι να υποδεχθούν τους απελπισμένους πολίτες. Το σενάριο μίας ακόμα ιδιωτικοποίησης στους "δέκτες" μας με τους ίδιους πρωταγωνιστές. Κι όμως είμαστε αδύναμοι να αντιδράσουμε.
Ως μεγαλύτερη διέξοδος φαντάζουν τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Αρκετές φορές (ιδίως το Twitter) αποκαλύπτουν θέματα, από την άλλη όμως λειτουργούν κι ως "αντικραδασμικό" απορροφώντας οργή κι ένταση. Ο κόσμος εκφράζει την αγανάκτησή του εκεί, μαλώνει, έρχεται σε αντιπαράθεση, εκτονώνεται και τελικά την επόμενη ημέρα τίποτα δεν αλλάζει στην πράξη. Είναι ίσως η μεγαλύτερη παγίδα. Σε προηγούμενη μου τοποθέτηση έγραψα πως εγκλωβιζόμαστε στον "μικρόκοσμό" μας. Αυτό ακριβώς συμβαίνει. Είναι σαν να έχουμε ενημέρωση μονάχα από μία πηγή. Οι παρωπίδες όμως δεν ωφελούν.
Από πού να αρχίσει κανείς και κυρίως πού να σταματήσει; Να μιλήσουμε για τις φωτιές, για τις πλημμύρες, για τα χιόνια; Καιρικά φαινόμενα που γίνονται ΕΙΔΗΣΕΙΣ με την κακή έννοια. Με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής να καλπάζουν ακόμα δεν έχουμε δει τίποτα. Τι θα συμβεί όταν πραγματικά έρθουν τα δύσκολα; Θα διασώσει την κυβέρνηση ένας ανασχηματισμός ή μία αλλαγή "επιτελικού υπουργού"; Αναρωτιέμαι πραγματικά και συμπονώ καθένα που έχει ανάγκη τη δεδομένη χρονική στιγμή. Έτσι λειτουργώ, έτσι σκέφτομαι και με αυτόν τον τρόπο θα συνεχίσω. Το καζάνι όμως φαίνεται πως δεν έχει πάτο.
Περσόνες που προ δεκαετίας ήταν στο περιθώριο, σήμερα όχι μόνο βρίσκονται στο επίκεντρο της showbiz και του lifestyle, αλλά διαμορφώνουν πολιτική όπως φαίνεται. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αναπτύσσεται στις οθόνες μας τις τελευταίους μήνες. Ένας "υπόδικος" παρουσιαστής βάζει στο στόχαστρο τον Υπουργό Επικρατείας (έχοντας εκβιάσει νωρίτερα κατά μαρτυρία του τον πρώην Υπουργό Εργασίας, κ.Βρούτση). Φανταστείτε να συνέβαινε κάτι αντίστοιχο στη Γερμανία, στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στη Σκανδιναβία, στη Γαλλία ή ακόμα ακόμα στη γειτονιά μας, σε Ισπανία και Πορτογαλία; Κι όμως εδώ το μαύρο, πάει να γίνει και πάλι άσπρο και αμόλυντο.
Κι επιμένω πως λύση δεν είναι ΜΟΝΟ να "ποστάρουμε" στον τοίχο μας που έχουμε 2000, 20.000 ή 200.000 συνδέσεις και ακoλούθους που προφανώς οι περισσότεροι συμφωνούν μαζί μας. Εκεί μπορεί να γίνει η αρχή, να δοθεί το έναυσμα, να αφυπνίσουμε αρκετούς που έχουν χαθεί κι αδυνατούν να σκεφτούν πολιτικά. Δεν μπορεί όμως αυτή ούτε η λύση να είναι, ούτε η άσκηση πολιτικής - παραγωγικής αντιπολίτευσης. Η ζωή συνεχίζεται, προχωράει και το κάνει με τους δικούς της ρυθμούς χωρίς να μας ρωτάει. Ήρθα η ώρα να την πάρουμε ξανά στα χέρια μας ...
πρώτη δημοσίευση ROSA
Στο μυαλό μου έχω ακόμα τα "200 μέτρα" που παρακολουθήσαμε πριν από περίπου ένα μήνα. Εδώ το σκηνικό αλλάζει. Ο 60χρονος Ίσα είναι ένας ψαράς - έμπορος που τα βγάζει πέρα δύσκολα μέσα σε συνθήκες γενικευμένης κρίσης. Μένει μαζί με την αδελφή του που τον φροντίζει και σε κάθε ευκαιρία προσπαθεί να τον κάνει να σκεφτεί τον γάμο. Στον δρόμο του τυχαία και μάλλον "μοιραία" συναντάει τη μοδίστρα Σιχάμ. H περιπέτειά τους αναπτύσσεται κάτω από χαμηλούς τόνους. Η αφέλεια του πρωταγωνιστή μας τον κάνει να μπλέξει με τις αρχές και κάπου εκεί ξεκινάει ο παραλογισμός.
Χαρακτηριστικές είναι οι πύρινες ατάκες των νέων. "Η δική σας γενιά γ@@@ τη δική μας με τις συμβουλές της". Ζητούμενο καταλήγει να είναι η επιβίωση με άνισους όρους και εξαθλίωση κι όχι η απόλαυση των μικρών στιγμών της ζωής. Η επικοινωνία, η επαφή γίνεται σε συνθήκες τρόμου. Δεν υπάρχει στην πραγματικότητα ελευθερία, ενώ πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος των συγκρούσεων. Άλλωστε μιλάμε για μία εμπόλεμη ζώνη με χιλιάδες άδικα - άμαχα θύματα στο πέρασμα των χρόνων.
Βαθιά συμβολική ταινία που μπορεί να μην είναι αριστούργημα, αξίζει όμως της προσοχής και της παρατηρητικότητάς μας. Για τη δύναμη που έχει η κόρη να συμβουλέψει την μητέρα να ξαναφτιάξει τη ζωή της, για την ανάμνηση της θάλασσας που κάποτε ήταν μεγάλη, για τα βλέμματα δύο ανθρώπων που συναντήθηκαν, ενώθηκαν κι όσο και να χαλάνε τα σχέδια τους, τελικά μάλλον το κάρμα τους θέλει μαζί. Θα τα καταφέρουν; Θα το πετύχουν παρά τις αντιξοότητες; Απαντήσεις στην μεγάλη οθόνη κι ο τελευταίος λόγος στον θεατή.
Η ανάπτυξη της τεχνολογίας έφερε μία νέα "βιομηχανική επανάσταση". Το κυρίαρχο σύστημα ενσωμάτωσε τους πυλώνες αυτής της ακμής και το παιχνίδι άλλαξε κανόνες. Όπως γράφεται εύστοχα στην περιγραφή του έχουμε μία "μαγνητική τομογραφία" του σύγχρονου καπιταλισμού. Αυτό που συνέβη κατά κόρον την τελευταία δεκαετία και φυσικά βρίσκεται σε εξέλιξη είναι η "εξόρυξη" δεδομένων (Βig Data) των χρηστών του Internet. Επομένως όπως γίνεται κατανοητό το κεντρικό φόντο ανάλυσης είναι ο κυβερνοχώρος-κυβερνοασφάλεια (cyberspace-cybersecurity). Αυτό κατάλαβε νωρίς ο Βλάντιμιρ Πούτιν κι εξασφάλισε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα τουλάχιστον σε πρώτη φάση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Αυτός ο συσχετισμός αποτελεί σήμερα τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας οικονομίας. Η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, ακόμα ακόμα η βιοτεχνολογία (γονιδιωματική) μας έχουν απασχολήσει σε προηγούμενα κείμενά μας. Ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου γράφει το "Άνθρωποι και Ρομπότ", ο Χαράρι στο "Homo Deus" επισημαίνει τους κινδύνους και τα όρια. Ένα άλλο θεμελιώδες κεφάλαιο που έχει ανοίξει αφορά τα Crypto (κρυπτονομίσματα), ένα νέο μέσο συναλλαγών που θεωρώ πως τεχνηέντως θα ακροβατεί και θα εξυπηρετεί ως μοχλός πίεσης των "μεγάλων" (GAFAM κι όχι μόνο) προς το σύστημα των τραπεζών. Έμμεση επιβεβαίωση πως μία ανάρτηση του Έλον Μασκ είναι ικανή να ρίξει το Bitcoin.
Ο καθηγητής συσχετίζει την πραγματικότητα ακόμα και με τον κινηματογράφο (βλέπε Κιούμπρικ) και την επιστημονική φαντασία. Η έρευνα του είναι πολύ υψηλού επιπέδου. Ένα κεφάλαιο που πρέπει να κρατήσουμε επίσης είναι αυτό των "ψηφιακών καθαριστών" ή χαμάληδων-κωπηλατών που αποφασίζουν τι πρέπει να παραμείνει στον "αέρα". Σημαντικός σε όλα τα επίπεδα γίνεται σήμερα ο τομέας της Έρευνας και της Ανάπτυξης (RnD). Στην πατρίδα μας δυστυχώς δυσκολευόμαστε να το αντιληφθούμε. Δουλεύουμε μάλιστα προς την αντίθετη κατεύθυνση και η αποχώρηση των νέων μας για το εξωτερικό είναι αναπόφευκτη.
Διαμορφώνεται επίσης ένας νέος χάρτης αγοράς. Αρκετές θέσεις εργασίας χάνονται και δημιουργούνται νέες που απαιτούν μεγαλύτερη εξειδίκευση και εξοικείωση με τα νέα μέσα. Τα συνδικάτα έχουν ατονήσει κι οι διεκδικήσεις έχουν υποχωρήσει συνολικά κάπου χαμένες σε απογοητεύσεις και ματαιώσεις. Κι από εκεί στην τηλεργασία και στο βάθος η Μeta-εποχή ... Το αρνητικό είναι πως κάποιοι άνθρωποι που είναι στο "μεταίχμιο της ιστορίας" βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανεργία. Συνολικά ο κόσμος οδηγείται σε πόλωση, οι ανισότητες εντείνονται και υπάρχει μεγάλος προβληματισμός σχετικά με το μέλλον.
Από την αναφορά δε λείπει η κι η παιδεία που αφορά τη νεολαία. Μπορεί η απευθείας επαφή και επικοινωνία να αντισταθμιστεί από την τηλεκπαίδευση που εδραιώθηκε μέσα στην πανδημία; Κάθε παιδαγωγός πρέπει να προσπαθεί να εμφυσήσει τις ορθές αρχές στους μαθητές του. Μπορεί επίσης ο Πολιτισμός να γίνει από απόσταση (βλέπε σινεμά, θέατρο, μουσικές σκηνές); Ποια είναι η θέση του Τόλιου για τις πολύκροτες υποθέσεις Άσανζ και Σνόουντεν; Ποιο είναι το μέλλον για Ηνωμένες Πολιτείες και την αναδυόμενη δύναμη της Κίνας;
Όλα αυτά τα ενδιαφέρονται ζητήματα κι ακόμα περισσότερα θα έλεγα που τα αφήνω σε εσάς να ανακαλύψετε, καθώς και τον αντίκτυπό τους στην πολιτική που επηρεάζει άμεσα τις ζωές των ανθρώπων εξετάζονται σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που θεωρώ πως πρώτα απ΄όλους πρέπει να διαβάσουν οι νέοι μας, ώστε να προσανατολιστούν ξανά τόσο στο κομμάτι των καθημερινών επιλογών τους, όσο και στο κομμάτι της κατεύθυνσης που θα επιλέξουν σχετικά με τις σπουδές και την επαγγελματική τους αποκατάσταση.
πρώτη δημοσίευση parallaximag
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ –
ΟΛΥΜΠΙΟΝ: Σμύρνη μου αγαπημένη (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00, 21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ: Τί βλέπουμε όταν
κοιτάμε τον ουρανό; (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.30, 21.30).
ΑΠΟΘΗΚΗ 1 (τηλ.
2310-378404, www.filmfestival.gr)
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΡΝΕΣ: Για πάντα κοντά σου (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00,
21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΖΟΝ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ: Η Μικρή Μαμά (Προβολές: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο,
Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη 19.00) / Latin Noir – Τετάρτη στο Λιμάνι με το CineDoc (Προβολή: Τετάρτη 19.00) / Πού
κρύβεται η Άννα Φρανκ (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 21.00).
Μεταφερόμαστε στη Βόρεια Ιρλανδία. Στο επίκεντρο η εργατική τάση. Αμυδρά στο μυαλό μου έρχονται ταινίες του Κεν Λόουτς και το "Glassland" του Gerard Βarrett. Ένας 35χρονος πατέρας που περιβάλλει με στοργή το παιδί του. Μόνος το μεγαλώνει με βαθύ αίσθημα χρέους κι ευθύνης της αποστολής του. Η ζωή όμως του επιφυλάσσει άσχημο παιχνίδι. Δεν του μένει χρόνος να διαχειριστεί το πρόβλημά του. Η κλεψύδρα αδειάζει απελπιστικά σε δύο επίπεδα. Μία μία οι εκκρεμότητες πρέπει να κλείσουν πριν είναι αργά. Η σημαντικότερη αφορά τον Μάικλ.
Tα εκφραστικά μάτια του μικρούλη θέλουν να πουν πολλά, αλλά δεν τα μαρτυρούν. Σαν να το νιώθει, σαν να αντιλαμβάνεται αυτό που έρχεται, αλλά δε θέλει να το πιστέψει και να συνεχίσει τη σκέψη του. "Τι θα πει υιοθεσία"; Είναι αποφασισμένος να περάσει όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο με τον πρότυπό του (χαρακτηριστική η σκηνή που προσπαθεί με τις μπογιές να δημιουργήσει ένα τατουάζ στον δέρμα του). Ψάχνει κάθε τι που θα τους ενώνει για πάντα. Το χαμόγελο της ζωής κι η αναφορά του θανάτου που επαναφέρει το σκληρό μοτίβο και το φέρνει κάθε φορά ένα βήμα πιο κοντά.
Η αναζήτηση συνεχίζεται, μία κοπιώδης, ψυχοφθόρος διαδικασία. Πού και πώς θα είναι το νέο περιβάλλον; Η μόρφωση, μία καλύτερη τύχη κι η αποφυγή επανάληψης της ιστορίας ενός αέναου κύκλου. Η μεγαλύτερη απόφαση της ζωής του. O Tζον σε αυτή τη διαδρομή μαθαίνει να ακούει τα προβλήματα των άλλων, να θέτει το δικό του σε δεύτερη μοίρα. Βιώνει ενδεχομένως τη λύπηση των άλλων, δεν αντιδρά όμως. Παλεύει μέσα του. Γίνεται σκληρός σαν ατσάλι. Ο σκηνοθέτης κρατάει μαεστρικά το πρόβλημα εκτός κεντρικής σκηνής. Ποτέ δε θα μάθουμε από τι πάσχει, αν και φανταζόμαστε.
Με αφορμή ένα άρθρο στον τύπο η αληθινή ιστορία μεταφέρθηκε στην μεγάλη οθόνη με επιτυχία. Μία υπόθεση που εύκολα θα μπορούσε να χάσει την ποιότητά του και να γίνει κάτι κοινότυπο, που ενδεχομένως θα μπορούσαμε να βρούμε ακόμα και στην τηλεόραση. Δεν έπεσε όμως στην παγίδα. Ο τρόπος το κάνει να ξεχωρίσει. Κράτησε ισορροπία μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία σκηνή. Ακόμα κι ο αποχαιρετισμός γίνεται τόσο απαλά, τόσο γλυκά, τόσο στοργικά. Μία υπόσχεση μένει: "για πάντα κοντά σου" όσο μακριά κι αν μας φέρει η ίδια η ζωή.
Post Reality. Το κεντρικό θέμα του 24ου
Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αναζητά τη νέα μορφή της μετα-πραγματικότητας
*Μεταβολή: η
διαδικασία αλλαγής και μετάβασης σε μια νέα κατάσταση.
Τα δέκα ντοκιμαντέρ που
θα προβληθούν στο κεντρικό αφιέρωμα του 24ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
χαρτογραφούν έναν ρευστό κόσμο και ανοίγουν την πόρτα μιας νέας πραγματικότητας
που καταργεί κάθε παλιά βεβαιότητα.
Η πανδημία ήταν ένα
σοκ που άλλαξε τη ζωή μας, μετατοπίζοντας τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά
και ψυχολογικά όρια. Όσο για το αν άλλαξε και ολόκληρη την εποχή μας, αυτό μόνο
οι ιστορικοί του μέλλοντος μπορούν να το πουν. Διαισθητικά και μόνο, νιώθουμε
πως ο κόσμος που γνωρίζαμε μοιάζει ίδιος, αλλά δεν είναι. Η ανθρώπινη διάδραση άλλαξε.
Τρέχουμε από κεκτημένη ταχύτητα, αλλά έχουμε χάσει το κέντρο βάρους μας. Χρησιμοποιούμε
γνωστές λέξεις για άγνωστες μορφές. Εργαζόμαστε, εκπαιδευόμαστε, ερωτευόμαστε,
καταναλώνουμε και ονειρευόμαστε σε μια νέα ψηφιακή διάσταση. Διόλου τυχαία, τον
Νοέμβριο του 2021, εν μέσω πανδημίας, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ κήρυξε την έναρξη της
εποχής του metaverse: τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η
ψηφιακή πραγματικότητα διεκδικούν πλέον μια ισότιμη θέση στον «φυσικό» μας
κόσμο, προετοιμάζοντας την ανθρωπότητα για μια εναλλακτική και μεταποιημένη
«πραγματικότητα».
Πώς καταγράφεις κάτι
τόσο ευμετάβλητο και ακαθόριστο; Πώς ενώνεις τις κουκίδες και χαρτογραφείς έναν
κόσμο πριν υπάρξει; Το 24ο
Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το οποίο θα πραγματοποιηθεί από τις 10 έως τις 20 Μαρτίου 2022 εξερευνά αυτή ακριβώς τη μετα-πραγματικότητα, το post reality που βιώνουμε, μέσα από μια επιλογή ταινιών που με
τόλμη σκιαγραφούν τους ήρωες, τους αντι-ήρωες, τα κρυμμένα μυστικά και τις
πρισματικές αλήθειες που ορίζουν την αλλαγή εποχής που διανύουμε. Τα
ντοκιμαντέρ αμβλύνουν τον φόβο και την αβεβαιότητα, καθώς μάς υπενθυμίζουν ότι
οι λευκές σελίδες που ανοίγονται μπροστά μας, όσο τρομακτικές και αν μοιάζουν, κρύβουν
πάντα μέσα τους όλες τις πιθανότητες. Την ίδια στιγμή, οξύνουν την αίσθηση πως
ο κόσμος που θεωρούσαμε μέχρι τώρα γνωστό και οικείο, εξακολουθεί να παραμένει ένα
άλυτο αίνιγμα.
Οι τρόποι με τους
οποίους το σινεμά εγγράφει τους τόπους στο συλλογικό υποσυνείδητο με σκοπό να
αποτυπώνει μια μετασχηματισμένη αλήθεια βρίσκονται στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ
The Taking του Αλεξάντρ Ο. Φιλίπ. Ο ελβετός
σκηνοθέτης, που μελετά στις ταινίες του τον κοινωνιολογικό και ανθρωπολογικό
αντίκτυπο του σινεμά, εξερευνά τους μύθους που συνοδεύουν τις κινηματογραφικές
απεικονίσεις της Κοιλάδας των Μνημείων (Monument Valley) στα γούεστερν και ειδικότερα στις ταινίες του Τζον Φορντ.
Σύμβολο της κατασκευασμένης εποποιίας του Φαρ Ουέστ, ορόσημο της πνευματικής
κληρονομιάς των ατελείωτου ορίζοντα, σήμα κατατεθέν της αμερικανικής ταυτότητας
που θεμελιώθηκε στην κατάκτηση της Άγριας Δύσης, το Momument Valley υπήρξε κάτι πολύ βαθύτερο από ένα απλό
ντεκόρ, στο πίσω φόντο. Μια διεισδυτική ματιά στον τρόπο με τον οποίο το
γουέστερν, και ιδίως οι ταινίες του «πατριάρχη» Τζον Φορντ, αξιοποίησαν μια
εμβληματική εικόνα προκειμένου να αποτυπώσουν μια νέα πραγματικότητα, που
εκτεινόταν πέρα από την ιστορική αλήθεια, βάζοντας τα θεμέλια για την
κοσμοθεωρία μιας ολόκληρης χώρας.
Αν υπάρχει μια
αναντίρρητη αλήθεια που έχει συνοδεύσει την ανθρώπινη ύπαρξη από καταβολής
κόσμου είναι η αποδοχή πως ο θάνατος είναι συνώνυμο και παρεπόμενο της ίδιας της
ζωής. Σε αυτή την εποχή που καταλύει κάθε αντικειμενικό θέσφατο και αξίωμα,
μάλλον έχει έρθει η ώρα να αναθεωρήσουμε ακόμη και την πιο ακλόνητη αλήθεια του
κόσμου μας. Το ντοκιμαντέρ Eternity at Last του αυστριακού σκηνοθέτη Στέφαν
Μπέργκμαν έχει στο επίκεντρό του την προαιώνια ανθρώπινη φαντασίωση της
αθανασίας, ρίχνοντας φως στις τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις που
υπόσχονται να μετατρέψουν το θαύμα της αιωνιότητας σε χειροπιαστή
πραγματικότητα. Τελικά, ίσως χρειαστεί κάποτε να απαντήσουμε στα σοβαρά στο σπαρακτικό
ερώτημα που είχε θέσει ο Φρέντι Μέρκιουρι. Στ’ αλήθεια, πείτε μας, ποιος από
εσάς θέλει να ζήσει για πάντα;
Σύντομα θα
ανακοινωθούν όλα τα ντοκιμαντέρ του αφιερώματος, το οποίο θα συνοδευτεί από μια
ειδική
δίγλωσση έκδοση με κείμενα και αναλύσεις για μια εποχή όπου η κάθε εικόνα
του κόσμου μας «ενημερώνεται» (updated) μέσα από αμέτρητες αναπαραστάσεις, διευρύνοντας την
αντίληψή μας για το τι είναι αληθινό και τι όχι, αλλά και δίνοντας έναν τελείως
νέο ορισμό στο πώς και στο γιατί αναζητούμε την «αλήθεια». Σε μια πρωτόγνωρη
συνθήκη σαν κι αυτή που βιώνουμε, όπου η ζωή και η ανθρώπινη ύπαρξη
επαναδιαπραγματεύονται την ταυτότητά τους κάθε δευτερόλεπτο που περνά, ο
κινηματογράφος είναι η μόνη πυξίδα που έχουμε στη διάθεσή μας.
ΟΛΥΜΠΙΟΝ (τηλ. 2310-378404, www.filmfestival.gr)
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ: Τί βλέπουμε όταν
κοιτάμε τον ουρανό; (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.30, 21.30).
ΑΠΟΘΗΚΗ 1 (τηλ.
2310-378404, www.filmfestival.gr)
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΡΝΕΣ: Πού κρύβεται η Άννα Φρανκ
(Προβολές: Πέμπτη έως
Τετάρτη 18.00, 21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΖΟΝ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ: Η Μικρή Μαμά (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 19.00, 21.30).
2) Daniel '16. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος
3) Μήλα. Σκηνοθεσία: Χρήστος Νίκου
1) Ο πατέρας. Σκηνοθεσία Φλοριάν Ζελέρ
-) Η χώρα των νομάδων. Σκηνοθεσία: Κλόε Ζάο
3) Η εξουσία του σκύλου. Σκηνοθεσία: Τζέιν Κάμπιον
-) Dune. Σκηνοθεσία: Ντενί Βιλνέβ
5) Παράλληλες μητέρες. Σκηνοθεσία: Πέδρο Αλμοδόβαρ
6) Η γαλλική αποστολή. Σκηνοθεσία: Γουές Άντερσον
7) Άσπρο πάτο. Σκηνοθεσία: Τόμας Βίντερμπεργκ
-) Ατυχές πήδημα ή παλαβό πορνό. Σκηνοθεσία: Ράντου Ζούντε
-) Δεν υπάρχει κακό. Σκηνοθεσία: Μοχάμαντι Ρασούλοφ
-) Bacurau. Σκηνοθεσία: Ζουλιάνο Ντορνέγιες και Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΟΛΥΜΠΙΟΝ: Σμύρνη μου αγαπημένη (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00,
21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ:
Πού κρύβεται η Άννα
Φρανκ (Προβολές: Πέμπτη έως
Τετάρτη 18.30, 21.30).
ΑΠΟΘΗΚΗ 1 (τηλ.
2310-378404, www.filmfestival.gr)
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΡΝΕΣ: Gunda (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 18.00) / Ελπίδα (Προβολές:
Πέμπτη έως Τετάρτη 21.00).
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΖΟΝ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ: Η Μικρή Μαμά (Προβολές: Πέμπτη έως Τετάρτη 19.00, 21.30).
Γαλλική Αποστολή/ French Dispatch (Προβολές: 18:00)
Πίτσα Γλυκόριζα/ Licorice Pizza (Προβολές: 20:00 & 22:30)
Βακούρα ( Τηλ: 2310 233665, Ιωάννου Μιχαήλ 8, Αγορά εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/cinema/festival/kinimatografos-vakoura/ )
Αίθουσα 1
Sing! 2/ Τραγούδα! 2 (μεταγλ.) (Προβολές: 16:45, Κυριακή στις 12:00, 16:45, εκτός Δευτέρας)
Spiderman: No Way Home (Προβολές: 18:45, Κυριακή στις 14:00 & 18:45, εκτός Δευτέρας)
Ο Άνθρωπος του Βασιλιά (Προβολές: 21:30, Δευτέρα στις 18:30)
Σινεφίλ Δευτέρες (kemes): Ο Νεκρός (Προβολές: Δευτέρα 21:00)
Αίθουσα 2
Που Κρύβεται η Άννα Φρανκ (Προβολές: 17:00, Κυριακή στις 12:00 & 17:00)
Σμύρνη μου αγαπημένη (Προβολές: 19:00)
Γαλλική Αποστολή (Προβολές: Πέμπτη έως Κυριακή στις 21:30)
Ο Οίκος Gucci (Προβολές: Δευτέρα έως Τετάρτη στις 21:30)
Ενκάντο: Ένας Κόσμος Μαγικός (μεταγλ.) (Προβολές: Κυριακή στις 14:00)
Μία τρομακτική ανακάλυψη από δύο νέους ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ (Ο Ντι Κάπριο δεν παίρνει τυχαία τον ρόλο, καθώς και στην προσωπική του ζωή έχει δώσει πράσινο πρόσημο). Η πολιτική ηγεσία, τα media, οι επιχειρηματικοί κύκλοι πρέπει να δράσουν γρήγορα με στόχο να αποφευχθεί μία τραγωδία για το ανθρώπινο είδος. Προφανώς δρουν με τους δικούς τους χρόνους και ρυθμούς με άξονα μόνο το παροδικό τους συμφέρον. Κάθε κρίση αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία και η ζωή συνεχίζεται. Ναι για όποιον δε γνωρίζει όλα αυτά το φιλμ αποτελεί ένα σοκ - αποδεκτό.
Ο σκηνοθέτης δείχνει διάθεση να συγκρουστεί με κέντρα εξουσίας κι αποφάσεων με όπλα την ειρωνεια και το χιούμορ. Θα μιλήσει για κατασκευασμένες ειδήσεις που βολεύουν και βγάζουν τους "εκλεκτούς" από τη δύσκολη θέση, για fake news και δολοφονίες χαρακτήρων που ενοχλούν την αλυσίδα που έχει διαμορφωθεί κι ελέγχει σε μεγάλο βαθμό τις τύχες του Δυτικού κόσμου. Θα κριτικάρει αυτό που λέμε lifestyle και σχολιασμός της showbiz που η τηλεόραση και το Instagram έχουν φέρει σε κάθε σπίτι σήμερα. Θα σηκώσει το γάντι και θα "σφάξει" με το βαμβάκι εκεί που μπορεί και θέλει.
Στο οπλοστάσιό του σκηνοθέτη υπάρχει ίσως το κορυφαίο casting της χρονιάς. Ντι Κάπριο, Μαρκ Ράιλανς (σπουδαία ερμηνεία), Τιμοτέ Σαλαμέ, Ρομπ Μόργκαν, Μέριλ Στριπ, Τζένιφερ Λόρενς, Κέιτ Μπλάνσετ, Τζόνα Χιλ. Μία υπερπαραγωγή που δημιουργήθηκε ακριβώς για αυτό που πετυχαίνει, δηλαδή για να συζητηθεί σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ακροατήριο. Είναι κρίμα που η πανδημία δεν άφησε τον κόσμο να δει την ταινία στο σινεμά. Στη μικρή οθόνη αποδυναμώνεται αρκετά και μένει μόνο το κωμικό στοιχείο τολμώ να πω.
Η μεγαλύτερη αδυναμία της ταινίας δομικά είναι η διάρκειά της. Από εκεί και πέρα είναι άνισα κατανεμημένη στα μέρη της. Ειδικά στο πρώτο μέρος η παρουσία της Μέριλ Στριπ μου έφερε κάπως στο μυαλό το "Laundromat" του Στίβεν Σόντερμπεργκ (δηλαδή μία παρωδία). Ο ΜακΚέι ένας σημαντικός σκηνοθέτης της εποχής θέλει να θίξει τα κακώς κείμενα της παγκόσμιας κοινωνίας μέσα από το χιούμορ, ωστόσο θεωρώ πως η προσπάθειά του αυτή κινηματογραφικά δεν μπορεί να ξεπεράσει ούτε το "Big Short", oύτε το "Vice" παρά τις καλές του προθέσεις.
Αρκετοί αναρωτιούνται γιατί ο Τζεφ Μπέζος ή ο Έλον Μασκ ταξιδεύουν στο διάστημα; Ο ένας λόγος σίγουρα αφορά την επίδειξη δύναμης του πλούτου τους (Homo Deus - Harari), από την άλλη όμως υπάρχουν κι ουσιαστικές προεκτάσεις την ώρα που η γη οδεύει σε μία αλυσιδωτή καταστροφή εξαιτίας των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Οι αρνητές της Επιστήμης (Επιστήμονες: προσοχή άνθρωποι είναι κι αυτοί με αδυναμίες) υπήρχαν προ πανδημίας. Ένα εξαιρετικό βιβλίο κυκλοφορεί σήμερα από τις Εκδόσεις Ροπή (Πώς να μιλήσετε στους αρνητές της Επιστήμης-Lee Mclntyre) και μπορεί να σας διαφωτίσει σχετικά.
Όπως και να έχει αποτελεί πρόκληση η θέαση της ταινίας και αδιαμφισβήτητα είναι μία από τις επιλογές της πλατφόρμας του Νetflix (μαζί με τον Hand of God του Σορεντίνο) για αυτό το διάστημα, καθώς η καθεμία κι ο καθένας που θα το επιχειρήσει μπορεί να έχει διαφορετικό feedback, να του δημιουργηθούν διαφορετικά συναισθήματα κι ενδεχομένως να του προκαλέσει σκέψεις και τριγμούς για την κοσμοθεωρία του και το κυρίαρχο πολιτικοοικονομικό σύστημα. Τελικά για μένα στο φινάλε μένει ένα ερώτημα να απαντηθεί: Πόσο αξίζει σήμερα η ανθρώπινη ζωή;
Ένα κοριτσάκι εβραϊκής καταγωγής αντιλαμβάνεται από την πρώτη στιγμή πως κάτι δεν πηγαίνει καλά. Η περιπλάνηση στον κόσμο της δεν είναι εύκολη υπόθεση. Μπαίνουμε στην μηχανή του χρόνου και ταξιδεύουμε από το παρόν στο παρελθόν και πάλι πίσω. Οι άντρες μαζεύονται και αναχωρούν για τα στρατόπεδα "εργασίας", τους περισσότερους απ΄αυτούς δε θα τους ξαναδούν ποτέ οι οικογένειές τους. Η μνήμη όμως πρέπει να μείνει ζωντανή, την ώρα που το φάντασμα ενός "φασισμού" προσαρμοσμένου στα μέτρα της εποχής πλανάται πάνω από τον κόσμο.
Η ταινία εκτός των άλλων αποτελεί μία ωδή στο ίδιο το σινεμά. "Απ΄όλες τις απαγορεύσεις, η χειρότερη είναι να μη σε αφήνουν να πας στον Κινηματογράφο". Η Άννα Φρανκ και το Ημερολόγιο της έγιναν μύθος στο πέρασμα του χρόνου. Εδώ αναπτύσσονται συγκινητικοί διάλογοι, άμεσες στιχομυθίες που ενεργοποιούν τον θεατή και τον φέρνουν σε θέση πρωταγωνιστή. Η Κίτι παίρνει σάρκα κι οστά. Στο πλάι της ο Πίτερ. Η καταδίωξη είναι διαρκής. Ακόμα και μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες η αγάπη πρέπει να νικήσει. Πώς φτάσαμε όμως μέχρι εδώ;
"Where is Anne Frank"? Το πνεύμα της Άννας Φρανκ ταξιδεύει από γενιά σε γενιά κι αυτό είναι το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Φόλμαν προς πάσα κατεύθυνση. Το προσφυγικό τίθεται στο επίκεντρο. "Η ψυχή ενός παιδιού αξίζει όσο μία ολόκληρη ζωή". Η ιστορία γίνεται μάθημα. Ο άνθρωπος μπορεί να γίνει πολύ σκληρός. Συχνά μάλιστα στρέφεται απέναντι σε συνανθρώπους που σε καμία περίπτωση δεν ευθύνονται για το παιχνίδι που τους παίζει η μοίρα. Όλα αυτά έρχεται να μας θυμίσει αυτό το σπουδαίο animation στην αυγή του 2022.
Πρεμιέρα στις Κάννες, ταξίδι στον κόσμο και πλέον στις ελληνικές αίθουσες. Με μία νότα αισιοδοξίας υποδεχόμαστε τη νέα χρονιά, με την ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο. Μακάρι να ευαισθητοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι και να κάνουν μέρος της καθημερινότητάς και του εαυτού τους την ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ και την κατανόηση. Αυτό θεωρώ πως είναι και το επιμύθιο του σπουδαίου εγχειρήματος που υπογράφει ο δημιουργός του "Βαλς με τον Μπασίρ". Η ταινία της εβδομάδας.