Βαγόνι αριθμός 6

 

Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες για το "Compartment no 6" του Γιούχο Κουοσμάνεν (Η πιο ευτυχισμένη μέρα στη ζωή του Όλλι Μάκι) εξ ημισείας με το "Ghahreman" του Ασγκάρ Φαραντί. Η επίσημη υποψηφιότητα της Φιλανδίας ήρθε στη Θεσσαλονίκη και το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου παρουσία μάλιστα της πρωταγωνίστριας Seidi Haarla. Μία ιστορία βαθιάς αγάπης, κατανόησης, σεβασμού και αντιδότων στην μοναξιά που ειδικά στα χρόνια της πανδημίας οδηγεί στην κατάθλιψη και τα ηρεμιστικά-αγχολυτικά αρκετούς συνανθρώπους μας.

Ένα ζευγάρι ετοιμάζει ένα ταξίδι, κομμάτι του οποίου θα είναι η επίσκεψη στα πετρογλυφικά της περιοχής του Μουρμάνσκ. Μία ανατροπή της τελευταίας στιγμής θα φέρει μόνη της τη νεαρή αρχαιολόγο, Λάουρα στο βαγόνι νο6 του τρένου. Δεν πτοείται. Έχει μαζί της την κάμερα προκειμένου να καταγράψει κάθε στιγμή και εμπειρία και να την κουβαλήσει πίσω της στην επιστροφή. Η διαδρομή μακριά. Είναι αναγκασμένη να συνυπάρξει στον ίδιο χώρο με έναν άγνωστο. Η πρώτη εντύπωση δεν είναι κι η ιδανική. Ακριβώς το αντίθετο μάλιστα. Προσπαθεί να αλλάξει, ωστόσο δεν υπάρχει δυνατότητα.

Την ίδια ώρα σε κάθε στάση προσπαθεί μέσω τηλεφωνικών θαλάμων να κρατάει επαφή με τον άνθρωπο που άφησε πίσω να εργάζεται στην Μόσχα. Η επικοινωνία γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Αντιλαμβανόμαστε πως βρίσκεται μέσα σε μία προβληματική ερωτική σχέση. "Όλοι μόνοι είμαστε". Ο ψυχρός καιρός επιτείνει το αδιέξοδο. Ράγες, χιόνι, πάγος κυριολεκτικός και μεταφορικός. Θα έρθει όμως η στιγμή που κάπως θα σπάσει. Μία επίσκεψη, μία βραδιά χαλάρωσης κι η διαδρομή συνεχίζεται με έναν νέο επιβάτη. Μία πολυεπίπεδη δοκιμασία εύθραυστων ορίων.

Ο θεατής μπερδεύεται. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να προδικάσει το φινάλε, καθώς οι ανατροπές είναι διαδοχικές. Πάνω που κάτι φαντάζει πως πάει να αναπτυχθεί ... απόσταση, πάνω που λες τελείωσε, μία κίνηση αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον των εμπλεκόμενων πλευρών. Αίνιγμα και πολλά ερωτηματικά στην ατμόσφαιρα. Για να φτάσουμε στο τέλος (σκοπό) απαιτείται μία γνωριμία σε βάθος τηρουμένων των αναλογιών και της περίστασης. Μικρά βήματα κάθε φορά μέχρι το αρκτικό λιμάνι και στη συνέχεια; 

Κατανοούμε με τον πλέον εμφατικό τρόπο πως μεγαλύτερη αξία έχει το "ταξίδι" κι όχι ο τελικός προορισμός. Θυμίζει μία σύγχρονη Ιθάκη. Δεν είναι το αλκοόλ, δεν είναι ένα κοινό γεύμα αυτό που τους φέρνει πιο κοντά, αλλά η ζεστή καρδιά, οι κινήσεις, οι πράξεις κι εν τέλει η ανάγκη για ανθρώπινη επαφή. Κι όλη αυτή η διαδικασία ντύνεται με ένα ιδιότυπο χιούμορ, ενδεικτικό ότι τα συναισθήματα είναι ενεργά. Τόσο μόνοι και ταυτόχρονα μαζί σε ένα σημείο που ξεπερνάει την απλή συνύπαρξη.

Σε έναν κόσμο που όλα μοιάζουν να είναι τόσο μακριά, δύο άνθρωποι τόσο διαφορετικοί καταφέρνουν να έρθουν κοντά σε ένα έργο που υμνεί το ντελίριο του έρωτα κι αποθεώνει την αγάπη. Σε όλες τις σκηνές οι πρωταγωνιστές είναι βαριά ντυμένοι κι αυτό δίνει ακόμα μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας στο εγχείρημα. Κρατάει όμως σε κάθε περίπτωση πιστό συνοδοιπόρο αυτόν που την παρακολουθεί. Από τις καλύτερες ταινίες της διοργάνωσης, γιατί ο κινηματογράφος αρκετές φορές πρέπει να αφηγείται μία όμορφη ιστορία κι αυτή είναι μία αληθινά ωραία ιστορία.

Δεσμοί γυναικών

Η ταινία του Μαχαμάτ-Σαλέχ Σαρού(ν), "Lingui, the Sacred Bonds" συμμετείχε στο Διαγωνιστικό τμήμα των Καννών κι ουσιαστικά έρχεται να ολοκληρώσει το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης με το σχήμα του κύκλου. Όποιος ήταν τυχερός και παρακολούθησε το "Γεγονός" της Οντρέ Ντιγουάν ή διάβασε σχετικά μπορεί εύκολα να καταλάβει τι εννοώ. Η θρησκεία των Μουσουλμάνων δεν αφήνει περιθώρια ευελιξίας κι ελευθερίας. Η Αμίνα μία ανύπαντρη μητέρα που έχει στιγματιστεί από την τοπική κοινωνία και την οικογένειά της καλείται να διαχειριστεί την "ανεπιθύμητη" εγκυμοσύνη της ανήλικης κόρης της. Η Μαρία πονά και σιωπά.

Οι δυσκολίες γίνονται αντιληπτές από τις πρώτες σκηνές. Η μητέρα δέχεται πρόταση γάμου από έναν γείτονα, η οποίος φαινομενικά θέλει να βοηθήσει και συγκρούεται με τα στερεότυπα. Η ίδια αναζητάει αγάπη κι όχι προστασία. Τα έχει καταφέρει περίφημα άλλωστε μέχρι τώρα. Ξαφνικά βρίσκεται στο γραφείο της διευθύντριας του τοπικού σχολείου κι από εκεί αρχίζει να ξετυλίγεται ο μίτος των εξελίξεων. Ένταση, νεύρα, βία. "Δε θέλω να γίνω σαν εσένα μαμά, κανείς δε σε σέβεται ... Το σώμα μου, μου ανήκει". Αποτροπή του μοιραίου και αντίστροφη μέτρηση, καθώς η μικρή Μαρία αντιλαμβάνεται πως μόνο ενωμένες θα βρουν τη λύση.

Δεν είναι μόνο η ταινία έναρξης, είναι κι οι "Παράλληλες Μητέρες" του Πέδρο Αλμοδόβαρ που ξεκινούν από κοινή αφετηρία. Η συνέχεια όμως διαφορετική στην εξέλιξη της πλοκής. Απαιτείται μία γενναία απόφαση. Εδώ αναζητείται μία ανώδυνη λύση "αποβολής". Οι δύο γυναίκες δε δοκιμάζουν ανορθόδοξα μέσα, δε σκέφτονται όμως και την πιθανότητα να γεννηθεί το παιδί. Οι πρώτες εβδομάδες κυλούν κι αναζητείται λύση. Την ίδια στιγμή η κοινωνία έχει καταδικάσει - στιγματίσει ήδη τη νεαρή. Κανείς δεν ασχολείται με το πως συνέβη το συμβάν και ποιος μπορεί να είναι ο πατέρας.

Όταν δοθεί μία σοβαρή προοπτική περνάμε στο οικονομικό κομμάτι. Η Αμίνα είναι έτοιμη να κάνει τα πάντα για χάρη της κόρης της. Καπνίζει και ψάχνει εξαγνισμό των αμαρτιών τα βράδια στον χορό. Ο μεταξύ τους δεσμός γίνεται ολοένα και πιο δυνατός. Η ισχύς εν τη ενώσει. Εκεί έρχεται ως από μηχανής Θεός ένα αγαπημένο πρόσωπο από το παρελθόν. Οι δεσμοί διευρύνονται. Η λύση δε θα αργήσει να δοθεί και μάλιστα εξασφαλίζει ένα είδος αμοιβαίας ωφέλειας, καθώς οι γυναίκες στο Τσαντ δεν έχουν λόγο όταν αποφασίζει ο σύζυγος.

Όσο πλησιάζουμε προς το φινάλε η αγωνία κορυφώνεται. Τα πράγματα δεν κυλούν όπως τα έχουν σχεδιάσει οι πρωταγωνιστές μας. Γίνεται μία μίνι ανατροπή και μία αλλαγή σχεδίου. Σας αφήνω να την ανακαλύψετε μόνοι, καθώς η ταινία έχει πάρει διανομή από την One From The Heart. Η πίστη δε χάνεται λεπτό και δεν είναι μόνο προς τα σύμβολα, αλλά προς την ίδια τη ζωή. Είναι το νόημα της Θρησκείας κι όχι το γράμμα κι η τυφλή εφαρμογή της. Δημιουργείται ένα πεδίο θετικής ενέργειας κι ελπίζουμε. Μαζί κι εμείς. Το μεγάλο μυστικό - ερωτηματικό παραμένει όμως: Ποιος είναι ο πατέρας;

Θα αποκαλυφθεί ελάχιστες στιγμές πριν το φινάλε και τότε σε ένα τέτοιο πατριαρχικό - θεοκρατικό καθεστώς ποια είναι η λύτρωση για δύο γυναίκες μόνες; Το τέλος όμως δε θα μπει εκεί. Ο σκηνοθέτης μαεστρικά κλείνει κάθε εκκρεμότητα και γράφει υποδειγματικά τον επίλογο. Άραγε οδηγούμαστε σε ένα happy end ή οι "κακοί" κερδίζουν όπως γίνεται συνήθως στην πραγματικότητα; Οι απαντήσεις για όσους δεν τις έλαβαν χθες σε περίπου δύο μήνες στις σκοτεινές αίθουσες ολόκληρης της Ελλάδας.

Λευκό Κτίριο

 

Ήταν η ταινία από το Διεθνές Διαγωνιστικό του 62ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου που με κέρδισε. Θεωρώ ότι το έργο του Καβίτς Νεάνγκ σε συμπαραγωγή Καμπότζης, Γαλλίας, Κίνας και Κατάρ αξίζει το μεγάλο Βραβείο της Θεσσαλονίκης και θα περιμένουμε μέχρι το απόγευμα για να μάθουμε αν τελικά θα το κερδίσει. Λίγο καιρό μετά το "Gagarine" των Φανί Λιατάρ και Ζερεμί Τρουίγ μία ακόμα ιστορία κατεδάφισης ενός ιστορικού κτιρίου και παράλληλα της κοινότητας που το περικλείει έρχεται να μας συγκινήσει, καθώς όσο κυλάει ο χρόνος η φθορά του χρόνου περνάει από την "ύλη" στον άνθρωπο.

Πνομ Πεν(χ), γνωστή κι ως Κρονγκ Τσακτομούκ, δηλαδή η πόλη με τις τέσσερις όψεις. Αυτές οι μικρές λεπτομέρειες είναι που συνθέτουν και το παζλ της κοινωνίας. Εμείς γινόμαστε μάρτυρες της φτώχειας, της ορφάνιας, της εκμετάλλευσης, των καθημερινών δυσκολιών, αλλά και της νιότης, της όρεξης για ζωή, των ονείρων και της μουσικής που τα ντύνει. Την ίδια ώρα στο φόντο υψώνονται ουρανοξύστες και ξενοδοχεία που προκαλούν ίλιγγο και ουσιαστικά αποτελούν μία έμμεση "ύβρι", όταν στους απλούς ανθρώπους δίνεται μία πενιχρή αποζημίωση για να εγκαταλείψουν το "Λευκό Κτίριο".

Είναι αυτό που έχουν μάθει, είναι αυτό που έχουν ζήσει, είναι ένα σύμβολο καθαρότητας για όλους και αθωότητας για τους πιο νεαρούς. Η γνώμη τους δεν έχει καμία σημασία για την κυβέρνηση και τις τοπικές αρχές, κανένα δεν ενδιαφέρει τι θα απογίνουν. Τα ειδοποιητήρια τοιχοκολούνται. Σιγά σιγά το σύμπλεγμα διαμερισμάτων αρχίζει να ερημώνει. Μένει πίσω η σκόνη, η ελπίδα και ... μία καρέκλα. Το μέλλον αβέβαιο. "Δεν είχα φανταστεί ότι θα φεύγατε ένας - ένας". Ποιος θέλει τελικά τούτη την πόλη πιο πολύ;

Μάλλον οι έφηβοι που σκέφτονται το πρώτο τους φιλί, που χορεύουν χιπ χοπ κι ανακαλύπτουν τον ρυθμό, που τραγουδούν τη ζωή και τον έρωτα δίχως φόβο, αλλά με πάθος. Μία γενιά που θέλει να κερδίσει το στοίχημα με όσα (λίγα) εφόδια έχει. Με την μόρφωση που προσπαθεί να κατακτήσει, δίχως όμως χρήματα και πολυτέλεια διαχείρισης σε όλα τα επίπεδα. Είναι ικανή να χαρεί με τα απλά και να αναζητήσει διαδρόμους για τη βελτίωση των συνθηκών. Αυτοί αποτελούν πυξίδα και κινητήριο μοχλό της πλοκής.

Όπως έγραψα όμως και στον σύντομο πρόλογο τα δεδομένα είναι ικανά να ανατραπούν, όταν οι παράμετροι αλλάζουν. Εδώ στο πορτραίτο αναπτύσσεται ο δεύτερος αφηγηματικός πυλώνας. Η σχέση πατέρα-υιού. Ο νεότερος είναι "υποχρεωμένος" να πείσει τον πρεσβύτερο για την αναγκαιότητα της επέμβασης κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η λύση είναι μία κι ο ενδεδειγμένος τρόπος μοναδικός. Δεν υπάρχουν περιθώρια για "πειράματα". Ο πρωταγωνιστής μας (Piseth Chhun) βραβευμένος στη Βενετία αποτελεί τον καταλύτη. Κοιτάει μία ζωή να φεύγει, έναν κόσμο να αλλάζει και δίνει τον δικό του προσωπικό αγώνα που όμως στο βάθος γίνεται συλλογικός.

Εκεί που θολώνουν τα όρια έρχεται το "White Building" και στοιχειώνει κατά πάσα πιθανότητα για πάντα όσους έζησαν σε αυτό. Τα διλήμματα είναι μπροστά κι απαιτούν απαντήσεις στην πράξη. Η πίεση μεγάλη. Οι αποφάσεις κομβικές για το παρόν και τη συνέχεια. Τα σημάδια του χρόνου εμφανή τόσο στην "ύλη", όσο και στον άνθρωπο. Πρέπει όμως να σωθούν άπαντες και με θάρρος και αισιοδοξία να αντικρίσουν όσα έρχονται. Διαθέσιμο και σήμερα για όλους online με την ευχή να είναι ο νικητής σε λίγες ώρες ...

Masterclass Γιώργου Μαυροψαρίδη: «Ο εγκέφαλος είναι η οθόνη»

O διεθνούς φήμης μοντέρ Γιώργος Μαυροψαρίδης, σταθερός συνεργάτης του Γιώργου Λάνθιμου και υποψήφιος για Όσκαρ με την ταινία Η Ευνοούμενη, παρέδωσε masterclass την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου, στην αίθουσα Παύλος Ζάννας. Στο masterclass με τίτλο «Ο εγκέφαλος είναι η οθόνη», το οποίο εντάσσεται στο πλαίσιο του αφιερώματος «Κόψε κάτι: Το μοντάζ και τα μυστικά του» που φιλοξενεί το 62ο ΦΚΘ, ο Γιώργος Μαυροψαρίδης ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο το μοντάζ κωδικοποιεί την αφήγηση και επικοινωνεί στον θεατή τα μηνύματά της.

 

Την εκδήλωση προλόγισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος καλωσόρισε τόσο το κοινό που κατέκλυσε την αίθουσα όσο και τον Γιώργο Μαυροψαρίδη, τον οποίο χαρακτήρισε «έναν από τους σπουδαιότερους μοντέρ στο παγκόσμιο σινεμά». Ο κ. Μαυροψαρίδης, αφότου ευχαρίστησε το Φεστιβάλ που δίνει βήμα στους μοντέρ, ανέφερε πως δανείστηκε τον τίτλο του masterclass από ένα εξαιρετικό βιβλίο του γάλλου φιλοσόφου και θεωρητικού του σινεμά, Ζιλ Ντελέζ. «Θυμάμαι μια συνέντευξη του συναδέλφου μου, Γιάννη Χαλκιαδάκη, πριν πολλά χρόνια, στον Ορέστη Ανδρεαδάκη στο περιοδικό Σινεμά. Στην ερώτηση “ποιον μοντέρ ξεχωρίζεις;” απάντησε “τον κύριο Μαυροψαρίδη, κι αυτό γιατί έχει την αίσθηση πότε καταλαβαίνει κάτι το κοινό και πότε όχι”. Μου ήταν πάντοτε εύκολο αυτό, μπορώ στα πρώτα 20 λεπτά της ταινίας, που είναι και τα πιο οριακά και κρίσιμα, να καταλάβω αν υπάρχει ενδιαφέρον στην ατμόσφαιρα. Πιστεύω πως ο λόγος που επέλεξα αυτό το επάγγελμα είναι η σαφέστατη συνάφεια ανάμεσα στο πώς το μυαλό μας αντιλαμβάνεται τον κόσμο και το πώς το μοντάζ, χρησιμοποιώντας τις ίδιες λειτουργίες του εγκεφάλου, κατασκευάζει τον κόσμο που βλέπουμε στην οθόνη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

 

«Όντως, ο εγκέφαλός μας είναι η οθόνη, διότι δίνει νόημα σ’ αυτό που βλέπουμε, αλλά και στον κόσμο που μας περιβάλλει. Αυτό που βλέπουμε στο σινεμά είναι στατικά κάδρα που επικαλύπτουν το ένα το άλλο, δημιουργώντας την αίσθηση της κίνησης. Οι σακκαδικές κινήσεις των ματιών μας σκανάρουν το περιβάλλον, λαμβάνουν τις ηλεκτρομαγνητικές πληροφορίες και κατασκευάζουν τον τρισδιάστατο κόσμο που μας περιβάλλει. Ο καθένας κατασκευάζει έναν κόσμο και ζει μέσα σ’ αυτόν. Το ίδιο κάνουμε και στον κινηματογράφο: παίρνουμε κομμάτια και τα συνδέουμε, για να μεταφέρουμε ορισμένες πληροφορίες», ανέφερε σχετικά.

 

Στη συνέχεια, σχολίασε πως τα μοντέλα που χρησιμοποιεί το μυαλό είναι παρόμοια με αυτά του κινηματογράφου. «Ανάλογα με την ιδεολογία, αλλάζουν και τα μοντέλα. Για παράδειγμα, ο κλασικός κινηματογράφος του Χόλιγουντ είναι συνδεδεμένος με μια αντικειμενική αφήγηση, μια σταθερότητα στον κόσμο, που κι εμείς ως άνθρωποι έχουμε ανάγκη: ο ορίζοντας είναι ίσιος, ο Θεός είναι παντοδύναμος και το καλό μάχεται το κακό», ανέφερε. Ωστόσο, υπάρχουν ιδεολογίες στον κινηματογράφο που έρχονται να ανατρέψουν και να καταρρίψουν τις στερεοτυπικές αντιλήψεις μας για τον κόσμο. «Συχνά, πηγαίνουμε στον κινηματογράφο για να επιβεβαιώσουμε αυτό που ήδη ξέρουμε. Κι αυτή είναι η παιδαγωγική όψη του σινεμά: να μας φέρει σε επαφή με τις προκαταλήψεις μας», δήλωσε χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε επίσης στην ψευδαίσθηση του τρισδιάστατου κόσμου και των χρωμάτων: «Για να δημιουργήσουμε τα χρώματα χρειάζονται οι τρεις κώνοι του μπλε, του κόκκινου και του πράσινου, με τους οποίους συνθέτουμε την πραγματικότητα. Η διάκριση αυτή, απαραίτητη για την επιβίωση, μας επιτρέπει να αντικρίσουμε διαφορετικές όψεις του κόσμου. Η τρισδιάστατη αντίληψη, που είναι επίσης μια ψευδαίσθηση, κατασκευάζεται στη ρέτινα του ματιού. Η στερεοσκοπική μας όραση παίρνει τα ηλεκτρομαγνητικά ερεθίσματα και τα στέλνει στον εγκέφαλο, ο οποίος κατόπιν συνθέτει μια τρισδιάστατη οπτική του κόσμου», σχολίασε.

 

«Ο ανθρώπινος εγκέφαλός είναι στην πραγματικότητα τρεις εγκέφαλοι μαζί: ο “παλιός” εγκέφαλος του ερπετού, που ελέγχει το αυτόνομο νευρικό σύστημα και τα ένστικτα, ο εγκέφαλος της μνήμης, ο συναισθηματικός, τον οποίο μοιραζόμαστε με τα θηλαστικά και είναι υπεύθυνος για όλα τα συναισθήματα, και τέλος ο neocortex, ο οποίος δίνει αιτία και αποτέλεσμα. Όλα αυτά θυμίζουν τους τρόπους της αφήγησης: πάντα ψάχνουμε να βρούμε ένα νόημα, το οποίο προσπαθούμε να συνθέσουμε, πάντα υπάρχει μία μνήμη, την οποία χρειαζόμαστε για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά και να δημιουργήσουμε σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος. Τελικά, ο εγκέφαλος δημιουργεί τη δική του αλήθεια. Επιβεβαιώνει πως καθόμαστε, για παράδειγμα, σε ένα τραπέζι, ενώ το “τραπέζι” είναι άχρωμα άτομα που υφίστανται σε μια πραγματικότητα την οποία δεν μπορούμε καν να αντιληφθούμε. Ο εγκέφαλος πασχίζει να αντέξει αυτήν την πληροφορία της ρευστής πραγματικότητας και να διευθετήσει το χάος», ανέλυσε σχετικά.

 

Όλα αυτά, συνέχισε, έχουν μεγάλη σχέση με τον κινηματογράφο, όπως εξήγησε παρακάτω. «Όπως ισχυρίζεται ο Γκοντάρ, η ηθική του μέλλοντος είναι η αισθητική, με την έννοια ότι κάποιες αποφάσεις που παίρνουμε για να κάνουμε κινηματογράφο, στηρίζονται σε μια προϋπάρχουσα ηθική», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Από τη στιγμή που ο δημιουργός τοποθετεί την κάμερα, κόβει ένα κομμάτι. Δεν μπορούμε να δούμε το Όλον. Η φράση αυτή θυμίζει ένα σημείο από τα γραπτά της Σούζαν Σόνταγκ: “το να φωτογραφίζεις σημαίνει να καδράρεις, και το να καδράρεις σημαίνει να παραλείπεις”. Ωστόσο, παρά την όποια παράλειψη του δημιουργού, όπως έλεγε ο Άιζενσταϊν, το μέρος θα γίνει αυτό που θα μας κατευθύνει προς το Όλον», προσέθεσε.

 

Έπειτα, εξήγησε ότι ο «τεμαχισμός» αυτός της πραγματικότητας έγκειται στο ότι από την αρχή του γυρίσματος ο σκηνοθέτης «κόβει» τον χωροχρόνο. «Τα πλάνα του δημιουργού, που είναι όλα υποκειμενικά, έχουν έναν κώδικα. Η συντακτική αυτού του κώδικα μεταφέρεται τελικά και στο μοντάζ, όπου ορίζουμε τον χρόνο, δηλαδή πόσο θα διαρκέσει το πλάνο, αλλά όχι αυτό που υπάρχει μέσα στο πλάνο, το οποίο είναι μια αυθύπαρκτη οντότητα. Ανάλογα με την πρόθεση και την αισθητική του σκηνοθέτη, συνδέουμε τα πλάνα και λέμε την ιστορία του», ανέλυσε ο Γιώργος Μαυροψαρίδης.

 

Στη συνέχεια, μίλησε για την υποκειμενικότητα του χρόνου, και τη σύνδεσή της με την αντίληψη των ανθρώπων για την τέχνη, η οποία άλλαξε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου «η αφήγηση γίνεται πιο υποκειμενική, εμπεριέχει μέσα της μια χρονικότητα και ένα point of view τόσο του ηθοποιού όσο και του σκηνοθέτη», ανέφερε σχετικά. Κατόπιν, υπογράμμισε τη σημασία της επίγνωσης των μέσων από τον δημιουργό. «Όταν πηγαίνουμε σε μια κινηματογραφική προβολή, είμαστε αρκετά ευαίσθητοι. Παραδίδουμε την καχυποψία μας, το λεγόμενο suspension of disbelief. Στην κινηματογραφική αίθουσα, γινόμαστε παιδιά. Είμαστε ευάλωτοι σε αυτό που έρχεται, και η ηθική του σκηνοθέτη είναι σημαντική. Το μοντάζ, που ξεπερνά τον κινηματογράφο και εδράζεται και σε άλλες πτυχές της ζωής μας, υπάρχει κυρίως μέσα στο μυαλό μας: ο μεγαλύτερος αφηγητής, είναι το μυαλό μας. Δίχως τον εγκέφαλο, δεν θα υπήρχε τίποτα. Αυτή η ικανότητα του κινηματογράφου να φτιάχνει έναν τρισδιάστατο κόσμο είναι μια προσομοίωση της εγκεφαλικής διεργασίας».

 

Αμέσως μετά, αναφερόμενος στις συνεργασίες του με σκηνοθέτες, μίλησε και για τις ταινίες που έχει κάνει με τον Γιώργο Λάνθιμο: «Νιώθω άσχημα να αναφέρομαι σε ταινίες που έχω μοντάρει δίχως να αναφέρω τον σκηνοθέτη. Το μοντάζ είναι μια συνεργασία ανάμεσα σε σκηνοθέτη και μοντέρ, κι εμάς δουλειά μας είναι να ακολουθήσουμε το όραμά του. Στη συνεργασία μου με τον Γιώργο Λάνθιμο ήταν σαφές για εμένα πως η αφήγησή του έψαχνε κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο. Κάποιες ταινίες έχουν ένα ανοιχτό σύμπαν, το οποίο απαιτεί τη συμμετοχή και τη συν-δημιουργία του κοινού. Δεν υπάρχει αντικειμενική ταινία. Κάθε φορά που προβάλλεται, είναι μια διαφορετική εμπειρία. Μέσα στην εμπειρία μας βρίσκονται φυσικά και οι προκαταλήψεις μας, η γλώσσα μας και το περιβάλλον μας. Μου αρέσει ο κινηματογράφος που θέτει ερωτήματα και προκαλεί τις προκαταλήψεις μας και είμαι τυχερός που συνεργάζομαι με τον Γιώργο Λάνθιμο, του οποίου οι προτάσεις ανατρέπουν τα δεδομένα που γνωρίζουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

 

Στη συνέχεια, ο κύριος Μαυροψαρίδης έδειξε κάποια πλάνα από ταινίες του Γιώργου Λάνθιμου (Η Ευνοούμενη, Ο Θάνατος του Ιερού Ελαφιού, Κυνόδοντας) και εξήγησε πώς προέκυψαν συγκεκριμένες επιλογές αναφορικά με το μοντάζ. Έπειτα, ανατρέχοντας σε μια παιδική ανάμνηση, ο κύριος Μαυροψαρίδης ανέφερε: «Θυμάμαι πως από πολύ μικρός είχα ένα άσχημο συναίσθημα όταν οι γονείς μου έβλεπαν ταινίες του Ξανθόπουλου, που είχαν πολύ κλάμα, κι εγώ δεν καταλάβαινα πού οδηγεί όλο αυτό. Δεν άλλαζε τίποτα. Οι άνθρωποι έβγαιναν έξω και συνέχιζαν ό,τι έκαναν και πριν. Το ανατρεπτικό σινεμά, που θέτει ερωτήματα και προκαλεί τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις ή γεννά έντονα συναισθήματα στον θεατή, σαν έναν τοκετό στο σκοτάδι, είναι αυτό που μας εξελίσσει. Το σινεμά είναι σαν ένα όνειρο που βλέπουμε, τόσο αληθινό όσο και τα χρώματα, τα αρώματα, οι γεύσεις. Είναι ένα κατασκεύασμα του μυθοπλάστη που ονομάζουμε “εγώ”. Κι εμείς, που είμαστε οι άλλοι, διότι διαμορφωθήκαμε με βάση τους άλλους, και δεν υπάρχουμε δίχως αυτούς, στο σινεμά ανακαλύπτουμε μέσα μας κάτι που ορίζει τη θέση μας στο σύμπαν», κατέληξε σχετικά, ολοκληρώνοντας μια συναρπαστική διάλεξη που καθήλωσε το κοινό.

Έκθεση «Ο κανόνας του παιχνιδιού»

 

Ο κανόνας του παιχνιδιού (La Règle du Jeu, 1939) του Ζαν Ρενουάρ, από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, εμπνέει φέτος το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (4-14 Νοεμβρίου 2021). Η ταινία θα λειτούργησε ως πυξίδα και πρώτη ύλη για την κεντρική, πρωτότυπη έκθεση της 62ης διοργάνωσης, η οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια βασιζόταν στις ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού. Στην έκθεση, που πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με το MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, δέκα εικαστικοί αντλούν ελεύθερη έμπνευση από την αλησμόνητη καυστική σάτιρα του Ζαν Ρενουάρ και φιλοτεχνούν ισάριθμα έργα. Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση είναι οι: Μαρίνα Βελησιώτη, Νικόλας Βεντουράκης, Ξένια Βήτου, Κυριακή Γονή, Στάθης-Αλέξανδρος Ζούλιας, Αλέξανδρος Μαγκανιώτης, Σοφία Στέβη, Διαμαντής Σωτηρόπουλος, Δημήτρης Τάταρης και Ντορέιντα Τζόγκου.

Η έκθεση πραγματοποιείται στον πρώην Βρεφονηπιακό Σταθμό (Προβλήτα Α’, στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης). Μετά την ολοκλήρωσή της στη Θεσσαλονίκη, η έκθεση θα ταξιδέψει και στην Αθήνα, στον χώρο του The Project Gallery (Νορμανού 3, Μοναστηράκι).
Διάρκεια έκθεσης στη Θεσσαλονίκη: έως 6 Δεκεμβρίου 2021. Ωράριο λειτουργίας 6/11/2021-14/11/2021: 10πμ-10μμ. Ωράριο λειτουργίας 15/11/2021-6/12/2021:10πμ-6μμ (εκτός Δευτέρας). Διάρκεια έκθεσης στην Αθήνα: 16/12/2021-16/01/2022.

filmfestival

Απονομή των βραβείων της Αγοράς στο 62ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

 Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η τελετή απονομής των βραβείων της Αγοράς του 62ου ΦΚΘ, τη Δευτέρα 8 Νοεμβρίου, στην Αποθήκη Γ΄, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση των δράσεων Crossroads Co-Production Forum και Agora Works in Progress της φετινής Αγοράς, όπου συμμετείχαν πάνω από 400 επαγγελματίες του σινεμά τόσο με φυσική παρουσία στη Θεσσαλονίκη όσο και διαδικτυακά. Οι δραστηριότητες της Αγοράς θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος του Φεστιβάλ.

 

Η Αγορά του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης επέστρεψε φέτος στην ιστορική Αποθήκη Γ΄, στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης, μετά από διάλειμμα ενός έτους όπου οργανώθηκε διαδικτυακά, ανοίγοντας τις πόρτες της σε διαπιστευμένους καλεσμένους για συναντήσεις και δραστηριότητες της βιομηχανίας: προγραμματίστηκαν 325 δια ζώσης συναντήσεις που αφορούσαν τα πρότζεκτ που είχαν επιλεγεί, ενώ οι συναντήσεις θα συνεχιστούν και διαδικτυακά, από τις 10 έως τις 12 Νοεμβρίου.

 

Η Ελίζ Ζαλαντό, Γενική Διευθύντρια του Φεστιβάλ, προλόγισε την απονομή των βραβείων της Αγοράς με μια σύντομη δήλωση, καλωσορίζοντας τους παρευρισκόμενους: «Καλώς ήρθατε στα βραβεία της Αγοράς, είναι άλλωστε η πρώτη βράβευση έπειτα από τέσσερις συνεχόμενες που έγιναν διαδικτυακά και είμαστε πολύ χαρούμενοι που σας υποδεχόμαστε, όχι μόνο γιατί έχουμε την ευκαιρία να σας γνωρίσουμε όλους από κοντά, αλλά γιατί και οι νικητές των βραβείων θα είναι εδώ μαζί μας. Ευχαριστούμε που είστε εδώ μαζί μας σήμερα».

 

Τον λόγο αμέσως μετά πήρε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος ξεκίνησε την απονομή των βραβείων με το νεοσυσταθέν Onassis Cinema Award. «Είμαστε πάρα πολύ χαρούμενοι που είμαστε μαζί ξανά. Το πρώτο βραβείο είναι από το Ίδρυμα Ωνάση. Το ίδρυμα Ωνάση αγαπάει και στηρίζει το ελληνικό σινεμά και τους καλλιτέχνες, απελευθερώνοντας τις δυνατότητες και το ταλέντο καταξιωμένων και ανερχόμενων παραγωγών ταινιών, και αγκαλιάζει τις δημιουργικές διαδικασίες, τις ερευνητικές προσεγγίσεις και την καλλιτεχνική τους εξέλιξη. Ως μέρος της μακροχρόνιας και διαρκούς συνεργασίας με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το Onassis Culture παρουσιάζει ένα νέο βραβείο φέτος, το Onassis Cinema Award, το οποίο θα δοθεί σε ελληνικό πρότζεκτ που συμμετείχε στο φετινό Agora Film Market. Το βραβείο του 2021 πηγαίνει στην ταινία Bastards του Νίκου Πάστρα, που συμμετείχε στο τμήμα Agora Works in Progress. Όπως δήλωσε το Ίδρυμα Ωνάση, η ταινία αυτή επιλέχθηκε γιατί μοιάζει πολιτική, χωρίς να κάνει καμία αναφορά στην πολιτική. Μιλάει για τις αλήθειας μιας νέας γενιάς που ζει χωρίς δίχτυ ασφαλείας και το κάνει με τον δυναμισμό μιας φρέσκιας κινηματογραφικής γλώσσας. Επίσης, συμβαδίζει με μια σταθερή και διαχρονική αξία του Ιδρύματος Ωνάση: το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα στην ελευθερία. Είναι μια ταινία που θέλουμε σύντομα να δούμε στα σινεμά», κατέληξε σχετικά.

 

Ο Νίκος Πάστρας, σκηνοθέτης του Bastards, και ο παραγωγός Νικόλας
Αλαβάνος ανέβηκαν για να παραλάβουν το βραβείο τους, ευχαριστώντας το Φεστιβάλ, την Agora και το Ίδρυμα Ωνάση για τη βράβευσή τους.

 

Στη συνέχεια ανακοινώθηκαν τα βραβεία του Crossroads Co-Production Forum. Η κριτική επιτροπή του 17^ου Crossroads Co-production Forum απαρτίστηκε από τους Virginie Devesa, CEO της Sales & Acquisitions, Alpha Violet  (Γαλλία), Alessandro Gropplero, επικεφαλής When East Meets West Co-production Forum, Trieste FF (Ιταλία) και Κωνσταντίνο Βασίλαρο, παραγωγό StudioBauhaus (Ελλάδα).

 

Το πρώτο βραβείο, Finos Film Award, «για τη φιλόδοξη, γεμάτη πολιτική ιστορία και οπτική που μας πηγαίνει στο παρελθόν, για να καταλάβουμε το παρόν και ίσως μας οδηγήσει σε ένα καλύτερο μέλλον» απονεμήθηκε από την Finos Film για να στηρίξει την τοπική βιομηχανία με 3.000 ευρώ στο Prometheus, σε σκηνοθεσία Γιώργου Φουρτούνη και παραγωγή Ελένης Κοσσυφίδου, Blackbird Productions, Ελλάδα, οι οποίοι ευχαρίστησαν θερμά την επιτροπή για τη βράβευσή τους.

 

Το βραβείο Thessaloniki EAVE Marketing Workshop Scholarship δόθηκε στην Kamila Dohnalova – Last Films (Τσεχία) από το πρότζεκτ HEAD NURSE για να συμμετάσχει στο εργαστήριο του 2022.

 

Το επόμενο βραβείο παρουσιάστηκε από την Initiative Film και αφορά 6 μήνες συμβουλευτικών υπηρεσιών για την στρατηγική εξέλιξης στο πρότζεκτ Baby, σε σκηνοθεσία Νίκου Κυρίτση και παραγωγή Μαρίας Δρανδάκη (Ελλάδα), οι οποίοι ευχαρίστησαν θερμά για το βραβείο.

 

Αμέσως μετά, κλήθηκε να δώσει το βραβείο CNC Award ο διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Ελλάδα Nicolas Eybalin. «Για αυτή τη γενναιόδωρη και ανοιχτόκαρδη ιστορία σε μια μεταβατική περίοδο για τον κόσμο και τη χώρα των κινηματογραφιστών, αλλά και για το πώς μπορούμε να συλλάβουμε την ομορφιά και το γέλιο στην πιο άσχημη περίσταση που ένα παιδί θα μπορούσε να αντιμετωπίσει, η επιτροπή έδωσε το γαλλικό CNC (CENTRE NATIONAL DU CINEMA ET DE L’ IMAGE ANIMEE) Development Award αξίας 8.000 ευρώ στο 2000: A Post – War Odyssey, σε σκηνοθεσία Zgjim Teziqi και παραγωγή Valmira Hysemi, Plan Bee Films (Κόσοβο).* Εμφανώς συγκινημένοι, οι συντελεστές της ταινίας παρέλαβαν το βραβείο τους και ευχαρίστησαν την επιτροπή.

 

*Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν θίγει τις θέσεις ως προς το καθεστώς, είναι δε σύμφωνος με την UNSCR 1244/1999 και τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου για τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου.

 

Το κυρίως βραβείο 2|35 post-production award απονεμήθηκε στο Shibboleth της σκηνοθέτιδας Αλεξάνδρας Ματθαίου και της παραγωγού Τώνιας Μισιαλή, Bark like a Cat Films (Κύπρος).

 

Το σκεπτικό της επιτροπής: «Παρότι δεν μπορούμε να απαντήσουμε στο δίλημμα της σκηνοθέτιδας αν το να μένει κανείς ζωντανός μέχρι το τέλος του χρόνου είναι ευλογία ή κατάρα, θέλουμε να ζήσουμε για πάντα μέσα στο μαγικό κινηματογραφικό κόσμο που η σκηνοθέτις θέλει να δημιουργήσει με το Shibboleth».

 

Μάλιστα, ανακοινώθηκε περαιτέρω ενίσχυση για τη σκηνοθέτιδα για να καταφέρει να μεταφέρει το ντεμπούτο της στη μεγάλη οθόνη, με την απονομή της διαπίστευσης PRODUCERS NETWORK για το Φεστιβάλ των Καννών του 2022 στην παραγωγό Τώνια Μισιαλή.

 

Σειρά είχαν τα βραβεία Agora Works In Progress, με την κριτική επιτροπή που απαρτίστηκε από την Dorota Lech, Lead Programmer, Discover Section, Toronto IFF (Καναδάς), τον Νίκο Σμπιλίρη, παραγωγό, Boo Productions (Ελλάδα) και τη Simon Gabrielle, Acquisitions & Sales, Indie Sales (Γαλλία).

 

Η κριτική επιτροπή δήλωσε εντυπωσιασμένη από την ποιότητα και την ποικιλομορφία των οκτώ πρότζεκτ που συμμετείχαν, διευκρινίζοντας πως η τελική ετυμηγορία ήταν πολύ δύσκολη.

 

 To Asterisk* Marketing Award κατέληξε στην Rusudan Perveli για το πρωτότυπο πρότζεκτ THREE JUMPS ONE, σκηνοθεσίας και παραγωγής Rusudan Perveli, Caucasian FILMPDROP, συμπαραγωγής Ranko Pauković – Editson (Γεωργία, Ολλανδία).

Σκεπτικό: «Με την πρόθεση να υποστηρίξουμε τις γυναίκες σκηνοθέτιδες που αρθρώνουν στεντόρεια φωνή, το βραβείο πηγαίνει στη Rusudan και το πρότζεκτ THREE JUMPS, ONE. Πιστεύουμε πως πρόκειται για μια συναρπαστική σκηνοθετική φωνή από τη Γεωργία, μια χώρα με πολλές ενδιαφέρουσες ιστορίες, και θέλουμε να την υποστηρίξουμε σε αυτή την κρίσιμη φάση της καριέρας της».

Το ERT Agora Works in Progress Award αξίας 2.000 ευρώ και του Musou AWARD που προσφέρει σύνθεση και παραγωγή για ένα αυθεντικό σάουντρακ, μουσική επίβλεψη και βοήθεια στην εξασφάλιση μουσικής για τη χρήση της ταινίας αλλά και υπηρεσίες ηχητικής παραγωγής δόθηκε στο SILENCE 6-9, σε σκηνοθεσία Χρήσου Πασσαλή και παραγωγή Μαρίας Δρανδάκη, Homemade Films (Ελλάδα) γιατί «γοητευτήκαμε από αυτή την μοναδική και γενναία οπτική στη μοντέρνα αγάπη και περιμένουμε το ντεμπούτο αυτής της πολλά υποσχόμενης ομάδας».

 

Το 119 Marvila Studios Image post-production services award «επειδή ενθουσιαστήκαμε όλοι μας με την ποιητική, χιουμοριστική και άνετη προσέγγιση σε σύγχρονα και παγκόσμια θέματα» απονεμήθηκε στην ταινία PELICAN, σκηνοθεσίας Filip Heraković και παραγωγής Tamata Babun, Matija Drnikovic Wolfgang&Dolly LLC (Κροατία).

filmfestival

Νatural Light

 

To μεγάλου μήκους ντεμπούτο του Ντένες Νάζι τάραξε το Βερολίνο κι έφυγε με την Αργυρή Άρκτο Σκηνοθεσίας από το σπουδαίο Φεστιβάλ. Ο Ούγγρος σκηνοθέτης θεωρώ πως εκμεταλλεύεται στο έπακρο το έργο που αφήνει ως παρακαταθήκη ο Λάζλο Νέμες κι ειδικά τον "Γιο του Σαούλ". Επιλέγει να αφηγηθεί μία ιστορία για την ίδια χρονική περίοδο, αυτή τη φορά όμως δεν μεταφερόμαστε στο Άουσβιτς, αλλά μένουμε στην πατρίδα του και γνωρίζουμε τα γεγονότα που έζησε μία ομάδα ανθρώπων που ανέλαβε ένα δύσκολο έργο και πιθανότατα παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Απλοί άνθρωποι, αγρότες της επαρχίας που δεν το υπολόγιζαν, αλλά βρίσκονται απέναντι στο χρέος που τους επιβάλλει ο κατακτητής. Παρακολουθούμε τη διαδρομή του Ίστβαν Σεμέτκα, ενός απλού στρατιώτη που βάζει τη στολή, αλλά διατηρεί τη ψυχή του καθαρή. Προσπαθεί να είναι τυπικός, έχει αφήσει πίσω του οικογένεια. Κοιτάει τους άλλους στα μάτια. Δεν έχει μάθει να μισεί. Μία λάθος πληροφορία όμως οδηγεί σε ενέδρα. Ο ανώτερός του, ταγματάρχης δολοφονείται. Ο ίδιος αναλαμβάνει τα ηνία για λίγο. Οι ενισχύσεις όμως θα τον αφήσουν και πάλι εκτός κάδρου αποφάσεων.

Καπνίζει συνεχώς. Αδυνατεί να διαχειριστεί στο έπακρο το βάρος των ευθυνών. Φοβάται και συγχρόνως λυπάται. Έχει ακόμα αισθήματα. Μπορεί να νιώσει τον σφυγμό του απέναντι. Δεν καταδέχεται να κάνει επίδειξη δύναμης. Έχει μεγάλη υπομονή κι αίσθηση του καθήκοντος. Ο πόλεμος αποκτηνώνει, αυτός όμως παραμένει άνθρωπος. Μπορεί τελικά ο πιο δυνατός να επιβιώνει μέσα σε αυτή τη δίνη, αλλά ο ίδιος έχει πάρει τις αποφάσεις του και δεν μπορεί να συγκρουστεί με την ηθική του. Οι συμβιβασμοί του φτάνουν ως ένα σημείο. Θέτει κόκκινες γραμμές κι όρια.

Το χάος που περιγράφεται αντικατοπτρίζεται ιδανικά στον φακό. Ήδη από το πρώτο πλάνο αντιλαμβανόμαστε το μεγαλείο της εικόνας. Η φωτογραφία (Τamas Dobos) απογειώνει τη σκηνοθεσία. Το έξυπνο παιχνίδι με τον φακό ενώνει τα κομμάτια του παζλ. Δεν αφήνει περιθώρια απόδρασης τόσο στον πρωταγωνιστή μας, όσο και στον θεατή. Τα πλάνα επιτηδευμένα με ακρίβεια. Αργά το φόντο θολώνει και μένει στο σκηνικό το πορτραίτο του ενδιαφέροντος. Με λεπτομέρεια υφαίνεται ο ιστός της κοινωνίας και δημιουργείται ένα ψυχογράφημα του Ίστβαν. 

Αποτελεί ίσως την ταινία με την καλύτερη κινηματογράφηση που είχα την ευκαιρία να δω μέχρι σήμερα στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης. Άλλες φορές η ταχύτητα ανεβαίνει και μαζί της η ένταση, άλλες πάλι για να τονιστεί ο δραματικός τόνος ο χρόνος παγώνει. Δένει με την ατμόσφαιρα, την εποχή, το σκηνικό και το χιόνι. Σκληρή πραγματικότητα για μία εποχή που τελικά δεν είναι τόσο μακρινή και μάλλον πρέπει να νιώθουμε τυχεροί που μέχρι σήμερα τουλάχιστον η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται.

Το θετικό για όσους δεν είχατε την τύχη να την απολαύσετε στη σκοτεινή αίθουσα είναι πως τη διανομή της έχει εξασφαλίσει η One From the Heart και θα υπάρξει μία δεύτερη ευκαιρία μέσα στην τρέχουσα χρονιά. Είναι καλό να μαθαίνουμε την ιστορία και άγνωστες πτυχές της, όπως αυτή. Είναι όμορφο να πληροφορούμαστε πως μέσα στην κόλαση κάποιοι πάλεψαν (εσωτερικά), άντεξαν και μετά από έναν τεράστιο αγώνα ήρθε η ώρα της επιβράβευσής, της ανταμοιβής τους, έστω για είκοσι ημέρες. Τη συνιστώ ανεπιφύλακτα. 

Λαμπερέ μου Μάαντ

 Μία από τις ομορφότερες μας στάσεις στο 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ήταν για το "My Sunny Maad" της Μικαέλα Παβλάτοβα από την Τσεχία. Ένα συνταρακτικό animation που στο μυαλό μας συνάντησε τα "Χελιδόνια της Καμπούλ" που είδαμε επίσης στη σπουδαία πολιτιστική διοργάνωση της πόλης το 2019. Mία ταινία με άκρως επίκαιρο χαρακτήρα, καθώς πριν λίγο καιρό ο Μπάιντεν πήρε την απόφαση απόσυρσης των αμερικανικών στρατευμάτων κι οι Ταλιμπάν επέστρεψαν για να συνθλίψουν ό,τι είχε απομείνει στην πρώην πανέμορφη πρωτεύουσα. Οι εικόνες με ανθρώπους να κρέμονται από αεροπλάνα που απογειώνονται μας στοιχειώνουν ακόμα.

Στην περίπτωση μας ακολουθούμε τη διαδρομή της πρωταγωνίστριας μας από την Ευρώπη προς το Αφγανιστάν. Δε συνηθίζεται κι έχει την αξία της. Ένας κεραυνοβόλος έρωτας. Δε νιώθει τίποτα να την κρατάει στην Πράγα. Αγνοεί τις προειδοποιήσεις του περίγυρού της και παίρνει την μεγάλη απόφαση. Αγνοεί φυσικά πως "οι νύφες απαγορεύεται να χαμογελούν". Αυτή είναι μονάχα η αρχή. Εγκλωβίζεται στο σπίτι του συζύγου και γίνεται κομμάτι της οικογένειάς του. Τα πρώτα προβλήματα δε θα αργήσουν να φανούν, αλλά τα αντιμετωπίζει με μεγάλη υπομονή. "Δυτικές γυναίκες ... πόρνες".

Για καλή της τύχη ο άντρας της προσπαθεί και σε μεγάλο βαθμό πετυχαίνει να ξεφύγει από το κλασικό πρότυπο της περιοχής. Ακολουθεί το παράδειγμα του πανέξυπνου, ευγενικού παππού. Σέβεται τις γυναίκες. Έχει αληθινά αισθήματα. Δε διστάζει να ψάξει και να βρει δουλειά για την αγαπημένη του. Ειδικά στο πρώτο κομμάτι έχουμε έναν ύμνο στον σεβασμό και τη διαφορετικότητα. Αποκορύφωμά του η έλευση του Μάαντ. Ένα παιδί που έρχεται να ανανεώσει, να χρωματίσει και να δώσει ζωή στην οικογένεια. Αρκεί να μπορείς να δεις με τα μάτια της ψυχής.

Το σύστημα όμως με όπλο τη θρησκεία δεν αφήνει πολλά περιθώρια ευελιξίας. Η πατριαρχία κυριαρχεί. Όσο κι αν θέλεις να είσαι ο εαυτός σου, η παράδοση σε κυνηγάει. Συχνά η γυναίκα βλέπουμε να χρησιμοποιείται ως κτήση, ως μέσο αναπαραγωγής. "Τόση ελευθερία κι οι κόρες μας το σκάνε για να π@@@@ν". Όσο είναι κλεισμένη σπίτι όλα είναι καλά, μόλις όμως βγει, έστω κι ένα βλέμμα είναι αρκετό για να δημιουργήσει εντάσεις και παρεξηγήσεις. Το οξύμωρο είναι πως κάποιοι αγνοούν τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο. "Δεν υπάρχει χειρότερο μέρος να ζεις κανείς από την Καμπούλ".

Οι ηθικοί αυτουργοί είναι αδύναμοι να πάρουν την ευθύνη. "Δε θα μας λείψεις υιέ μου". Πάντα ο νόμος τους καλύπτει. Κάθε λάθος δεν αφήνει περιθώρια συγγνώμης και εξηγήσεων. Υπάρχει η πληρωμή και η τιμωρία. Κι όλα αυτά πριν την πρόσφατη - τελική - έλευση των Ταλιμπάν. Το έργο χρονικά τοποθετείται μάλιστα την περίοδο που η CIA δολοφονεί τον Οσάμα Μπιν Λάντεν. Ένα μοιραίο συμβάν θα φέρει δεύτερες σκέψεις κι ένα πικρό παράπονο ακούγεται. "Στην Ευρώπη ο κόσμος πάει σινεμά, για μπύρα και δε φοράει μπούργκα". Το αεροπλάνο απογειώνεται.

Τα πάντα στον κόσμο είναι θέμα οπτικής γωνίας κι από ποια σκοπιά εξετάζεις μία υπόθεση. Το θέαμα για εμάς είναι σοκαριστικό και συγχρόνως αποκρουστικό, ωστόσο αυτή είναι η καθημερινότητα που βιώνει το "ασθενές - ευγενές - φύλο" σε αυτές τις χώρες. Μαθαίνουν να ζουν υπηρετώντας κι αυτό περνάει από γενιά σε γενιά δίχως δεύτερη σκέψη. Mοιάζει αδιανόητο στο 2021, δεν είναι όμως. Kι όταν έχεις δεσμευτείς σε αληθινά καλούς ανθρώπους ψυχή και σώμα είναι πολύ δύσκολο να εγκαταλείψεις την μάχη.

Νο Τime to Die

 

Τίτλοι τέλους για τον Daniel Craig που φοράει για τελευταία φορά το tailored fit κοστούμι του ως 007 στην πέμπτη και τελευταία για αυτόν ταινία. Το "No Time to Die" βρίσκει τον πρωταγωνιστή μας μακριά από την ενεργό δράση να απολαμβάνει τον έρωτα με την Μάντελαιν (Lea Seydoux), σε μια προσπάθεια να χτίσουν κάτι νέο. Ωστόσο το παρελθόν και των δύο χτυπάει ξανά την πόρτα. Φανερώνει το background της συντρόφου του Bond και φέρνει στο προσκήνιο έναν νέο εχθρό (Rami Malek) που κλασσικά απειλεί την ανθρωπότητα, αλλά και το μέλλον των πρωταγωνιστών. Λίγα λόγια για τον κακό, θα έλεγε κανείς πως σίγουρα έχουμε δει καλύτερες ερμηνείες στο παρελθόν καθώς εδώ φαίνεται κάπως παθητικός και με ατάκες που είναι εντελώς ανιαρές. Η ταινία προσφέρει πολλές σκηνές δράσης σε όμορφα τοπία μαζί με παύσεις  διαλόγων που ξετυλίγουν την ιστορία και συνεχίζει να μας παρουσιάζει τον Bond που αγαπήσαμε μέσα από τον Craig, δηλαδή αυτόν που πλέον φθείρεται, έχει συναισθήματα αλλά καταφέρνει να παραμένει πάντα το ίδιο κουλ και φινετσάτος κάνοντας αυτό το οποίο ξέρει καλά. Απρόσμενη και πολύ ευχάριστη παρουσία καθίσταται αυτή της νέας προσωρινής  και πανέμορφης συμμάχου του Anna de Armas, σε αντίθεση με αυτήν της νέας ΓΥΝΑΙΚΑΣ 007!!! (Lashana Lynch) που σπάει το κατεστημένο και προκαλεί ανάμικτα συναισθήματα ( θα πούμε και άλλα μετά). Η ιστορία ξετυλίγεται και φέρνει στην επιφάνεια αναπάντεχα στοιχεία για την ζωή του Bond μέχρι να γραφτεί ο επίλογος που δεν μπορεί να μην σε αγγίξει είτε είσαι Bond fan είτε όχι κλείνοντας έτσι το κύκλο του Daniel Craig...

        Η ταινία είναι ικανοποιητική, κλείνει αποτελεσματικά ένα κύκλο ταινιών που άνοιξε με το αξεπέραστο κατά ομοφωνία Casino Royale και αποχαιρετά τον Daniel Craig όπως του αρμόζει. Σίγουρα δεν είναι Casino Royale ή Skyfall αλλά στέκεται επάξια. Επιπλέον θέλω να πιστεύω πως η εμφάνιση της γυναίκας 007 δεν θα αποτελέσει και συνέχεια των ταινιών και αυτό όχι γιατί έχει να κάνει με κάτι το σεξιστικό ή πατριαρχικά κατάλοιπα κτλπ...Απλά όπως σε πολλά πράγματα αν αλλάξεις την κλασικότητα που τα διακατέχει χάνουν την αξία τους, έτσι και εδώ θεωρώ πως κάτι τέτοιο δεν θα ταίριαζε βάσει του βιβλίου του Φλέμινγκ. Τον θέλει αρσενικό, με σκωτσέζικα-βρετανικά στοιχεία, παράτολμο και μυστηριώδη. Ακόμα και το γυναικείο φαντάζομαι πως συμφωνεί....      

 

 Και τώρα ήρθε η ώρα για μια μνεία στον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Το όνομα του είναι Craig, Daniel Craig. Αν και φάνταζε περίεργη επιλογή νομίζω πως πλέον έχει διαψεύσει και τους πιο δύσπιστους. Εξέλιξε την προσωπικότητα και το coolness του χαρακτήρα, του έδωσε μια πιο ανθρώπινη προσέγγιση με βάθος , ενώ παρέμεινε πιο γοητευτικός από ποτέ μέσα στα καλοραμμένα του ρούχα. Ο καθένας έχει την προσωπική του επιλογή για τον αγαπημένο του Bond, αλλά αδιαμφισβήτητα ο Craig άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του.

Craig, Daniel Craig σε ευχαριστούμε....

Μενέλαος Χρήστου

Η Βασίλισσα της Κυψέλης

 

Η τρίτη μου στάση στο Βαλκανικό τμήμα του 62ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ήταν στo "Ηive" της Μπλέρτα Μπασόλι από το Κόσοβο. Λίγες μόλις εβδομάδες μετά το "Quo vadis Aida" κι ενώ παίζεται ακόμα στις αίθουσες ερχόμαστε αντιμέτωποι ξανά με μία αληθινή ιστορία που χρονολογικά τοποθετείται στο 1999. Οι Σέρβοι και τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξαν και πάλι στο προσκήνιο. Ένα ακόμα χωριό ξεκληρίζεται. Οι ηλικιωμένοι κι οι γυναίκες είκοσι χρόνια μετά περιμένουν να μάθουν τι απέγιναν οι άντρες και σύντροφοί τους.

Μία άξια γυναίκα η Φαριγιέ ή Φαριέ μεγαλώνει τα δύο της παιδία και φροντίζει τον πεθερό της σε συνθήκες ένδειας. Προσπαθεί να πατήσει στα πόδια της με το βλέμμα στο μέλλον. Δε διστάζει να συγκρουστεί με την πατριαρχική κοινωνία ενηλικιωμένων που την περιβάλλει. Οδηγεί, εργάζεται, αποφασίζει να μη ξαναπαντρευτεί και στήνει τη δική της επιχείρηση με ανορθόδοξα μέσα. Ένα όνειρο ζωής σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον συνεργασίας. Mόνη στη αρχή με πείσμα, υπομονή κι επιμονή. Έτοιμη να ακούσει πολλά και να υποστεί περισσότερα. "Ό,τι κάνεις καλό ή κακό πρέπει να ξέρεις πως μας χαρακτηρίζει".

Μάχη μέχρι εσχάτων με όσα μέσα διαθέτει. H παράλληλη ενασχόλησή της με τα μελίσσια που θύμισε το "Ηoneyland" που πριν δύο χρόνια έφτασε μέχρι την τελική πεντάδα τόσο για το OSCAR Διεθνούς ταινίας, όσο και γι΄αυτό του καλύτερου ντοκιμαντέρ. Kαι εκείνο είχε ξεκινήσει τη διαδρομή του από το Sundance νομίζω. Το μοτίβο "χωρισμού" στο νερό επαναλαμβάνεται δύο ή τρεις φορές. Όσο δυνατή κι αν δείχνει, πονάει, υποφέρει. Το θέμα είναι καθαρά πολιτικό. Η ηγεσία δε έχει τη διάθεση να σκαλίσει παλιές πληγές. Το παρελθόν όμως στοιχειώνει το χωριό που περιμένει κι ελπίζει. 

Σιγά σιγά οι γυναίκες αντιλαμβάνονται το μέγεθος του εγχειρήματος και τις πραγματικές προθέσεις της Φαριέ. Βοηθούν η καθεμία όπως μπορεί. Ένα κύμα αλληλεγγύης υψώνεται απέναντι στα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις. Η άξια μάνα, σύζυγος, "κόρη" καταφέρνει όχι μόνο να κρατήσει την ισορροπία στο σπίτι της, αλλά θα λέγαμε πως βάζει σε τάξη ολόκληρη την περιοχή της, δημιουργώντας έναν συνεταιρισμό. Τώρα πια έχει τη δύναμη να πατήσει στα πόδια της, να κλοτσήσει, να ανταποδώσει κάθε είδους χτύπημα. Δίχως υπερβολή συνολικά η τοπική κοινωνία ωριμάζει στο πλευρό της.

Επιμένει στα όρια της εξάντλησης με τον δυναμισμό που τη διακρίνει. Έχει θέσει έναν σπουδαίο στόχο. Ο θεατής αντιλαμβάνεται πως θα κάνει τα πάντα για να τον πετύχει. Δίνει το παράδειγμα του ανιδιοτελούς αγώνα που σε συνδυασμό με την μόρφωση που θα έχουν οι επόμενες γενιές θα τους ορίσει μία καλύτερη μοίρα. Παράλληλα όμως δε ξεχνάει το επώδυνο παρελθόν. Η ηθική της δεν της το επιτρέπει. Γίνεται πραγματικά η "Βασίλισσα της Κυψέλης". Αυτού του μικρού τόπου και τον εκσυγχρονίζει. 

17 Βραβεία (η πρώτη της ιστορίας με τρία κύρια στο Σάντανς) ως σήμερα σε διεθνή Φεστιβάλ κι υποψήφιο για το Βραβείο Κοινού στη Θεσσαλονίκη. Υποψηφιότητα του Κοσόβου για το OSCAR της Διεθνούς ταινίας. Οι πρωταγωνιστές ζουν (εκτός του πεθερού) ακόμα και σήμερα. Συνεχίζουν τον δρόμο που χάραξε η Φαριέ. Ένα από το πολλά γεγονότα της περιοχής που πρέπει να ειπωθεί και να γίνει ευρέως γνωστό. Κι η Μπλέρτα Μπασόλι αποδεικνύεται ικανότατη να φέρει εις πέρας αυτή τη δύσκολη αποστολή.

Ανωτέρα Δύναμη

 

Το τμήμα "Ματιές στα Βαλκάνια" κρύβει πάντα ευχάριστες εκπλήξεις κι αποτελεί σήμα κατατεθέν για τους μυημένους. Πολλές φορές μάλιστα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης έχεις την μοναδική ευκαιρία να παρακολουθήσεις αρκετές από τις ταινίες του. Η "Ανωτέρα Δύναμη" (Α Higher Law) του Οκτάβ Τσελάρου από τη Ρουμανία κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στην πόλη μας κι αποτελεί μία από τις επιλογές που κατά την ταπεινή μου άποψη δεν πρέπει να χάσετε στη φετινή υβριδική διοργάνωση (7/11 22:00 Στ.Τορνές και online 4-14/11). 

Η Αικατερίνα είναι καθηγήτρια θρησκευτικών σε ένα μικρό χωριό στην επαρχία μακριά από το Βουκουρέστι. Σύζυγός της ο ιερές της τοπικής ενορίας. Από την πρώτη στιγμή αντιλαμβανόμαστε πως κάτι τη βασανίζει. Τρέχει, καπνίζει, αναζητεί τρόπους εκτόνωσης και στην τάξη μιλάει για την αυτοβελτίωση, την αγάπη, το πνεύμα κι όχι το γράμμα του νόμου. Δίνει έμφαση στους προβληματισμούς των μαθητών της, προσπαθεί να λύσεις τις απορίες τους και δεν επαναπαύεται στην αποδοχή μίας παγιωμένης κατάστασης όπως τα περισσότερα άτομα της ηλικίας της. Μία ξαφνική έλευση όμως είναι ικανή να διαταράξει τις ισορροπίες και να βάλει σε περιπέτειες την ηρεμία.

Αμφιβολίες, ένταση, σύγχυση, ανταλλαγή βλεμμάτων, πειρασμοί και τελικά μία "μοιραία" συνάντηση δίπλα στο νερό. Πλήρης ανατροπή των δεδομένων από την μία στιγμή στην άλλη. Αδυναμίες, πάθος, έρωτας. Ανάγκη κάλυψης ενός κενού. Το πρόβλημα είναι βαθιά προσωπικό και παίρνει υπαρξιακές διαστάσεις. Ακολουθεί μία επικίνδυνη ακροβασία, ένα παιχνίδι στα όρια. Από την μία το ένοχο παρελθόν και ένα παρόν που πνίγει την πρωταγωνίστρια κι από την άλλη η άγνοια κινδύνου, το θράσος, η αναίδεια μέχρι την τελευταία σκηνή. Κάποιος γνωρίζει και κάποιος άλλος μαθαίνει παράλληλα αργά και βασανιστικά.

Η εξομολόγηση γίνεται κινητήριος μοχλός της εξέλιξης της πλοκής. Εκεί ο καθένας μπορεί να "ξεφορτωθεί" τις αμαρτίες του χωρίς φόβο. Την ίδια στιγμή οι εκβιασμοί δίνουν και παίρνουν. Συνθήκη εγκλωβισμού. Το αίμα βράζει. Ο παρορμητισμός κυριαρχεί. Οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, το άγχος των αποκαλύψεων, η συνεχής αμφισβήτηση, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Τα κανάλια που διψούν για ίντριγκα και σκάνδαλα. Μία τόσο σύνθετη ταινία σε ένα ντεμπούτο μεγάλου μήκους που θεωρώ θα συζητηθεί σε ευρεία κλίμακα.

Τα διλήμματα διαδέχονται το ένα το άλλο. Ο χρόνος τρέχει κι η στιγμή της αλήθειας πλησιάζει. Η μητέρα θέλει πρώτα απ΄όλα να προστατέψει το παιδί της. Δεν είναι καθόλου εύκολο από τη στιγμή που βρίσκεται στο ίδιο περιβάλλον (σπίτι και σχολείο). Έχει ήδη κυλήσει και έχει πλέον να κάνει με έναν άνθρωπο άλλης κουλτούρας, που δεν αποκλείεται να είναι και περαστικός κυριολεκτικά και μεταφορικά. Δεν έχει επομένως τίποτα να χάσει. Πώς οδηγήθηκε η δασκάλα σε αυτόν τον δρόμο και ποιο θα είναι το τέλος;

Επιτείνεται η αγωνία μαεστρικά ... Οι γραμμές αρχίζουν να παίρνουν κλίση σύγκρουσης και τελικά τέμνονται στο φινάλε. Το μεγαλείο της συγχώρεσης θα δοκιμαστεί. Η Αικατερίνα κινδυνεύει να χάσει ό,τι πολυτιμότερο είχε στη ζωή της, πληρώνοντας τις συνέπειες της πράξης της. Διαλύεται, καταρρέει, ξαπλώνει, αργά η σύνδεση χάνεται, οι πόρτες κλείνουν. Ο Τσελάρου ορθά αφήνει την τελευταία σκέψη στον θεατή, να γράψει ο καθένας τον δικό του επίλογο στο μυαλό του. Σπουδαία προσπάθεια ...

L'événement

 

Πέρασαν δύο χρόνια. Το Φεστιβάλ χθες βράδυ επέστρεψε σπίτι του στην κατάμεστη αίθουσα του Ολύμπιον. Εκεί κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης παρακολουθήσαμε "Το Γεγονός" της Οντρέ Ντιγουάν βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο της Ανρί Ερνό, που εμπεριέχει αρκετά αυτοβιογραφικά της στοιχεία. Χρυσός Λέοντας που πάντα κρύβει ένα κοινωνικό πρόσημο και Βραβείο FIPRESCI βαρύνουσας σημασίας στο φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας. Μάλιστα με μήνυμά της η ίδια η σκηνοθέτης μας ενημέρωσε πως το νέο της έργο αυτές τις ημέρες βγαίνει στις αίθουσες και στη Γαλλία.

Μία παρέα νεαρών φοιτητριών από την πρώτη σκηνή στο κυρίαρχο φόντο. Ονειρεύονται την επόμενη ημέρα σε όλα τα επίπεδα. Μεταφερόμαστε νοερά στη δεκαετία του 60΄. Τα κορίτσια μπορεί να έχουν ενηλικιωθεί, αλλά η νομοθεσία κι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα τους στερούν πολλές από τις ελευθερίες που σήμερα θεωρούμε αυτονόητες. Η αριστούχος Ανν αποτελεί παράδειγμα για τις συμμαθήτριες και φίλες της. Οι γονείς της είναι περήφανοι γι΄αυτήν και προσδοκούν να αποφοιτήσει με άριστα. Κάνει μάλιστα όνειρα να γίνει μέχρι και καθηγήτρια της έδρας. Η "φωτιά" δε θα αργήσει να ανάψει. Ξαφνικά χάνει τη γη κάτω από τα πόδια της.

Αδυνατεί να διαχειριστεί την κατάσταση, αλλά δε γνωρίζει που πρέπει να απευθυνθεί. Οι μέρες περνούν, το ίδιο κι οι εβδομάδες. Ο θεατής γίνεται μάρτυρας και συνοδοιπόρος στη διαδρομή της. Η συμπεριφορά της σταδιακά αλλάζει. Χάνει το ενδιαφέρει της για μελέτη. Ο περίγυρός της προσπαθεί να αντιληφθεί τι έχει συμβεί. Δε θέλουν ούτε να περνάει από το μυαλό τους το "απεχθές σενάριο". Μόλις καταφέρει να αρθρώσει δύο λέξεις, οι άνθρωποι απομακρύνονται. Φοβούνται, φιλίες ετών δοκιμάζονται, τη στιγματίζουν και τελικά τίθεται στο περιθώριο. Νιώθει πως πλέον είναι μόνη. Εκεί είναι το δυσκολότερο σημείο της ακροβασίας της.

Ψύχραιμη αναζητά τη λύση. Όσο ορθολογικά μπορεί να φανταστεί κανείς. Δε χάνει την πίστη και την ελπίδα της. Είναι αποφασισμένη να επιστρέψει στις δραστηριότητές αφού λύσει τον "γόρδιο δεσμό". Θα πονέσει, θα υποφέρει, θα ρισκάρει, θα τιμωρήσει τον εαυτό της. Ήδη από νωρίς και τη στιχομυθία μπροστά στον καθρέφτη ένιωσα να υπάρχει μία έμμεση προοικονομία. Επιβεβαιώθηκε με σαφήνεια. Στο μυαλό συνειρμικά φυσικά έρχεται ο Χρυσός Φοίνικας του Κρίστιαν Μουντζίου, "4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 ημέρες". Δύο πρωταγωνίστριες αποφασισμένες να φτάσουν στα άκρα κόντρα στην καθεστηκυία ηθική με στόχο να πάρουν πίσω τη ζωής τους κόντρα σε Θεούς και Δαίμονες.

Μεγάλη αποκάλυψη η Αναμαρία Βαρτολομέι. Γαλλίδα με καταγωγή από τη Ρουμανία. Κάνει τον ρόλο κομμάτι του εαυτού της. Στο πρόσωπό της, στο σώμα της, στις κινήσεις της αντικατοπτρίζεται το "βάρος" που κουβαλάει. Άλλες φορές σωπαίνει (υπόκωφα), άλλες φορές είναι έτοιμη να ξεσπάσει, άλλες τολμάει ... Έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό που όμως έχει την ανάγκη να το μοιραστεί με τα κατάλληλα άτομα. "Έχει την αρρώστια που μετατρέπει τις γυναίκες σε νοικοκυρές". Ένα φεμινιστικό μανιφέστο, ικανό να ταράξει τα θεμέλια της εποχής. Τι συμβαίνει όμως σήμερα κι αποκτά τόσο μεγάλη αξία σε παγκόσμια κλίμακα;

Τόσο ο Χρυσός Λέοντας, όσο κι ο Χρυσός Φοίνικας (Τitane) θέτουν ξεκάθαρα το κεκτημένο δικαίωμα στην άμβλωση και τη δυνατότητα του κάθε ανθρώπου να αποφασίζει για το σώμα του. Πολυδιάστατο θέμα που έχει αποκτήσει επίκαιρο χαρακτήρα, καθώς στην Ευρώπη και σε χώρες όπως η Ουγγαρία κι η Πολωνία έχει αφαιρεθεί, ενώ κι Έλληνες Ευρωβουλευτές τουλάχιστον σε πρώτο χρόνο ψήφισαν ενάντια σε αυτό (!). Την εποχή της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης, σε κάποια θεμελιώδη ανθρώπινα ζητήματα γυρίζουμε χρόνια πίσω. Η οπισθοδρόμηση αυτή είναι από μόνη της λυπηρή και φυσικά πολύ επικίνδυνη για το μέλλον.

62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - προτάσεις (δεύτερο μέρος)

Δεν πέρασαν πολλές ώρες από τη στιγμή που δώσαμε τις προτάσεις μας για το πρώτο σκέλος του Φεστιβάλ. Πάμε να ολοκληρώσουμε το μεγάλο μας φετινό αφιέρωμα, προκειμένου να έχετε μία ολοκληρωμένη εικόνα και να κάνετε τις επιλογές σας έγκαιρα. Στο πρώτο κομμάτι μιλήσαμε από την Πέμπτη μέχρι και την Τρίτη, τώρα θα μιλήσουμε για το κομμάτι που αφορά Τετάρτη μέχρι και τη λήξη της Κυριακής. Ξεκινάμε και θεωρώ πως κι εδώ κρύβονται διαμαντάκια της έβδομης Τέχνης.

Τετάρτη 10 Νοεμβρίου

Ξεκίνημα με το "Λευκό Κτίριο" του Καβίτς Νεάνγκ (Ολύμπιον 14:00). Ένα κτίριο ορόσημο, το "Λευκό Κτίριο" αποφασίζεται να κατεδαφιστεί. Μία βαθιά προσωπική ταινία. Πώς είναι να μεγαλώνεις σε έναν κόσμο που συνεχώς ανεβάζει ρυθμούς; Δύο επιλογές για το βράδυ. Το "Μπενεντέτα" (22:00 Ολύμπιον) του αγέραστου Πολ Βερχόφεν. Προβοκατόρικη ταινία που διεισδύει στα άδυτα της ανθρώπινης ψυχής. Στην ίδια ζώνη το "7 Αιχμάλωτοι" Αλεξάντρ Μοράτο (Φρ.Λιάππα 22:00). Σάο Παόλο. Το εμπόριο λευκής σαρκός δίνει και παίρνει. Γίνεσαι μέρος του μύλου ή "επαναστατείς" και διακινδυνεύεις τη ζωή σου κι όσων αγαπάς;

Πέμπτη 11 Νοεμβρίου

"Σουάντ" της Αϊτέν Αμίν στη Φρ. Λιάππα (14:00). Ακροβασία ανάμεσα σε δύο ρόλους και ταυτότητες για τη 19χρονη Σουάντ στο Κάιρο. "Αγέλη Προβάτων" του Δημήτρη Κανελλόπουλου στις 18:00 στο Ολύμπιον. Δύο άνδρες ξεπληρώνουν το χρέος τους στον Στέλιο. Η κατάσταση σύντομα περιπλέκεται και πρέπει να καταφέρουν να μείνουν ζωντανοί ανάμεσα σε εγκληματίες και τοκογλύφους. "Αλληλούια" του Φαμπρίς ντι Βελς και Μακεδονικόν στις 21:00. Ο Μισέλ, ένας φονικός γυναικάς συναντά διαδικτυακά την Γκλόρια. Διαστροφή, ηδονή, μελαγχολία κι έρωτας.

Παρασκευή 12 Νοεμβρίου

Το μεσημέρι (14:00 Τορνές) μία συμπαραγωγή Ουρουγουάης, Αργεντινής και Βραζιλίας. "Ο εργοδότης κι ο εργαζόμενος" του Μανιουέλ Νέτο Σας. Η ιστορία ξεκινάει με αμοιβαία κατανόηση και μία αίσθηση αλληλεγγύης. Ένα ατύχημα όμως είναι ικανό να ανατρέψει τις ισορροπίες. Στις 21:30 η "Εισαγωγή" του Χονγκ Σανγκ-σου στο Μακεδονικόν. 'Ενα ποιητικό - φιλοσοφικό διαμάντι διάρκειας μίας ώρας. Τι ξημερώνει; 22:00 στον Στ.Τορνέ για την "Ανωτέρα Δύναμη" του Οκτάβ Τσελάρου. Τι συμβαίνει όταν η πίστη αρχίζει να κλονίζεται; To καλοκαίρι, ο Ιούλιος, ο έρωτας κι ένα τρίγωνο ικανό να καταστρέψει τα πάντα. Tέλος αξίζει και το "Βαγόνι αριθμός 6" του Γιούχο Κουοσμάνεν (22:00 Λιάππα).Tρομερή η βραδινή ζώνη.

Σάββατο 13 Νοεμβρίου

Ξεκίνημα με τη νέα ταινία του Μοχάμεντ Ντιαμπ. "Αμίρα" στις 14:00 Φρ.Λιάππα. Πρωταγωνίστρια μία 17χρονη Παλαιστίνια. Μία ευαίσθητη εξερεύνηση του μικρόκοσμου της ξενοφοβίας και του διχασμού που υπάρχει στον σύγχρονο κόσμο. "Mediterraneo" στις 17:00 στην Τώνια Μαρκετάκη. Ένας Ισπανός, ο Μαρσέλ Μπαρένα υπογράφει ένα έργο για τη Λέσβο. Μία σπαρακτική ανθρώπινη ιστορία. Στις 22:00 στη Φρ.Λιάππα "Δεσμοί γυναικών" του Μοχαμάτ Σαλέχ Χαρούν. Σε μία χώρα που η έκτρωση τιμωρείται από τη θρησκεία, μία έφηβη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία κομβική απόφαση. Είναι εκ προοιμίου χαμένη;

Κυριακή 14 Νοεμβρίου

Τελευταία ημέρα. Εvolution του Κορνέλ Μουντρουτσό στις 17:00 στον Παύλο Ζάννα. Σε μία κοινωνία που ακόμα αναρρώνει από τις πληγές της ιστορίας η μνήμη κι η ταυτότητα αποτελούν έννοιες ρευστές.  Ταινία λήξης, "Παρίσι, 13ο διαμέρισμα" στο Ολύμπιον. Η νέα ταινία του Ζακ Οντιάρ. Σχέσεις γεννιούνται με αφετηρία τη ραγδαία επιθυμία. Σε ασπρόμαυρο φόντο αναπτύσσεται το παιχνίδι των αισθήσεων. Φινάλε (22:00 Λιάππα) με τους "Αγριανθρώπους" του Τόμας Ντάνεσκοβ. Mία τρελή ιστορία με πρωταγωνιστή τον Μάρτιν.

Καλό Φεστιβάλ σε όλους!

62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - προτάσεις (μέρος πρώτο)

 

Η μεγάλη στιγμή έφτασε. Το Φεστιβάλ επιστρέφει σπίτι του. Ήρθε η ώρα να γεμίσουμε ξανά τις αγαπημένες μας αίθουσες στο Ολύμπιον, το Λιμάνι και το Μακεδονικόν φορώντας τις μάσκες μας. Είναι η νέα συνθήκη πραγμάτων που έχει υιοθετηθεί σε όλες τις γιορτές του Πολιτισμού στην Ευρώπη. Ελληνικές ταινίες, Διαγωνιστικά τμήματα, Βαλκανικό Τμήμα, Ανοιχτοί Ορίζοντες, Βραβευμένες ταινίες, παρουσία της Λουκίας Αλαβάνου, αφιερώματα στην τέχνη του Μοντάζ και στην πρωτοπόρο του παγκόσμιου σινεμά Μπίνκα Ζελιάσκοβα. Πάμε να τα ζήσουμε επομένως με την απαιτούμενη προσοχή.

Πέμπτη 4 Νοεμβρίου

Ταινία έναρξης το "Γεγονός" της Οντρέ Ντιγουάν. Χρυσός Λέοντας στην πρόσφατη Βενετία. Η είσοδος μόνο με προσκλήσεις. Από εκεί και πέρα όμως για την Πέμπτη έχουμε τον "Άγριο Ινδιάνο" του Λάιλ Μίτσελ Κορμπαίν Τζούνιορ στις 18:00 στη Φρίντα Λιάππα. Δύο αγόρια παίρνουν διαφορετικούς δρόμους αφού συγκαλύψουν ένα έγκλημα. Μία διαχρονική ιστορία που αφορά την αμερικανική ήπειρο. Το κόστος της επιβίωσης σε έναν αμείλικτο κόσμο. Τρίτη επιλογή η "Ραχοκοκκαλιά της Νύχτας" του Φίλιπ Τζελάτ (21:00 Μαρκετάκη). Ένα συγκλονιστικό έπος κινουμένων σχεδίων που αξιοποιεί στο έπακρο της χειροποίητης ροτοσκόπησης. Σινεμά που ξεφεύγει από τα όρια, πολιτικά προοδευτικό.

Παρασκευή 5 Νοεμβρίου

Στι 14:00 ξεκίνημα με τα "Ξέφρενα 20" της Ελίζαμπεθ Φόγκλερ στη Φρ.Λιάππα. Γυρισμένο στη λήξη του πρώτου lockdown υμνεί την ελευθερία και τον έρωτα που τόσο έλειψαν για διάστημα περίπου τριών μηνών στην Πόλη του Φωτός. Συνέχεια στις 17:00 με τη "Σεξουαλική επιθυμία" του Γιοσίντα Κότα (Μαρκετάκη). Μία συναρπαστική ιστορία για την παράδοση και την επιθυμία από την Ιαπωνία. Το βράδυ, "Η Βασίλισσα της Κυψέλης" της Μπλέρτα Μπασόλι (22:00 - Τορνές). Η προσπάθεια μίας γυναίκας να διαχειριστεί την απώλεια και να κρατήσει την οικογένεια ενωμένη. Πρώτη στάση στις αγαπημένες μας Ματιές στα Βαλκάνια.

Σάββατο 6 Νοεμβρίου

Είναι παραδοσιακά από τις ημέρες που ο κόσμος γεμίζει τις αίθουσες. Ξεκίνημα στις 13:00 με την "Καλή Μητέρα" της Αφσιά Ερζί (Κασσαβέτης). Στάση που αξίζει να κάνει κάποιος για να παρακολουθήσει μία από τις πιο ανερχόμενες Γαλλίδες ηθοποιούς. Στο επίκεντρο μία φτωχή οικογένεια στην υποβαθμισμένη Μασσαλία. Στις 18:00 πάμε στο Ολύμπιον για να θυμηθούμε το "Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση" του Ντίνου Κατσουρίδη με πρωταγωνιστή τον Θανάση Βέγγο. Η μέρα κλείνει με το "Όσο με βαστούν τα πόδια μου" του Στέφαν Αρσενίεβιτς (22:00 Toρνές). Η προσφυγιά, η ελπίδα, οι διαδοχικές ματαιώσεις κι απογοητεύσεις. Ταυτότητα, παράδοση, φυλή, αγάπη.

Κυριακή 7 Νοεμβρίου

"Λαμπερέ μου Μάαντ" της Μικαέλα Παβλάτοβα (14:00 Λιάππα). Τσεχία, Αφγανιστάν. Απόλυτα επίκαιρο. Ένα συνταρακτικό animation που στο μυαλό μου φέρνει τα "Χελιδόνια της Καμπούλ". Η ανθρώπινη δέσμευση με κάθε κόστος στο πλαίσιο της αγάπης. Συνέχεια με "Μαθήματα Γερμανικών" του Πάβελ Βεσνάκοφ (17:00 Κασσαβέτης). Η επιτήρηση του Νίκολα λήγει. Είναι έτοιμος να ανοίξει ένα καινούριο κεφάλαιο. Ένα αιφνίδιο γεγονός όμως τον φέρνει αντιμέτωπο με δύσκολα ερωτήματα. Τρίτη επιλογή οι "Κολλητές" της Ντίνα Ντούμα (22:00 Toρνές). Ένα βίντεο, μία κοινοποίηση κι οι συνέπειες που δοκιμάζουν μία σχέση ζωής. Το bullying κι ο κομβικός ρόλος των Social Media σήμερα.

Δευτέρα 8 Νοεμβρίου

Ξεκίνημα στις 14:00 με Κόστα Μπράβα, Λίβανος της Μουνία Ακλ (14:00 Λιάππα). Η απογοήτευση στην πόλη, η αποκέντρωση, μία δυσάρεστη έκπληξη. Σκοτεινό χιούμορ και κριτική ματιά από τη Βηρυττό μέχρι την οθόνη μας. Μεσαία μας επιλογή η "Φαμίλια" του Fred Baillif (17:00 Κασσαβέτης). Η όρεξη για ζωή θα κερδίσει τα πισωγυρίσματα του συστήματος που αφορά τα ιδρύματα ανηλίκων. Στις 21:00 "Ορφέας2021" με τη Έλενα Ακρίτα (Τζ. Κασσαβέτης). Οι αγώνες του πρώτου γκέι πρωθυπουργού στην Ελλάδα απέναντι στην πατροπαράδοτη ιστορία καταπίεσης. Αφιερωμένη στη μνήμη Zackie oh!

Tρίτη 9 Νοεμβρίου.

"Η Κλάρα μόνη" της Ναταλί Άλβαρες Μεσέν. Συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό (14:00 Ολύμπιον). Η πρωταγωνίστρια συντηρεί την μητέρα της, αλλά κι ένα χωριό που αναζητεί ελπίδα. Τελικά όμως όσο η ίδια απελευθερώνεται από το ρόλος της "Αγίας" τόσο θεραπεύεται η ίδια. Ενδιάμεση επιλογή 18:00 Λιάππα, "Ο θάνατος ενός παρθένου και η αμαρτία του να μη ζεις" του Τζορτζ Πίτερ Μπαρμπάρι. Διάφορα αναπάντεχα γεγονότα τη στιγμή της κορύφωσης οδηγούν σε ένα πρωτόγνωρο ταξίδι ενδοσκόπησης. Στις 21:00 στην Τ.Μαρκετάκη, "Ψίθυροι Πολέμου" του Φλόριαν Χόφμαν. Βερολίνο, μία φωτογραφία. Μία συγκλονιστική καταγραφή της άρρηκτης σχέσης ανάμεσα στην μνήμη, το τραύμα και τη δύναμη της εικόνας.

Σε λίγες ώρες έτοιμο και το δεύτερο μέρος για να κάνετε τις επιλογές σας, καθώς από το πρωί λειτουργούν τα εκδοτήρια του Φεστιβάλ, τόσο τα φυσικά, όσο και το ηλεκτρονικό.